Shoh Sulton (Mustafo III ning qizi)
| Shoh Sulton | |
|---|---|
| Tugʻilishi |
21-aprel 1761-yil Topkapı saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi |
| Vafoti |
11-mart 1803-yil (41 yoshda) Cağaloğlu saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi |
| Dafn etilgan joy |
Shoh Sulton maqbarasi, Eyüp, Istanbul |
| Turmush oʻrtogʻi |
Nishonchi Sayyid Mustafo posho (turm. 1778) |
| Farzandlari |
Sharifa Havvo Xonimsulton Aliya Xonimsulton Nev Xonim (farzandlikka olgan) |
| Sulola | Usmoniylar |
| Otasi | Mustafo III |
| Onasi | Rifat Kadın |
| Dini | Islom, sunniylik |
Shoh Sulton (usmonli turkcha: شاہ سلطان; 1761-yil 21-aprel – 1803-yil 11-mart) – Usmoniylar malikasi, Usmoniylar imperiyasi sultoni Mustafo III va uning xotini Rifat Kadınning qizi, sulton Salim III ning ota bir, ona boshqa opasi.
Yoshligi
Shoh Sulton 1761-yil 21-aprelda Topkapi saroyida tugʻilgan[1][2]. Uning otasi sulton Mustafo III, onasi esa erkin tugʻilgan ayol Rifat Kadın boʻlgan[3][4]. Avvalroq uning onasi Mihrişah Sulton boʻlishi mumkinligi aytilgan edi, biroq Shoh Sulton Mihrişahning oʻgʻli Salim III tugʻilishidan atigi 8 oy oldin tugʻilgani aniqlangan va yuqoridagi maʼlumot rad etilgan.
1764-yil 24-aprelda Shoh 3 yoshda boʻlganida otasi uni bosh vazir Köse Bahir Mustafo poshoga unashtirgan. Biroq posho lavozimidan boʻshatilib, 1765-yilda oʻldirilgan[5][2].
1768-yil 2-yanvarda Shoh 7 yoshda boʻlganida Nishonchi Yağlıkçızade Mehmed Emin poshoga unashtirilgan. Posho shu yilning oʻzida bosh vazir boʻlgan va 1769-yilda oʻldirilgan[5][2].
1774-yilda sulton Mustafo III vafot etgan va Shoh otasining xotinlari hamda ota bir, ona boshqa opa-singillari bilan birga Eski saroyga koʻchirilgan.
Nikohi
1778-yil 6-noyabrda amakisi sulton Abdulhamid I hukmronligi davrida, Shoh 17 yoshda boʻlganida vazir Nishonchi Sayyid Mustafo poshoga turmushga chiqqan. Toʻy korteji kelinni Divanyolu koʻchasida joylashgan Cağaloğlu saroyiga kuzatib borgan. Toʻy ziyofati ertasi kuni boʻlib oʻtgan. Er-xotinning ikki nafar biologik va bir nafar farzandlikka olgan qizi boʻlgan[6][7][3][8].
Shoh Sulton sogʻligʻi bilan bogʻliq muammolarga duch kelgan boʻlishi mumkin, chunki u dengiz boʻyidagi villada yashagan va uning boshqa ikki oʻgay opa-singillari Beyhan Sulton va Hadicha Sultonga qaraganda ancha kam faol boʻlgan. Salim III ularni tez-tez ziyorat qilib, bir necha kunlab oldida qolgan va davlat ishlarini muhokama qilish uchun bosh vazirni oʻsha yerga chaqirtirgan.
Farzandlari
Nikohidan Shoh Sultonning ikki qizi boʻlgan:
- Sharifa Havvo Xonimsulton (1780 – 6 oy oʻtib vafot etgan) vafotidan keyin Mustafo III maqbarasiga dafn etilgan.
- Aliya Xonimsulton taxminan 6 oyligida vafot etgan va Mustafo III maqbarasiga dafn etilgan.
Qizlarining vafotidan soʻng u bir qizni farzandlikka olgan:
- Nev Xonim 18 yoshida vafot etgan.
Vafoti
Shoh Sulton 1803-yil 11-martda Cağaloğlu saroyida vafot etgan[9] va Eyüpda joylashgan oʻz nomi bilan ataluvchi maqbaraga dafn qilingan[10][3]. Eri undan 10 yil koʻproq yashagan va 1813-yilda vafot etgan[6].
Nasabi
| Shoh Sulton (Mustafo III ning qizi) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Manbalar
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 468-9.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Uluçay 2011, s. 153.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Haskan, Mehmed Nermi. Eyüp Sultan Tarihi - Volume 2. Eyüp Belediyesi Kültür Yayınları, 2008 — 583-bet. ISBN 978-9-756-08704-6.
- ↑ Sak, Osman; Çalışkan, İrfan. Beşinci Eyüpsultan Sempozyumu. Eyüp Belediyesi Kültür ve Turizm Müdürlüğü, 2002 — 124-bet. ISBN 978-9-759-38441-8.
- ↑ 5,0 5,1 Sakaoğlu 2008, s. 469-70.
- ↑ 6,0 6,1 Sakaoğlu 2008, s. 470.
- ↑ Uluçay 2011, s. 153-4.
- ↑ „Şah Sultan Türbesi“. Eyüpsultan Beledyesi. Qaraldi: 2020-yil 29-iyul.
- ↑ Sakaoğlu 2008, s. 471.
- ↑ Uluçay 2011, s. 154.
Adabiyotlar
- Uluçay, Mustafa Çağatay. Podishohlarning ayollari va qizlari. Ankara, Ötüken, 2011.
- Sakaoğlu, Necdet. Bu mulkning ayol sultonlari: Vâlide sultonlar, hâtunlar, hasekiler, kadınefendiler, sultanefendiler. Oğlak Yayıncılık, 2008. ISBN 978-9-753-29623-6.