Kontent qismiga oʻtish

Shahzoda Mehmed Shavkat

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Shahzoda Mehmed Shavkat
Tugʻilishi 5-iyun 1872-yil
Dolmabahçe saroyi, Konstantinopol, Usmoniylar imperiyasi
(hozirgi Istanbul, Turkiya)
Vafoti 22-oktyabr 1899-yil(1899-10-22)
(27 yoshda)
Ortaköy saroyi, Istanbul, Usmoniylar imperiyasi
Dafn etilgan joy
Sulton Mahmud II maqbarasi, Divanyolu, Istanbul
Turmush oʻrtogʻi
Fotma Ruyinaz xonim (turm. 1890)
Farzandlari Shahzoda Mehmed Jamoliddin
Toʻliq nomi
turkcha: Şehzoda Mehmed Şevket
usmonli turkcha: شهزاده محمد شوکت‎‎
Sulola Usmoniylar
Otasi Abdulaziz
Onasi Nesrin Kadın
Dini Islom, sunniylik
Shahzoda Mehmed Shavkat
Harbiy faoliyati
Fuqaroligi Usmoniylar imperiyasi
Qoʻshin turlari Usmoniylar dengiz floti
Xizmatdagi yillari 1875–1899 (faoliyat yillari)
Unvoni Roʻyxatga qarang

Shahzoda Mehmed Shavkat Afandi (usmonli turkcha: شهزاده محمد شوكت‎‎;) — Usmoniylar imperiyasi shahzodasi, sulton Abdulaziz va Nesrin Kadınning oʻgʻli.

Yoshligi

Shahzoda Mehmed Shavkat 1872-yil 5-iyunda[1][2] Dolmabahçe saroyida tugʻilgan[3][4]. Uning otasi Usmoniylar imperiyasi sultoni Abdulaziz boʻlib, u sulton Mahmud II va Pertevniyal Sultonning oʻgʻli boʻlgan. Shahzodaning onasi esa Shahzoda Ismoil Zevş-Barakayning qizi Nesrin Kadın edi[5]. Mehmed Shavkatning oʻzidan ikki yosh kichik Emine Sulton ismli singlisi boʻlgan[5].

Sulton Abdulaziz 1876-yil 30-mayda taxtdan agʻdarildi va uning oʻrniga jiyani Murod V taxtga oʻtirdi. 1876-yil 4-iyunda[6] Abdulaziz sirli tarzda vafot etdi. Shahzodaning onasi ham bir necha kundan soʻng, 1876-yil 11-iyunda vafot etdi[5]. Oʻsha paytda Shavkat endigina toʻrt yoshda edi. Shundan soʻng Abdulhamid II Shavkatga gʻamxoʻrlik qilib, uni oʻz oʻgʻillari bilan birga tarbiyaladi[7].

Shavkat 1879-yilda Ihlamur pavilyonida taʼlim ola boshladi. U yerda singlisi Esma Sulton, Shahzoda Mehmed Sayfiddin hamda sulton Abdulhamidning farzandlari Shahzoda Mehmed Salim va Zekiye Sulton bilan birga oʻqidi[8].

Mehmed Shavkatning sunnat marosimi 1883-yil 17-dekabrda boʻlib oʻtdi. Marosim uning aka-ukalari Abdulmajid II, Shahzoda Mehmed Sayfiddin, Sulton Abdulhamidning toʻngʻich oʻgʻli Shahzoda Mehmed Salim, Abdulmajid I ning nabirasi Shahzoda Ibrohim Tavfiq va Mehmed V ning toʻngʻich oʻgʻli Shahzoda Mehmed Ziyoyiddinniki bilan birga oʻtkazildi[9]. Shahzodalarni Rıfat yoki Saib posho sunnat qilgan[10].

Harbiy faoliyati

Mehmed Shavkat otasi hukmronligi davrida Usmoniylar dengiz flotiga xizmatga qabul qilingan. Unga 1875-yil 27-mayda leytenant unvoni berilgan. Bir yil oʻtib, 1876-yilda Shavkat leytenant-qoʻmondon darajasiga koʻtarilgan[11].

Shaxsiy hayoti

Shavkatning birgina rafiqasi boʻlib, uning ismi Fotma Ruyinaz xonim boʻlgan. Fotma Ruyinaz 1873-yil 2-yanvarda Bandırmada tugʻilgan. Ular 1890-yil 3-aprelda Yıldız saroyida turmush qurishgan. Oʻshanda Şevket yigirma, Ruyinaz esa oʻn yetti yoshda boʻlgan[12][13][14]. Ularning yagona farzandi Shahzoda Mehmed Jamoliddin 1891-yil 1-martda tugʻilgan[15][16]. Shahzoda Jamoliddin 1960-yil 7-avgustda Livanning Bayrut shahrida vafot etgan[12].

Shahzoda Mehmed Shavkat Yıldız saroyi hududida joylashgan Malta pavilyoniga egalik qilgan[17]. Shuningdek, uning Üsküdardagi Küçük Çamlıca hududida bir villasi ham boʻlgan[12][13]. Shahzoda havaskor pianinochi edi[18].

Vafoti

Mehmed Shavkat 1899-yil 22-oktyabrda yigirma yetti yoshida vafot etgan va Istanbulning Divanyolu hududida joylashgan bobosi Mahmud II ning maqbarasiga dafn etilgan[4][7][19]. Hozirgi kunda sulton Abdulazizning erkak nasli Mehmed Shavkatdan davom etmoqda[19].

Unvon va mukofotlari

Harbiy lavozimlari

Harbiy unvonlar va dengiz floti

Farzandlari

Ism Tugʻilgan Vafot etgan Izohlar
Shahzoda Mehmed Jamoliddin 1891-yil 1-mart 1947-yil 18-noyabr Yıldız saroyida tugʻilgan. Bir marta uylangan, ikki oʻgʻli bor. Surgunda Livanning Bayrut shahrida vafot etgan va oʻsha yerda dafn qilingan.

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ Uçan, Lâle. Dolmabahçe Sarayı'nda Çocuk Olmak: Sultan Abdülaziz'in Şehzâdelerinin ve Sultanefendilerinin Çocukluk Yaşantılarından Kesitler. FSM İlmî Araştırmalar İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 2019 — 233-bet. 
  2. ↑ Uçan 2019, s. 24.
  3. ↑ Bey 1969, s. 280.
  4. ↑ 4,0 4,1 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 16-bet. 
  5. ↑ 5,0 5,1 5,2 Uluçay 2011, s. 233.
  6. ↑ Davison, Roderic H.. Reform in the Ottoman Empire, 1856-1876. Princeton University Press, 8 December 2015 — 341-bet. ISBN 978-1-400-87876-5. 
  7. ↑ 7,0 7,1 Korkmaz 2019, s. 50.
  8. ↑ Uru, Cevriye. Sultan II. Abdülhamid'in kızı Zekiye Sultan'in Hayatı (1872-1950) (tr). Marmara University Institute of Social Sciences, 2010 — 6-bet. 
  9. ↑ Uçan 2019, s. 25.
  10. ↑ Uçan 2019, s. 25 n. 57.
  11. ↑ Korkmaz 2019, ss. 50–51.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 Küçükaşcı, Mustafa Sabri (2015-01-01). "Üsküdar Şerifler Köşkü Sakinleri" (tr). Uluslararası Üsküdar Sempozyumu: VIII 21-23 Kasım 2014 Bildiriler: 129, 140 n. 8. https://www.academia.edu/50782226. Qaraldi: 2022-02-11. Shahzoda Mehmed Shavkat]]
  13. ↑ 13,0 13,1 Haskan, Mehmet Nermi. Yüzyıllar boyunca Üsküdar - Volume 3. Üsküdar Belediyesi, 2001 — 1427-bet. ISBN 978-9-759-76063-2. 
  14. ↑ Bey 1969, s. 169.
  15. ↑ Reşad, Ekrem; Osman, Ferid. Musavver nevsâl-i Osmanî, 1911 — 59-bet. 
  16. ↑ Bey 1969, s. 153.
  17. ↑ Korkmaz 2019, s. 51.
  18. ↑ „Murat Bardakçı yazdı“. Habertürk (2009-yil 6-iyun). Qaraldi: 2020-yil 16-oktyabr.
  19. ↑ 19,0 19,1 „Mehmed Şevket Efendi Kimdir? Osmanlı Şehzadesi, Sultan Abdülaziz'in Oğlu“. Osmanli (2017-yil 7-fevral). 2018-yil 8-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 16-oktyabr.

Adabiyotlar

  • Bey, Mehmet Sürreya. Osmonli davlatida kim kim edi, 1-jild. Küğ Yayını, 1969. 
  • Korkmaz, Mehmet (2019-12-30). "Dengizning saroyliklari: Bahriyeda usmonli shahzodalari" (tr). Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi 1 (1): 42–65. https://dergipark.org.tr/tr/pub/hed/issue/51324/667780. 
  • Uçan, Lâle (2019). So‘nggi xalifa Abdülmecid Afandining hayoti — shahzodalık, valiahtlik va xalifalik yillari (PDF) (PhD Thesis). Istanbul University Institute of Social Sciences.
  • Uluçay, Mustafa Çağatay. Podshohlarning ayollari va qizlari. Ankara: Ötüken, 2011. ISBN 978-9-754-37840-5. 
"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Shahzoda_Mehmed_Shavkat&oldid=774210" dan olindi