Kontent qismiga oʻtish

Shahzoda Mahmud Namik

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Shahzoda Mahmud Namik
Tugʻilishi 1913-yil 23-dekabr
Vafoti 13-noyabr 1963-yil(1963-11-13)
(49 yoshda)
Turmush oʻrtogʻi
Şehrazad Hanım
(turm. 1939; ajr. 1947)
Farzandlari Shahzoda Umar Abdulmajid
Uy Usmoniylar
Otasi Shahzoda Umar Hilmi
Onasi Hadicha Fidarvs Gülnev xonim
Dini Islom, sunniylik

Shahzoda Mahmud Namik afandi (usmonli turkcha: شهزاده محمود نامك‎‎; 1913-yil 23-dekabrda tugʻilgan — 1963-yil 13-noyabrda vafot etgan) — Usmoniylar shahzodasi, Shahzoda Umar Hilmi va uning uchinchi rafiqasi Hadicha Fidarvs Gülnev xonimning farzandi. Sulton Mehmed V va Mihrengiz Kadınning nabirasi.

Mahmud Namik „Zohriya Set“ guruhining faol aʼzosi boʻlgan[1]. Bu guruh Qohira shahri chekkasidagi Maadi hududida yashovchi Usmoniylar sulolasining surgun qilingan aʼzolardan iborat edi. Ular Misr qirollik oilasi aʼzolari va ularning yaqin atrofidagi kishilar bilan birga yashagan[2]. Mahmud Namık, shuningdek, „Restoration Plot“ (Qayta tiklash fitnasi) deb nomlangan fitnaga aloqador deb topilgan. Ushbu reja Jamol Abdul Nosirni hokimiyatdan agʻdarib, uning oʻrniga taxtga shahzoda Muhammad Abdel Moneimni oʻtqazishni koʻzlagan edi[3]. Mahmud Namikning sud jarayoni va qamoqqa olinishi butun dunyo OAVlarida katta shov-shuvga sabab boʻlgan[4].

Yoshligi va surgun qilinishi

Shahzoda Mahmud Namik 1913-yil 23-dekabr[5] kuni Dolmabahçe saroyida tugʻilgan. Uning otasi sulton Mehmed V va Mihrengiz Kadınning oʻgʻli Shahzoda Umar Hilmi, onasi esa Hadicha Fidarvs Gülnev xonim boʻlgan[6].

U bobosi sulton Mehmed V 1918-yil 4-iyulda Birinchi Jahon urushi yakunlanishiga oz qolgan paytda vafot etguniga qadar shu yerda yashagan. Shundan soʻng u oilasi bilan Üsküdar tumanining Bağlarbaşı mahallasiga koʻchib oʻtgan[7].

1924-yil mart oyida Usmoniylar oilasi surgun qilingach, oʻsha paytda 10 yoshda boʻlgan Namik va uning oilasi Livanning Bayrut shahriga, keyinroq esa Fransiyaning Nice shahriga joylashdi. 1933-yil may oyida ular Misrning Iskandariya shahriga koʻchib oʻtdi. U yerda 1938-yilda Mahmud Namik otasidan ayrildi[6][7].

Shaxsiy hayoti

Namikning yagona rafiqasi Şehrazad xonim boʻlgan[8]. U Ismoil Ratib Bey va malika Emine Bihruzning qizi boʻlgan. Emine Bihruz Misr shahzodasi Ibrohim Rashid Fozil poshoning qizi edi[8]. Şehrazad xonim 1922-yilda tugʻilgan[9]. Ular 1939-yilda turmush qurishgan[8]. 1941-yil 4-iyunda Iskandariyada ularning Shahzoda Umar Abdulmajid ismli oʻgʻli dunyoga kelgan. 1940-yillar boshlarida u rafiqasi bilan Qohiraning Maadi mavzesidagi bir xonadonda yashagan[10]. Juftlik 1947-yilda ajrashgan[8]. Şehrazad xonim 1993-yilda vafot etgan[9].

Hibsga olinishi, sud va qamoq

Shahzoda Mahmud Namik Jamol Abdul Nosirning harbiy rejimini agʻdarib, bir paytlar regent boʻlgan Muhammad Abdel Moneim yoki uning oʻgʻli foydasiga uyushtirilgan fitnada ishtirok etganlikda ayblangan[11][12]. Namik va Neslishoh Sulton 1956-yil yozida Fransiyaning Sent-Morits shahrida Misr taxtiga kim oʻtqazilishini aniqlash uchun uchrashgani haqida 1957-yilda xabarlar tarqalgan. Yillar oʻtib, sobiq Britaniya razvedkasi ofitseri va konservativ parlament aʼzosi Julian Amery oʻz yozuvlarida shahzoda bir necha misrlik muxoliflar bilan birga 1956-yil avgust oyida Fransiyaning janubi va Jenevada Nosirga qarshi uchrashuvlarda qatnashganini tasdiqlagan[13].

1958-yil 29-aprelda u Nosirga qarshi fitna uyushtirish aybi bilan sirtdan sud qilinib, 15 yilga qamoq jazosiga hukm etildi. Uning omadi keldi, chunki u oʻsha paytda Yevropada edi[14]. 1958-yilda undan Misr shahzodasi Muhammad Ali Ibrohim va malika Honzoda Sultonning yagona qizi Sabiha Fazila Xonimsultonning nikohini muhokama qilishda vositachilik qilish soʻralgan edi. Biroq 1958-yil 14-iyuldagi harbiy toʻntarishdan soʻng yuz bergan qirol Faysal II ning oʻldirilishi oqibatida bu nikoh rejalari bekor qilingan[15].

Namik 1958-yil 14-iyul kuni Iroqda boʻlgan, aynan oʻsha paytda mamlakatda qonli inqilob boshlangan edi. Yangi harbiy xunta respublika qoʻshnilar bilan munosabatlarni yaxshilash maqsadida asirga olingan shahzodani Misr bilan aloqalarni yaxshilash evaziga shafqatsiz Nosirga topshirishni taklif qildi. Shu tariqa Namik 1958-yil 31-avgustda Qohiraga uchirib yuborildi va u yerda qayta sud qilinib, Tora qamoqxonasida 15 yillik qamoq jazosiga hukm etildi[16][17].

Vafoti

Mahmud Namik 1963-yil 13-noyabrda Qohirada insult oqibatida 49 yoshida vafot etdi[17]. Janoza marosimi qamoqxona bogʻida boʻlib oʻtgan. Unda qarindoshlari va Qohirada yashovchi oz sonli turk fuqarolari qatnashgan. U sobiq rafiqasi Şehrazad xonimning shaxsiy maqbarasiga dafn etilgan[18]. 1977-yilda u Istanbuldagi sulton Mahmud II maqbarasiga qayta koʻmilgan[18].

Farzandlari

Shahzoda Mehmud Namik va Şehrazad xonimning birgina oʻgʻli boʻlgan[19]:

  • Shahzoda Umar Abdulmajid Namik (1941-yil 4-iyun, Iskandariya — 2003-yil mart, Parij) Beulah Banbury xonimga (1943-yil 8-aprel — 2003-yil 21-fevral, Parij) uylangan. Ularning bir oʻgʻli boʻlgan:
    • Shahzoda Mahmud Francis Namik-Banbury (1975-yil 27-aprelda Londonda tugʻilgan).

Nasabi

Manbalar

  1. ↑ Dan Morrison (24 June 2013). "Lost for Decades, a Beguiling Curio from Egypt's Royal Past". National Geographic. Archived from the original on 2013-06-25. https://web.archive.org/web/20130625001547/http://newswatch.nationalgeographic.com/2013/06/24/lost-for-decades-a-beguiling-curio-from-egypts-royal-past/. Qaraldi: 2026-04-18. Shahzoda Mahmud Namik]]
  2. ↑ „Maadi'S Ottomans“. Egy.com. Qaraldi: 2014-yil 1-may.
  3. ↑ Kyle, K.. Suez: Britain's End of Empire in the Middle East. Bloomsbury Academic, 2011 — 148–149-bet. ISBN 978-1-84885-533-5. 
  4. ↑ „NESLISHAH SULTAN 1921-2012“. Egy.com. Qaraldi: 2014-yil 1-may.
  5. ↑ Bardakçı 2017, s. xv.
  6. ↑ 6,0 6,1 Adra, Jamil. Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005, 2005 — 33-bet. 
  7. ↑ 7,0 7,1 Ekinci, Ekrem Buğra „Saraydan Zindana: Şehzade Nâmuk Efendi“ (2021-yil 3-may). Qaraldi: 2022-yil 1-mart.
  8. ↑ 8,0 8,1 8,2 8,3 Vâsıb, Ali; Osmanoğlu, Osman Selaheddin. Bir Şehzadenin Hâtırâtı: Vatan Ve Menfâda Gördüklerim Ve İşittiklerim, Yapı Kredi Yayınları. YKY, 2004 — 296, 454-bet. ISBN 978-975-08-0878-4. 
  9. ↑ 9,0 9,1 Pazan, İ.. Son saraylı: Şehzade Osman Ertuğrul Efendi, Babıali Kültür Yayıncılığı. Babıali Kültür Yayıncılığı, 2009 — 96-bet. ISBN 978-9944-118-94-1. 
  10. ↑ „Maadi'S Ottomans“. Egy.com. Qaraldi: 2014-yil 1-may.
  11. ↑ „Egypt Investigates Anti-Nasser Plot“. The New York Times (1957-yil 28-dekabr). Qaraldi: 2022-yil 25-yanvar.
  12. ↑ „NESLISHAH SULTAN 1921-2012“. Egy.com. Qaraldi: 2014-yil 1-may.
  13. ↑ „Maadi's Ottomans“. Egy.com. Qaraldi: 2022-yil 1-mart.
  14. ↑ „Maadi's Ottomans“. Egy.com. Qaraldi: 2022-yil 25-yanvar.
  15. ↑ „Maadi's Ottomans“. Egy.com. Qaraldi: 2022-yil 25-yanvar.
  16. ↑ „Maadi's Ottomans“. Egy.com. Qaraldi: 2022-yil 25-yanvar.
  17. ↑ 17,0 17,1 Bardakçı 2017, s. 260.
  18. ↑ 18,0 18,1 Bardakçı 2017, s. 261.
  19. ↑ Adra, Jamil (2005). Genealogy of the Imperial Ottoman Family 2005. p. 33.

Adabiyotlar

  • Bardakçı, Murat. Neslishah: So‘nggi Usmonli malikasi. American University in Cairo Press, 2017. ISBN 978-977-416-837-6. 

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Shahzoda_Mahmud_Namik&oldid=774176" dan olindi