Papilio indra
| Papilio indra | |
|---|---|
 Grand Canyon qaldirg‘ochdumi (P. i. kaibabensis) urg‘ochisi | |
Ilmiy tasniflash | |
| Olam: | Hayvonlar |
| Tip: | Bo‘g‘imoyoqlilar |
| Sinf: | Hasharotlar |
| Turkum: | Tangachaqanotlilar (Lepidoptera) |
| Oila: | Papilionidae |
| Kenja oila: | Papilioninae |
| Urugʻ: | Papilio |
| Binar nomi | |
|
''Papilio indra'' (Reakirt, 1866) | |
| Muhofaza holati | |
| G4 | |
| Muhofaza tizimi | |
| TNC | |
Papilio indra, **Indra qaldirgʻochdumi**, **qisqa dumli qora qaldirgʻochdum** yoki **qoya qaldirgʻochdumi** — Papilionidae oilasiga mansub Shimoliy Amerikaning gʻarbiy qismida tarqalgan kapalak turi.
Tavsifi
Indra qaldirgʻochdumi qora rangli kapalak boʻlib, qanotlarida koʻk va oqish rangli belgilar nisbatan kam uchraydi. Tashqi koʻrinishi Papilio polyxenes va Papilio brevicaudaga oʻxshaydi. Bu tur ham juda qisqa dumga ega boʻlib, orqa qanotlarining ustki qismida toʻq koʻk rangli yarimoysimon belgilar mavjud[1].
Yashash muhiti va tarqalishi
P. indra turli xil ekotizimlarda uchraydi. Ayrim hududlarda dengiz sathiga yaqin joylarda, boshqa hududlarda esa bir necha ming fut balandliklarda yashaydi. Uni koʻplab shaharlar va boshqa aholi punktlari yaqinida, shuningdek, juda olis va deyarli oʻzgarmagan oʻrmonli hududlar, baland choʻllar, dashtlar hamda togʻli yashash muhitlarida uchratish mumkin.
Geografik jihatdan P. indra Shimoliy Amerikaning gʻarbiy yarmida tarqalgan. Uning areali Britaniya Kolumbiyasining eng janubiy qismlaridan boshlanib, Vashington, Oregon va Kaliforniya orqali janubga, Quyi shimoliy Kaliforniyaning shimoliy qismlarigacha davom etadi.
Tur Rokki togʻlari hududida ham uchraydi. Uning tarqalishi Aydaho va gʻarbiy Montanadan Vayoming, Nevada, Yuta va Kolorado orqali janubda Arizona va Nyu-Meksikogacha boradi. Ayrim kuzatuvlar Nebraskaning gʻarbiy qismi va Janubiy Dakotagacha sharqda ham qayd etilgan[1].
Uchish davri
Indra qaldirgʻochdumi odatda yiliga bir avlod beradi. Janubiy hududlarda yoki pastroq balandliklarda bahorda, shimoliy hududlarda yoki balandroq joylarda esa yozning boshlarida uchadi[1].
Kenja turlari
Papilio indraning quyidagi kenja turlari tan olingan[2]:
- P. i. calcicola Emmel & Griffin, 1998
- P. i. fordi Comstock & Martin, 1956
- P. i. indra Reakirt, 1866
- P. i. kaibabensis Bauer, 1955
- P. i. martini T. & J. Emmel, 1966
- P. i. minori Cross, 1936
- P. i. nevadensis T. & J. Emmel, 1971
- P. i. panamintensis Emmel, 1982
- P. i. pygmaeus J. Emmel, T. Emmel & Griffin, 1998
- P. i. pergamus H. Edwards, 1874
- P. i. phyllisae J. Emmel, 1982
- P. i. shastensis Emmel & Emmel, 1998
Bundan tashqari, hozircha rasmiy nom berilmagan bir kenja tur mavjud boʻlib, ayrim manbalarda u P. i. bonnevillensis, boshqalarida esa **"Utah-West Desert segregate"** nomi bilan ataladi.
Oziqa oʻsimliklari
Papilio indra lichinkalari soyabonguldoshlar oilasiga mansub turli oʻsimliklar bilan oziqlanadi. Asosiy oziqa oʻsimliklari qatoriga Lomatium turkumi, yovvoyi sabzi va boshqa Apiaceae vakillari kiradi[3].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Jim P. Brock va Kenn Kaufman (2003). Butterflies of North America. Houghton Mifflin, New York, NY. ISBN 0-618-15312-8
- ↑ „Papilio“. funet.fi. Qaraldi: 5 sentabr 2026.
- ↑ Indra Swallowtail — Butterflies of Canada. Qaraldi: 5 sentabr 2026.
Adabiyotlar
- Emmel, J. F. and Emmel, T. C., 1964. The life history of Papilio indra minori. Journal of the Lepidopterists' Society 18: 65–73. PDF
- Emmel, T. C. and Emmel, J. F., 1967. The biology of Papilio indra kaibabensis in the Grand Canyon. Journal of the Lepidopterists' Society 21: 41–49. PDF
- Emmel, J. F. and Emmel, T. C., 1968. The population biology and life history of Papilio indra martini. Journal of the Lepidopterists' Society 22: 46–52. PDF
Havolalar
 |
Vikiomborda „Papilio indra“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. |
 |
Vikiturlarda Papilio indra bilan bog‘liq ma’lumotlar mavjud. |