Kontent qismiga oʻtish

Navoiy xalqaro aeroporti

Koordinatalari: 40°07′04″N 065°10′30″E / 40.11778°N 65.17500°E / 40.11778; 65.17500
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Navoiy xalqaro aeroprti
Навоий ҳалқаро аэропорти
Fayl:Navoi International Airport.jpg
IATA kodi: NVI – ICAO kodi: UZSA
Qisqacha bayon
Aeroport turi fuqarolik
Egasi Uzbekistan Airports
Operator Navoiy xalqaro aeroprti MChJ
Xizmat doirasi Navoiy (shahar)
Joylashuvi Navoiy viloyati, Oʻzbekiston
Dengiz sathidan balandligi 1,140 ft / 348 m
Koordinatalari 40°07′04″N 065°10′30″E / 40.11778°N 65.17500°E / 40.11778; 65.17500
Vebsayti navoi-airport.com
Xarita
NVI (Oʻzbekiston)
NVI
Joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
07/25 4,000 13,123 Beton
Maʼlumotlar (2025)
Yoʻlovchilar soni 49 110[1]
Parvozlar soni 3 027 (2 024)[2]

Navoiy xalqaro aeroporti (IATA: NVI, ICAO: UZSA) – Navoiy viloyati Navoiy shahriga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. 1962-yilda qurilgan. 2007-yilda aerodrom va havo harakatini boshqarish tizimi qaytadan rekonstruksiya qilingan.

2008-yilda Oʻzbekiston havo yoʻllari milliy aviakompaniyasi hamda Korean Air aviakompaniyasi oʻrtasida Navoiy aeroporti xususida konsalting xizmatlari koʻrsatish toʻgʻrisida kelishuv imzolandi[3][4].

Korean Air kompaniyasi keyingi 20 yilda aeroportni Markaziy Osiyo habiga aylantirib, 2028-yil qadar yiliga 200 ming tonna yuk va 1 million yoʻlovchi tashishni moʻljallagan[5].

Tarixi

Navoiy aeroporti 1962-yilda Sovet Ittifoqi davrida ochilgan. 1992-yilda Oʻzbekiston Prezidentining farmoni bilan „Oʻzbekiston havo yoʻllari“ MAK tashkil etilishi bilan bir qatorda Navoiy aeroportiga xalqaro maqom berildi[manba kerak].

1992-yil 4-fevraldagi VMQ-44-sonli qaror bilan Navoiy aeroporti yangi tashkil etilgan Oʻzbekiston havo yoʻllari tarkibiga kiritilgan[6].

2007-yilda aeroportning oʻtkazish qobiliyatini oshirish boʻyicha ishlar olib borildi, uchish-qoʻnish yoʻlagi va taksi yoʻlaklari toʻliq rekonstruksiya qilindi, zamonaviy yoritish tizimi oʻrnatildi va havo harakatini boshqarishning yangi minorasi qurildi.

2009-yilda Koreya havo yo‘llari 10 yillik rivojlanish rejasiga muvofiq aeroportni boshqarishni va modernizatsiya dasturini yanada jadallashtirishni oʻz zimmasiga oldi[7]. Eng yangi uskunalar yordamida yiliga 100 ming tonna yuk tashuvchi Markaziy Osiyodagi eng yirik havo yuk terminali qurilishi yakunlandi, terminal 2010-yil 12-avgustda foydalanishga topshirildi, shuningdek, 5 ta yuk tashish uchun perron qurildi. Boeing 747-400 samolyotlari olib kelindi. Shuningdek, jami 5 million litrgacha aviatsiya yoqilgʻisi saqlashi mumkin boʻlgan 4 ta qoʻshimcha yoqilgʻi saqlash ombori qurildi. Bu B747-400 kabi 25 ta yirik kemani yonilgʻi bilan toʻldirish uchun yetarli hisoblanadi. 2008-yil avgust oyida Korean Airlines Navoiydan oʻzining birinchi yuk reyslarini amalga oshirdi va 2014-yil holatiga koʻra, chastotalar ortishi tufayli Vena, Milan, Brussel (BRU), Saragosa (ZAZ), Seul—Inchxon, Xanoyga (HAN) haftalik 10 ta Boeing 747-400F va Boeing 777 reysini amalga oshirmoqda[8].

Oʻzbekiston havo yoʻllari 2009-yil may oyida Navoiy aeroportida yuk tashish faoliyatini boshlagan va 2014-yil holatiga koʻra, Korean Airdan lizingga olingan Airbus 300-600 yuk samolyotlarida Dehli, Dubay, Istanbul, Bishkek, Tyanszin, Aqtoʻbe, Dakka shaharlariga haftasiga 34 ta reys amalga oshirilmoqda[8]. Navoiy aeroportida 3 ta aviakompaniya 8 ta davlatning 9 ta shahriga, jumladan, yoʻlovchi qatnovlarini amalga oshiradi va yangi yoʻnalishlar yaratish boʻyicha ham ishlar olib borilmoqda[manba kerak].

2018-yil 27-noyabrdagi PF-5584-sonli prezident farmoni bilan Oʻzbekistondagi aeroportlarni boshqarish uchun Uzbekistan Airports kompaniyasi tashkil etildi[9] va Navoiy aeroporti ham yangi kompaniya tarkibiga kiritildi.

2024-yil 12-dekabrda imzolangan PQ-430-sonli prezident qarori bilan Navoiy aeroportining yuk terminalini xususiy sektor boshqaruviga berish hamda 2025-yil 1-sentyabrga qadar Zarafshon aeroporti faoliyatini Navoiy xalqaro aeroporti filiali sifatida qayta tiklash belgilangan[10].

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Aviakompaniya Manzillar
Silk Avia Toshkent[11]
Uzbekistan Airways Moskva–Vnukovo[12]

Statistika

Navoiy xalqaro aeroportining yillik yoʻlovchilar oqimi statistikasi (2023–2025)
Yillar Yoʻlovchilar soni Yoʻlovchilar sonining
oʻzgarishi, %da
Parvozlar soni Parvozlar sonining
oʻzgarishi, %da
Manbalar
2023 26 350 ▬ 2 045 ▬ [2]
2024 48 748 85,0% 3 027 48,0% [2]
2025 49 110 0,7% [1]

Baxtsiz hodisalar va falokatlar

  • 1991-yil 23-martda Oʻzbekiston SSR Fuqaro aviatsiyasi boshqarmasi Samarqand birlashgan aviaotryadi tomonidan amalga oshirilgan Toshkent – Navoiy yoʻnalishida uchgan An-24RV samolyoti (bort raqami: CCCP-46472) qoʻnish paytida yuqori tezlikda uchish-qoʻnish yoʻlagidan chiqib ketdi va qurilish maydonchasiga urilib, butunlay vayron boʻldi. Samolyot bortidagi 63 kishidan (59 yoʻlovchi va toʻrt nafar ekipaj aʼzosi) 34 nafari halok boʻldi[13].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „O‘zbekistonda aviatashuvlar: 2025-yil yakunlari bo‘yicha aeroportlarning asosiy ko‘rsatkichlari“. Uzbekistan Airports (2026-yil 10-fevral). Qaraldi: 24-fevral 2026-yil.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 Passajiropotok aeroportov Uzbekistana viros na 30%
  3. ↑ Oʻzbekiston Havo yoʻllari[sayt ishlamaydi]
  4. ↑ „Korean Air chief says Navoi project create new opportunities“ (inglizcha). uzdaily.uz (2009-yil 19-iyun). Qaraldi: 12-iyun 2025-yil.
  5. ↑ Digital Chosunilbo:Hanjin Group to Invest in Uzbekistan as Logistics Center[sayt ishlamaydi]
  6. ↑ „“O‘zbekiston Respublikasi hududida havo transportini boshqarish tizimi to‘g‘risida” gi O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Vazirlar Mahkamasining 44-sonli qarori“. lex.uz. Toshkent: Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (1992-yil 4-fevral). Qaraldi: 12-iyun 2025-yil.
  7. ↑ „Korean Air, Uzbekistan Airways to cooperate in air cargo“ (inglizcha). uzdaily.uz (2008-yil 13-may). Qaraldi: 12-iyun 2025-yil.
  8. ↑ 8,0 8,1 „Korean Air and Uzbekistan Airways joint Navoi Project“ (inglizcha). ifc.uz (2014-yil 6-iyun). Qaraldi: 12-iyun 2025-yil.[sayt ishlamaydi]
  9. ↑ „"O‘zbekiston Respublikasining fuqaro aviatsiyasini tubdan takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida" gi PF-5584-sonli Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni“. lex.uz. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (2018-yil 27-noyabr). Qaraldi: 7-may 2025-yil.
  10. ↑ „"Navoiy viloyatini ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida" gi PQ-430-sonli Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori“. lex.uz. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (2024-yil 12-dekabr). Qaraldi: 7-may 2025-yil.
  11. ↑ „Отечественный лоукостер Silk Avia запускает новые «авиамаршрутки» из Ташкента и Ферганы“.
  12. ↑ „Uzbekistan Airways Moscow Service Changes From Oct 2023“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 22-sentyabr.
  13. ↑ „Катастрофа Ан-24РВ Узбекского УГА в а/п Навои (борт CCCP-46472), 23 марта 1991 года.“ (ru). AirDisaster.ru. 2013-yil 30-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 14-iyun.

Havolalar