Kontent qismiga oʻtish

Mosul eyaleti

Koordinatalari: 36°20′24″N 43°07′48″E / 36.3400°N 43.1300°E / 36.3400; 43.1300
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Mosul iyolati
arabcha: إيالة الموصل‎‎
1535–1864

Mosul iyolati 1609-yilda
Maʼmuriy markazMosul[1]
Tarixi 
• Tashkil etilgan
1535
• Disestablished
1864
Avvalgi davlat		 Keyingi davlat
Diyorbakir iyolati
Bagʻdod viloyati
Mosul viloyati
Hozirda tarkibidaIroq

Mosul iyolati (arabcha: إيالة الموصل‎‎, usmonli turkcha: ایالت موصل‎‎)[2] – Usmoniylar imperiyasi tarkibidagi iyolatlardan biri. XIX asrda maydoni taxminan 7,832 kvadrat milya (20,280 km2) deb qayd etilgan[3]. Iyolat aholisi, asosan, kurdlardan iborat boʻlgan boʻlsa-da, Mosul shahrida, asosan, arablar istiqomat qilib kelgan[4].

Tarixi

Sulton Salim I Yovuz Shoh Ismoil Safaviy qoʻshinlarini Chaldiron jangida tor-mor keltirgan, biroq Usmoniylar qoʻshinlari Mosul ustidan toʻliq nazoratni faqat 1517-yildagina oʻrnatishga muvaffaq boʻlgan. Shahar 1534-yilda Bagʻdod qoʻlga kiritilgunga qadar chegara garnizon shahri sifatida saqlanib qolgan[5]. Mosul iyolati 1535-yilda tashkil etilgan[6]. Shundan soʻng, Mosul Iroq hududidagi uchta asosiy |Usmoniylar maʼmuriy birliklaridan biri boʻlgan[7]. 1840-yillarda ilgari Diyorbakir iyolati tarkibidagi Bohtan amirligiga qarashli Cizre sanjagi Mosul iyolatiga qoʻshilgan. Bu esa Bedirxon beg boshchiligidagi Usmoniylar imperiyasiga qarshi muvaffaqiyatsiz kurd qoʻzgʻoloniga sabab boʻlgan[8].

Maʼmuriy boʻlinmalari

XVII asrda Mosul iyolati quyidagi sanjaklardan iborat boʻlgan[9]:

  1. Bajvanli sanjagi
  2. Tikrit sanjagi
  3. Eski Mosul sanjagi (Nineviya)
  4. Baneh (Harú) sanjagi

1701–1702-yillardagi sanjaklar[10]:

  1. Mosul sanjagi
  2. Horun sanjagi
  3. Tikrit sanjagi
  4. Duhok qal’asi sanjagi, Mutahho va Zaxo
  5. Gafre qal’asi va Dare sanjagi

1840-yillarda qoʻshilgan sanjak:

  1. Cizre sanjagi[8]

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ Macgregor, John. Commercial statistics: A digest of the productive resources, commercial legislation, customs tariffs, of all nations. Whittaker and co., 1850 — 12-bet. Qaraldi: 2013-yil 25-fevral. 
  2. ↑ „Some Provinces of the Ottoman Empire“. Geonames.de. 2013-yil 28-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 25-fevral.
  3. ↑ The Popular encyclopedia: or, conversations lexicon. Blackie, 1862 — 698-bet. Qaraldi: 2013-yil 4-iyul. 
  4. ↑ Playfair, James (1813). A System of Geography: Ancient and Modern. Peter Hill.
  5. ↑ Agoston, Gabor; Masters, Bruce Alan. Encyclopedia of the Ottoman Empire. Infobase Publishing, 2009 — 394-bet. ISBN 978-1-4381-1025-7. Qaraldi: 2013-yil 25-fevral. 
  6. ↑ Özoğlu, Hakan. Kurdish Notables and the Ottoman State, SUNY series in Middle Eastern studies. Albany: State University of New York Press, 2004 — 57-bet. „the new eyalets, formed partly or entirely from the Kurdish territories, were as follows: Dulkadir (1522), Erzurum (1533), Mosul (1535), Baghdad (1535), Van (1548)...“ 
  7. ↑ Nagendra Kr Singh. International encyclopaedia of Islamic dynasties. Anmol Publications PVT. LTD., 1 September 2002 — 15–18-bet. ISBN 978-81-261-0403-1. Qaraldi: 2011-yil 28-aprel. 
  8. ↑ 8,0 8,1 Özoğlu, Hakan. Kurdish Notables and the Ottoman State: Evolving Identities, Competing Loyalties, and Shifting Boundaries (en). SUNY Press, 2004 — 60-bet. ISBN 978-0-7914-5993-5. 
  9. ↑ ; Joseph von Hammer-PurgstallNarrative of Travels in Europe, Asia, and Africa in the Seventeenth Century. Oriental Translation Fund, 1834 — 97-bet. Qaraldi: 2013-yil 4-iyul. 
  10. ↑ Kılıç, Orhan. 18. Yüzyılın İlk Yarısında Osmanlı Devleti'nin İdari Taksimatı-Eyalet ve Sancak Tevcihatı / In the First half of the 18th Century Administrative Divisions of the Ottoman Empire-Shire and Sanjak Assignments (tr). Elazığ: Şark Pazarlama, 1997 — 73-bet. ISBN 9759630907. 

36°20′24″N 43°07′48″E / 36.3400°N 43.1300°E / 36.3400; 43.1300 

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Mosul_eyaleti&oldid=628184" dan olindi