Kontent qismiga oʻtish

Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti

Koordinatalari: 21°40′46″N 039°09′24″E / 21.67944°N 39.15667°E / 21.67944; 39.15667
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
(Jidda aeroportidan yoʻnaltirildi)
Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti
مطار الملك عبدالعزيز الدولي
Mataar Al-Malik Abdulaziz Al-Duwaly
IATA kodi: JED – ICAO kodi: OEJN
Qisqacha bayon
Aeroport turi Fuqarolik
Egasi/Operator Jeddah Airports Company
Xizmat doirasi Jidda va Makka, Saudiya Arabistoni
Joylashuvi Jidda, Saudiya Arabistoni
Havo yoʻli tuguni * flyadeal
Dengiz sathidan balandligi 15 m / 48 ft
Koordinatalari 21°40′46″N 039°09′24″E / 21.67944°N 39.15667°E / 21.67944; 39.15667
Vebsayti www.kaia.sa
Xarita
JED (Saudiya Arabistoni)
JED
Aeroportning Saudiya Arabistoni xaritasidagi joylashuvi
Uchish/qoʻnish yoʻlaklari
Uzunligi Yuzasi
m ft
16L/34R 4,000 13,123 Asfalt
16C/34C 4,000 13,123 Beton
16R/34L 3,800 12,467 Asfalt
Maʼlumotlar (2023)
Yoʻlovchilar soni 42,700,000[1]
Parvozlar soni 250,000[1]
Iqtisodiy taʼsiri (2012) 51,5 mlrd[2]
Ijtimoiy taʼsiri (2012) 126,700[2]

Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti (arabcha: مطار الملك عبدالعزيز الدولي‎‎) (IATA: JED, ICAO: OEJN), Jidda xalqaro aeroporti (arabcha: مطار جدة الدولي‎‎) nomi bilan ham tanilgan, Saudiya Arabistonining Jidda va Makka shaharlariga xizmat koʻrsatuvchi xalqaro aeroport. Jiddadan 19 kilometr (12 mi) shimolda joylashgan aeroport 105 square kilometre (41 kv mi) maydonni egallaydi. Mamlakatning eng gavjum aeroporti hamda maydoni boʻyicha uchinchi oʻrinda turadi. Yaqin Sharqning eng gavjum aeroportlaridan biri. 1981-yilda ochilgan aeroport hozirda buzib tashlangan Qandara aeroporti oʻrnini egallagan va Saudiya Arabistoni asoschisi Abdulaziz ibn Abdurahmon as-Saud sharafiga nomlangan.

Aeroportda Saudiya Qirollik harbiy-havo kuchlarining Qirol Abdulla aviabazasi ham joylashgan. Uning qirollik terminal va uchta operatsion yoʻlovchi terminali, xususan har yili Makkaga hajga boradigan musulmon ziyoratchilar uchun maxsus qurilgan Haj terminali faoliyat koʻrsatmoqda. Saudiya Arabistoni flagmani Saudia uchun eng yirik markaz va Flynas va Flyadeal milliy loukosterlar uchun operatsion baza boʻlib xizmat qiladi[3].

Tarixi

Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti qurilishidan oldin Jidda va uning atrofidagi hududlarga shaharning janubiy qismida joylashgan Qandara aeroporti xizmat koʻrsatgan. 1945-yilda qirol Abdulaziz va Franklin Ruzvelt oʻrtasidagi uchrashuvdan soʻng qirollikka Jidda, Ar-Riyod va Dahron shaharlari oʻrtasida ishlaydigan Duglas DC-3 sovgʻa qilindi. 1946-yilda mamlakatning flagmani Saudia aeroportidan tashqarida tashkil etilgan va faoliyat yuritgan. Aviakompaniya Haj ziyoratchilari uchun shaharga dastlab Falastin mandatidagi Loddan, keyinroq esa boshqa mamlakatlardan ucha boshladi. Qurilish ishlari 1974-yilda boshlangan va 1980-yilda yakunlangan. Nihoyat, 1981-yilning 31-mayida aeroport 1981-yil aprel oyida rasman ochilganidan keyin xizmat koʻrsatishni boshlagan[3]. Qirol Abdulaziz xalqaro aeroporti qurilgach, Qandara aeroporti buzib tashlangan[4] .

Terminallari

Haj terminali
٘Shimoliy terminal
Shimoliy terminalning ichki qismi

Janubiy terminal

1981-yilda ochilgan Janubiy terminal aeroportdagi birinchi yoʻlovchi terminallaridan biri boʻlib, dastlab Saudia milliy flagmani tomonidan foydalanilgan. Binoning meʼmoriy dizayni Amerika poytaxti Vashingtondagi Dalles xalqaro aeroporti namunasi boʻlib, chodirga oʻxshash tuzilmalarni oʻz ichiga olgan. Terminal binosi uchib kelish va ketish uchun alohida zallardan, teletraplar bilan jihozlangan darvozalardan iborat edi. 2007-yilda Saudiyaning Flynas va Sama loukosterlariga ham Janubiy terminaldan foydalanishga ruxsat berildi, keyinroq esa terminaldan foydalanishga Indoneziya flagmani Garuda Indonesia va Saudiyaning yana bir arzon aviakompaniyasi Flyadealga ham ruxsat berildi. 40 yillik xizmatdan soʻng, 2020-yil 26-iyun kuni aeroportning Twitter’dagi rasmiy sahifasi orqali Janubiy terminal yopilishi va uning faoliyati yangi qurilgan 1-terminalga oʻtkazilishi eʼlon qilindi[5][6].

Shimoliy terminal

Qirol Abdulaziz xalqaro aeroportining Shimoliy terminalidan asosan Saudiyadan tashqaridagi aviakompaniyalar foydalanadi.

Haj terminali

Jidda Makka shahriga yaqin boʻlgani sababli aeroportda yillik Haj marosimlarida ishtirok etuvchi ziyoratchilarni qabul qilish uchun qurilgan maxsus Haj terminali mavjud. Terminal bir vaqtning oʻzida 80 000 sayohatchiga xizmat koʻrsata oladi.

Skidmore, Owings & Merrill LLP (SOM) meʼmorchilik shirkatining bangladesh-amerikalik muhandisi Fazlur Rahmonxon tomonidan ishlab chiqilgan terminal Geiger Berger Associates tarkibiga kirganda Horst Berger tomonidan ishlab chiqilgan chodirga oʻxshash tom tuzilishi bilan mashhur[7]. Har biri tirgaklarga osilgan oq rangli teflon qoplamali shisha tolali matodan yigirma bitta „chodir“ dan tashkil topgan oʻnta modul besh moduldan iborat ikkita blokga birlashtirilgan va bloklar orasidagi peyzajli savdo markazi bilan ajratilgan. Konditsionerli binoda faqat bojxona, yuklarni tashish va shunga oʻxshash obyektlar joylashgan. „Terminalni qoʻllab-quvvatlash hududi“ deb nomlangan majmuaning katta qismi qishloq kabi ishlash uchun moʻljallangan, bozor va masjid bilan jihozlangan moslashuvchan, ochiq hududdir. Devor bilan oʻralmagan, bu hudud kuchli quyoshdan himoyalangan va tabiiy shamollatish imkonini beradi; shu sababli, baʼzilar uni yashil, ekologik toza bino deb hisoblashadi.

Haj terminali 1983-yilda meʼmorchilik boʻyicha Ogʻa Xon mukofotiga sazovor boʻlgan. Hakamlar hay’atining fikriga koʻra, „tom yopish tizimining ajoyib va xayoliy dizayni bu ulkan makonni beqiyos nafislik va goʻzallik bilan qoplashning dahshatli muammosiga javob berdi“.

Yangi 1-terminal

2019-yilda Qirol Abdulaziz xalqaro aeroportidagi yangi 1-terminalning yengil ochilishi boʻldi va bir qator ichki reyslar undan amalga oshirildi. Maydoni 810,000 square metre (8,700,000 kv ft) boʻlgan yangi terminal dunyodagi eng katta aeroport terminal binolaridan biri hisoblanadi[8]. Mehmonlar va yoʻlovchilar bir qator qulayliklardan bahramand boʻlishadi, jumladan, yangi zallar, 18,000 square metre (190,000 kv ft) markaziy bogʻ hududi va bino va avtoturargoh va temir yoʻl vokzalini bogʻlaydigan transport markazi[9]. Bundan tashqari, terminalda diametri 10 metr (33 ft), balandligi 14 metr (46 ft) va suv sigʻimi million litr boʻlgan akvarium mavjud[9]. Shu bilan birga aeroportda 3732 nafar namozxonga moʻljallangan masjid barpo etilgan[9]. 2019-yil avgust oyida aeroport Saudia tomonidan amalga oshiriladigan bir qator xalqaro reyslarni yangi terminalga koʻchirishni boshladi[10] va 18-noyabrda Etihad yangi terminalga koʻchgan Saudiya Arabistonidan roʻyxatdan oʻtmagan birinchi aviakompaniya boʻldi[11].

2024-yil avgust holatiga koʻra, 1-terminal Jiddaga keladigan parvoz operatsiyalarining katta qismini, taxminan 19 ta aviakompaniya, jumladan British Airways, Emirates va Thai Airways aviakompaniyalarini boshqaradi.

Kengaytirish loyihasi

Yangi Qirol Abdulaziz xalqaro aeroportining uch bosqichli qurilishi 2006-yilda boshlangan va 2019-yilning oʻrtalarida rasmiy ochilishi rejalashtirilgan edi[12]. Biroq, 2018-yildan boshlab aeroportga mahalliy reyslar qoʻnmoqda[13].

Kengaytirishga yangi yoʻlovchi terminali binosi, balandligi 136 metr boʻlgan havo harakatini boshqarish minorasi (dunyodagi eng kattasi), aerodromning qattiq va asfaltlangan hududlari, yoritish, yonilgʻi tarmoqlari tizimlari, yoʻlovchilarni boshqarishning elektron tizimi va yangi yomgʻir suvi drenaj tarmogʻi. Shuningdek, yangi qurilgan qoʻllab-quvvatlash xizmatlari binosi va mavjud uchish-qoʻnish yoʻlagi va aerodrom tizimlarini modernizatsiya qilish. Saudiya Arabistoni fuqaro aviatsiyasi bosh boshqarmasi GACA maʼlumotlariga koʻra, uch bosqich yiliga 30 million, 60 million va 80 million yoʻlovchiga bosqichma-bosqich oshirish bilan belgilanadi.

Yangi aeroport 1-terminaliga Haramayn tezyurar temir yoʻl loyihasi tarmogʻi orqali kirish mumkin. Shahzoda Majid koʻchasi Al-Layt avtomagistrali bilan bogʻlanib, shimoldan janubga tez tranzit yoʻnalishini tashkil qiladi.

Boshqa imkoniyatlari

Saudiya Fuqaro aviatsiyasi bosh boshqarmasi aeroportda GACA angariga (364-bino) ega[14]. 1-terminal va Shimoliy terminal oʻrtasida yoʻlovchilarni tashish uchun Alstom tomonidan qurilgan avtomatlashtirilgan odamlarni koʻchirish qurilmasi (APM) mavjud.

Saudiya Arabistoni Qirollik harbiy-havo kuchlari aeroport shimolida joylashgan Qirol Abdulla aviabazasida mavjud. Lockheed C-130 Hercules samolyotini boshqaradigan Qirollik harbiy-havo kuchlarining 8-qanotidagi 4, 16 va 20-sonli eskadronlar uni asosiy baza sifatida ishlatishadi[15].

Haramayn tezyurar temir yoʻl stansiyasi

1-terminal Haramayn tezyurar temir yoʻl magistraliga 3.75-kilometr (2.33 mi) tarmoq liniyasi orqali ulangan. Aeroport terminali binosidagi stansiya Jidda shahri markaziga yaqinroq joylashgan Al-Sulymoniya-Jidda stansiyasidan farqlash uchun Aeroport-Jidda stansiyasi deb nomlandi. Islomiy muqaddas Makka va Madina shaharlari hamda Qirol Abdulla Iqtisodiy shahri bilan muntazam aloqalarni taʼminlaydi[16].

Uchish-qoʻnish yoʻlaklari

Aeroportga 16L/34R, 16C/34C va 16R/34L deb belgilangan uchta parallel uchish-qoʻnish yoʻlaklari xizmat koʻrsatadi.

Aviakompaniyalar va yoʻnalishlar

Yoʻlovchi

Aviakompaniya Manzillar
Aegean Airlines Afina[17]
Afriqiyah Airways LivanMisrata[18], LiviyaTripoli-Mitiga
Air Algérie JazoirJazoir
Air Arabia Al-Uqsur[19], MisrAsyut[20], Iskandariya, Qohira, Ras al-Xayma[21], MisrSavhoj, Sharja
AirAsia X Mavsumiy: Kuala Lumpur-Xalqaro
Air Astana Olmaota[22], Chimkent[23]
airblue, Pokiston bayrogʻi Pokiston Islomobod, Lohur, PokistonMoʻlton, PokistonPeshovar
Air Cairo Al-Uqsur[24], MisrAsyut, Giza[25], Iskandariya, Qohira, MisrSavhoj
Mavsumiy: Sharm ash-Shayx[26]
Air China Mavsumiy: Urumchi
Air India Dehli, Mumbay
Air India Express[27] HindistonHaydarobod[28], HindistonKannur[29], HindistonKojikode, HindistonMangalor[30], HindistonTiruchirappalli[31]
Air Samarkand Samarqand[32]
Air Senegal Mavsumiy: SenegalDakar–Diass[33]
Air Sial, Pokiston bayrogʻi Pokiston Islomobod, Karachi, Lohur, PokistonMoʻlton, PokistonSialkot[34]
AJet Anqara, Istanbul-Sabiha Goʻkchen[35]
Akasa Air, Hindiston bayrogʻi Hindiston Ahmadobod[36], HindistonKochi[37], Mumbay[38]
AlMasria Universal Airlines, Misr bayrogʻi Misr Qohira
Azerbaijan Airlines Boku[39]
Azman Air, Nigeriya bayrogʻi Nigeriya Mavsumiy: Kano (Nigeriya bayrogʻi Nigeriya )
Badr Airlines, Sudan bayrogʻi Sudan SudanPort Sudan
Batik Air Malaysia Kuala Lumpur-Xalqaro[40]
Berniq Airways, Liviya bayrogʻi Liviya LiviyaBingʻozi, LiviyaMisrata, LiviyaSabha, LiviyaTripoli–Mitiga
Biman Bangladesh Airlines Dakka, BangladeshSilhet, BangladeshChittagong
Centrum Air Toshkent[41]
Citilink, Indoneziya bayrogʻi Indoneziya Mavsumiy: IndoneziyaBanda Aceh[42], IndoneziyaKediri[43], IndoneziyaMakassar[44], IndoneziyaMedan, IndoneziyaPalembang[45], IndoneziyaSolo[46]
Cyprus Airways Larnaka[47]
Daallo Airlines, Somaliya bayrogʻi Somali SomaliyaGarove, SomalilandHargeysa, SomaliyaMogadisho
Egyptair Al-Uqsur, Iskandariya, Qohira
Mavsumiy: Sharm ash-Shayx[48]
Emirates Dubay-Xalqaro
Ethiopian Airlines Addis-Abeba (Efiopiya bayrogʻi Efiopiya)
Etihad Airways Abu-Dabi
Mavsumiy: Al-Ayn[49]
Eurowings GermaniyaBerlin, GermaniyaKyoln/Bonn[50]
Mavsumiy: GermaniyaShtutgart (2025-yil 5-noyabrdan boshlanadi)[51]
flyadeal Abxa[52], IordaniyaAmman-Qirolicha Aliya, Ar-Riyod, Dammom[53], Hail, Hufuf, Iskandariya[54], Istanbul[55], Jizan, Karachi[56], Qohira[57], Qosim[53], MisrSavhoj[58], Tabuk[59], Toshkent[60]
Mavsumiy: Sarayevo[61]
flydubai Dubay-Xalqaro
Fly Jinnah, Pokiston bayrogʻi Pokiston Lohur
Flynas Abu-Dabi, Adana, IordaniyaAmman-Qirolicha Aliya, Ar-Riyod, Bahrayn, Bangalor[62], Bayrut, Bagʻdod, Bishkek[63], TurkiyaBodrum, Boku[64], Dammom, Doha[65], Dubay-Xalqaro, IroqErbil[66], Giza[67], TurkiyaHatay, Hufuf[68], Istanbul-Sabiha Goʻkchen[69], JazoirJazoir, Jizan, Kano (Nigeriya bayrogʻi Nigeriya ), Karachi, MarokashKasablanka, Kuvayt, Lohur, Madina, Marsel, Olmaota[70], Salola, MisrSavhoj[71], Tabuk, Tbilisi, AlbaniyaTirana[72], Toshkent[73], TurkiyaTrabzon, SudanXartum (toʻxtatilgan), Saudiya ArabistoniYanbu[74], Oʻsh, Sharja, Sharm ash-Shayx[63]
Mavsumiy: Batumi[64], Jakarta–Sukarno–Hatta, HindistonKojikode[75], IndoneziyaMakasar, IndoneziyaMedan, Bosniya va GersegovinaSarayevo, IndoneziyaSurabaya, AlbaniyaTirana[76], Vena, AvstriyaZalaburg[77]
Garuda Indonesia Jakarta–Sukarno–Hatta
Mavsumiy: IndoneziyaBanda Acheh, IndoneziyaBanjarmasin, IndoneziyaKertajati[78], IndoneziyaMakasar, IndoneziyaMedan, IndoneziyaPadang, IndoneziyaPalembang, IndoneziyaSolo, IndoneziyaSurabaya, IndoneziyaYogyakarta-Xalqaro[79]
Gulf Air, Bahrayn bayrogʻi Bahrayn Bahrayn
IndiGo Ahmadobod[80], Dehli, HindistonHaydarobod[81], HindistonKojikode[82], Mumbay
Iran Air, Eron bayrogʻi Eron Mavsumiy: EronAhvoz, EronArdabil, EronBandar-Abbos, EronBirjand, EronBushehr, EronGoʻrgon, EronHamadon, Isfahon, EronKirmon, Mashhad, EronQeshm, EronRasht, EronSari, Tabriz, Tehron-Imom Xumayniy, EronUrmiya, EronYazd, EronZohidon, EronZanjon, Sheroz
Iraqi Airways Mavsumiy: Bagʻdod, IroqBasra, IroqErbil, Najaf, IroqSulaymoniya[83]
Jazeera Airways Kuvayt
Jordan Aviation IordaniyaAmman-Qirolicha Aliya
Jubba Airways, Somaliya bayrogʻi Somali Dubay-Xalqaro, SomaliyaGalkayo
Kam Air Kobul[84], Qandahor
Kuwait Airways Kuvayt
Libyan Airlines LiviyaBingʻozi, LiviyaTripoli-Mitiga
Libyan Wings Mavsumiy: LiviyaTripoli-Mitiga
Lion Air, Indoneziya bayrogʻi Indoneziya Mavsumiy: IndoneziyaBatam[85], Jakarta–Sukarno–Hatta, IndoneziyaKertajati, IndoneziyaMakasar, IndoneziyaPadang, IndoneziyaPekanbaru[86], IndoneziyaSemarang[87], IndoneziyaSolo, IndoneziyaSurabaya, IndoneziyaYogyakarta-Xalqaro[88]
Malaysia Airlines Kuala Lumpur-Xalqaro
Mavsumiy: MalayziyaAlor Setar, MalayziyaJoxor-baru[89], MalayziyaKuala Terengganu, MalayziyaPenang
Max Air, Nigeriya bayrogʻi Nigeriya Mavsumiy: Kano (Nigeriya bayrogʻi Nigeriya )
Middle East Airlines Bayrut
Nesma Airlines, Misr bayrogʻi Misr Hail[90]
Nile Air Al-Uqsur[91], MisrAsyut[91], Iskandariya, Qohira, MisrSavhoj[91]
Oman Air UmmonMaskat
Pakistan International Airlines Islomobod, Karachi, Lohur, PokistonMoʻlton, PokistonPeshovar, PokistonSialkot
Pegasus Airlines Istanbul-Sabiha Goʻkchen, Izmir
Mavsumiy: TurkiyaTrabzon[92]
Qanot Sharq Buxoro[93], Fargʻona[94], Toshkent[95]
Qatar Airways Doha[96]
Royal Air Maroc, Marokash bayrogʻi Marokash MarokashKasablanka
Mavsumiy: Marokash
Royal Brunei Airlines Mavsumiy: BruneyBandar-Seri-Begavan
Royal Jordanian IordaniyaAmman-Qirolicha Aliya
SalamAir, Oman bayrogʻi Ummon UmmonMaskat, Ummon Suhor[97]
Saudia Abu-Dabi, Abxa, Addis-Abeba (Efiopiya bayrogʻi Efiopiya), Al-Baha, Al-Jouf, Al-Ula, Al-Vaj, IordaniyaAmman-Qirolicha Aliya, Amsterdam, Anqara[98], Arar, Ar-Riyod, Bahrayn, Bangalor, IspaniyaBarselona[99], Bayrut, Bagʻdod[100], Bangkok-Suvarnabhumi[101], Birmingem, Bisha, Dakka, Dammom, Davadmi, Dehli, Doha[102], Dorussalom[103], Dubay-Xalqaro, Frankfurt, XitoyGuanchjou, HindistonHaydarobod, Hail, Hufuf, Iskandariya, Islomobod, Istanbul, Jakarta–Sukarno–Hatta, JazoirJazoir, ShveysariyaJeneva, JibutiJibuti[104], Jizan, Kano (Nigeriya bayrogʻi Nigeriya ), Karachi, MarokashKasablanka, HindistonKojikode[105][106], HindistonKochi, Kuala Lumpur-Xalqaro, Kuvayt, HindistonLaknau, Lohur, London–Gatvik, London-Hitrou, Amerika Qoʻshma ShtatlariLos-Anjeles, Madina, Madrid, Malè, FilippinManila, UmmonMaskat, Mavritsiya bayrogʻi Mavrikiy, Manchester, Milan-Malpensa, Mumbay, Myunxen, PokistonMoʻlton[107], Najron, KeniyaNayrobi-Jomo Kenyatta, Neom, Nyu-York–JFK, Parij-Sharl de Goll, Pekin–Dasin[108], PokistonPeshovar, SudanPort Sudan (toʻxtatilgan)[109], Saudiya ArabistoniQaysuma, Qohira, Qosim, Qurayyat, Rafha, Rim-Fiumichino, Seul-Inchxon[110], Singapur, Tabuk, Toif, TunisTunis, Turaif, Amerika Qoʻshma ShtatlariVashington–Dalles, Vodiy ad-Davosir, Vena, Janubiy AfrikaYoxannesburg-O. R. Tambo[111], SudanXartum (toʻxtatilgan), Sharm ash-Shayx, Sharura
Mavsumiy: Adana, Afina, MarokashAgadir, JazoirAnnoba, IndoneziyaBatam, JazoirGardaya, Izmir, IndoneziyaMakasar, IspaniyaMalaga[112], Marokash, IndoneziyaMedan, JazoirQusantina, Salola, IndoneziyaSurabaya, ShveysariyaSyurix[113], JazoirVahron
SCAT Airlines Olmaota[114]
Scoot, Singapur bayrogʻi Singapur Singapur
SereneAir, Pokiston bayrogʻi Pokiston Islomobod, PokistonPeshovar
Somon Air Dushanbe, Xoʻjand[115]
SpiceJet, Hindiston bayrogʻi Hindiston Ahmadobod, Dehli[116]
Sudan Airways SudanPort Sudan (toʻxtatilgan)
Syrian Air Damashq(toʻxtatilgan)[117]
Tarco Aviation, Sudan bayrogʻi Sudan SudanPort Sudan (toʻxtatilgan)
Thai Airways Mavsumiy: TailandHat Yai, TailandNarathiwat
Transavia, Fransiya bayrogʻi Fransiya FransiyaLion[118], Marsel (2025-yil 30-oktyabrdan boshlanadi)[119], FransiyaParij–Orly[120], FransiyaTuluza (2025-yil 28-oktyabrdan boshlanadi)[119]
Tunisair TunisTunis
Turkish Airlines Istanbul
US-Bangla Airlines Dakka[121]
Utair Mavsumiy: RossiyaMagas
Oʻzbekiston havo yoʻllari Toshkent[122]
Wizz Air[123] VengriyaBudapesht, London—Gatvik[124][125], Milan-Malpensa, Rim-Fiumichino, Vena
Mavsumiy: RuminiyaBuxarest–Otopeni
Yemenia YamanAdan, YamanSayun

Yuk

Aviakompaniya Manzillar
Aerotranscargo, Moldova bayrogʻi Moldova GonkongHong Kong, Sharja[126]
Air France Cargo Dammom, GonkongHong Kong, Parij-Sharl de Goll
DHL Aviation, Olmoniya bayrogʻi Germaniya Bahrayn
Ethiopian Airlines Cargo, Efiopiya bayrogʻi Efiopiya Addis-Abeba (Efiopiya bayrogʻi Efiopiya)[127]
Lufthansa Cargo, Olmoniya bayrogʻi Germaniya Frankfurt, Sharja
Qatar Airways Cargo Doha
Saudia Cargo Addis-Abeba (Efiopiya bayrogʻi Efiopiya), Amsterdam, Ar-Riyod, Bangalor[128], BelgiyaBrussel, Dammom, Dakka, Frankfurt, XitoyGuanchjou, GonkongHong Kong, HindistonKojikode, NiderlandiyaMaastrixt/Aaxen, Lagos (Nigeriya bayrogʻi Nigeriya ), HindistonLaknau, Milan-Malpensa, Mumbay, KeniyaNayrobi-Jomo Kenyatta, Nyu-York-JFK[129], ChadNjamena, SudanXartum, Janubiy AfrikaYoxannesburg-O. R. Tambo, Shanxay-Pudong, Sharja

Baxtsiz hodisalar va falokatlar

  • 1979-yil noyabr oyida Pokiston xalqaro havo yoʻllari 740-reysi, Boeing 707 samolyoti havoga koʻtarilgandan soʻng, bortda yongʻin boshlanganida qulab tushdi. Omon qolganlar yoʻq edi.
  • 1986-yilda bir guruh eronlik ziyoratchilar sumkasida C4 portlovchi moddalari bilan ushlangan. Portlovchi moddalar Eron hukumati tomonidan qoʻyilgan; ular portlovchi moddalarning koʻp odamlarni oʻldirishini xohlashdi. Ziyoratchilar portlovchi moddalar haqida hech narsa bilmasliklarini aytishdi[130].
  • 1991-yil 6-fevralda Amerika Qoʻshma Shtatlari Havo kuchlarining Boeing KC-135 Stratotanker KC-135 samolyotining toʻrtta dvigatelidan ikkitasi ishdan chiqqan, qoʻnish vaqtida ikkita shinasi yorilib ketganidan keyin bazaga favqulodda qoʻnishni amalga oshirdi.
  • 1991-yil 11-iyulda Nigeria Airways 2120-reysi Duglas DC-8-61 samolyoti kabinadagi bosim bilan bogʻliq muammolarga duch keldi, soʻngra qoʻnish moslamasining ishdan chiqishi tufayli yongʻin chiqdi. Uchuvchilar aeroportga qaytishga harakat qilishgan, biroq yetib bora olmagan va samolyot halokatga uchragan, natijada barcha 247 yoʻlovchi va 14 ekipaj halok boʻlgan[131].
  • 2004-yil 1-martda Pokiston xalqaro havo yoʻllari 2002-reysi, Airbus A300 B4-200 samolyoti parvoz paytida ikkita shinani yorib yubordi. Shinaning boʻlaklari dvigatellar tomonidan yutilib, dvigatellar yonib ketishiga olib keldi va parvoz toʻxtatildi. Dvigatel va chap qanotning jiddiy shikastlanishi samolyotning hisobdan chiqarilishiga olib keldi. Barcha 261 yoʻlovchi va 12 ekipaj aʼzosi tirik qolgan[132].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 „Jeddah Airports welcomed 42.7m passengers in 2023; 36% growth sets record amid Saudi tourism boom“ (en). Arabian Business (2024-yil 3-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 7-iyun.
  2. ↑ 2,0 2,1 „King Abdulaziz International airport – Economic and social impact“. Ecquants. 2018-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 7-sentyabr.
  3. ↑ 3,0 3,1 About KAIA (Wayback Machine saytida 10 September 2015 sanasida arxivlangan) on the GACA website
  4. ↑ „Saudia History“. Saudia.
  5. ↑ „After 40 years of service, Jeddah bids farewell to its old airport“. Saudigazette (2020-yil 27-iyun).
  6. ↑ „Jeddah's King Abdulaziz International Airport closes south terminal after 40-year saga“ (en). Arab News (2020-yil 29-iyun). Qaraldi: 2024-yil 23-fevral.
  7. ↑ „SOM's Hajj Terminal Wins AIA 25-Year Award“. fabricARCHITECTURE. 2014-yil 6-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 1-oktyabr.
  8. ↑ „Saudia starts second phase of domestic operation from new Jeddah airport“ (en). Saudigazette (2019-yil 31-mart). Qaraldi: 2019-yil 1-iyul.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 Khal. „Jeddah's new airport, a delightful song“ (en). Saudigazette (2018-yil 2-dekabr). Qaraldi: 2019-yil 1-iyul.
  10. ↑ @KAIAirport. „المسافرين الكرام :يبدأ مطار الملك عبد العزيز الجديد ( الصالة رقم 1) اعتباراً من الجمعة المقبل 9 اغسطس 2019م ، تشغي…“ (2019-yil 7-avgust).
  11. ↑ @KAIAirport. „يبدأ #مطار_الملك_عبدالعزيز_الجديد (صالة رقم1) اعتباراً من الاثنين المقبل 18 نوفمبر 2019م. تشغيل 3 رحلات يومياً لش…“ (ar) (2019-yil 12-noyabr). Qaraldi: 2019-yil 12-noyabr.
  12. ↑ „King Abdulaziz International Airport Development Project“. 2015-yil 1-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 1-iyun.
  13. ↑ „More flights shifted to new Jeddah airport“ (en). Saudigazette (2018-yil 18-sentyabr). Qaraldi: 2018-yil 23-dekabr.
  14. ↑ "Sectors – Safety & Economic Regulations > Contact Information (Wayback Machine saytida 2012-05-03 sanasida arxivlangan)." General Authority of Civil Aviation. Retrieved on 25 February 2012. „1- GACA HANGAR BLDG.364, KAIA, JEDDAH“ – Arabic (Wayback Machine saytida 2012-05-03 sanasida arxivlangan): „1- مبنى رقم 364 – مطار الملك عبد العزيز الدولي -جدة“
  15. ↑ „Royal Saudi Air Force - Jeddah/Prince Abdullah Air Base (OEJN)“. Scramble.nl. Qaraldi: 2023-yil 15-noyabr.
  16. ↑ „AIRPORT - JEDDAH - HHR Portal“. sar.hhr.sa. Qaraldi: 2024-yil 23-fevral.
  17. ↑ „Low Fare Calendar - Aegean Airlines“. Aegean Airlines.
  18. ↑ „Afriqiyah Airways resumes Misurata – Jeddah service in 1H19“. Routesonline. Qaraldi: 2019-yil 9-sentyabr.
  19. ↑ „Flights to Luxor“. airarabia.com.
  20. ↑ „Air Arabia Egypt adds Assiut – Jeddah service from March 2019“. routesonline.com.
  21. ↑ „Air Arabia“.
  22. ↑ „Air Astana Adds Jeddah Service From Oct 2023“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 5-iyul). Qaraldi: 2023-yil 5-iyul.
  23. ↑ „Air Astana Adds Shymkent – Jeddah Service From Sep 2024“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 17-avgust.
  24. ↑ „Air Cairo to resume Luxor-Jeddah service“. aaco.org (2023-yil 24-iyul).
  25. ↑ „AIR CAIRO BEGINS GIZA SPHINX INTERNATIONAL SERVICE IN DEC 2022“. aeroroutes.com (2022-yil 29-noyabr).
  26. ↑ „AIR CAIRO NS23 EMBRAER E190 NETWORK – 12MAR23“. aeroroutes.com (2023-yil 13-mart).
  27. ↑ „Our Network“. Air India Express. Qaraldi: 2024-yil 13-iyun.
  28. ↑ „Air India Express to launch Hyderabad-Jeddah flight from March 1“. AviationAll. Qaraldi: 2024-yil 22-yanvar.
  29. ↑ „Jeddah - Kannur Air India Express begins service“ (2022-yil 6-noyabr).
  30. ↑ „Air India Express Adds Mangalore - Jeddah in NS24“. AeroRoutes (2024-yil 31-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 31-yanvar.
  31. ↑ „Air India Express to launch Trichy-Jeddah service on June 12“ (en). Travel Biz Momitor (2024-yil 6-iyun). Qaraldi: 2024-yil 13-iyun. „This flight will include a stopover in Mangaluru.“.
  32. ↑ „Uzbekistan's Air Samarkand to operate regular flights to Saudi Arabia“. Arab News (2024-yil 29-iyul).
  33. ↑ „Air Senegal Schedules Jeddah late-January 2024 Launch“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 14-dekabr.
  34. ↑ „AIR SIAL ADDS JEDDAH SERVICE IN NS23“.
  35. ↑ Liu, Jim „Turkish Airlines confirms AnadoluJet network transition from late-March 2020“. Routesonline. Qaraldi: 2020-yil 14-yanvar.
  36. ↑ „Akasa Air Adds Jeddah from July 2024“. Akasa Air. Qaraldi: 2024-yil 11-may.
  37. ↑ Liu, Jim „Akasa Air Schedules Kochi – Jeddah May 2025 Launch“. aeroroutes.com. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.
  38. ↑ „Akasa Air Adds Jeddah from July 2024“. Akasa Air. Qaraldi: 2024-yil 11-may.
  39. ↑ „Azerbaijan Airlines adds regular service to Jeddah in S19“. Routesonline. Qaraldi: 2019-yil 9-sentyabr.
  40. ↑ „Batik Air Malaysia Adds A330 Jeddah Service From August 2023“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 6-iyul.
  41. ↑ „Private airline Centrum Air launches flights to Jeddah“.
  42. ↑ „Citilink Indonesia Layani Penerbangan Umrah Perdana dari Bandara SIM, Terbang Langsung ke Jeddah“. dishub.acehprov. Qaraldi: 2024-yil 1-noyabr.
  43. ↑ „Citilink also ensures to open an umrah flight from Kediri to Jeddah, Saudi Arabia starting October 6“. radarkediri.jawapos.com. Qaraldi: 2024-yil 21-iyul.
  44. ↑ „Citilink Hadir di Makassar. Terbang Tanpa Transit“. ujastour.id. Qaraldi: 2024-yil 2-may.
  45. ↑ „Citilink Kini Layani Penerbangan Umrah Solo-Jeddah“ (2019-yil 18-aprel).
  46. ↑ „CYPRUS AIRWAYS SUMMER 2022 NETWORK ADDITIONS“.
  47. ↑ „Weekly Flights from Jeddah and Madinah to Sharm Elsheikh“. Egypt Air (2019-yil 9-iyun). [sayt ishlamaydi]
  48. ↑ „Etihad Airways to operate scheduled flights from Al Ain to Jeddah during busy Ramadan period“. 2019-yil 13-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 14-avgust.
  49. ↑ „Eurowings und Flynas starten Berlin-Duell nach Jeddah“. AeroRoutes (2024-yil 5-mart).
  50. ↑ „Eurowings NW25 Middle East Network Expansion“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 3-mart.
  51. ↑ „flyadeal plans Abha launch in Feb 2018“.
  52. ↑ 53,0 53,1 „flyadeal launches new routes to Dammam and Al-Qassim“ (2017-yil 24-oktyabr).
  53. ↑ Liu, Jim „FLYADEAL ADDS JEDDAH – ALEXANDRIA SERVICE IN JUNE 2025“ (en-CA). Aeroroutes.com (2025-yil 29-aprel). Qaraldi: 2025-yil 29-aprel.
  54. ↑ „The Most Notable New Airline Routes This Week“ (2022-yil 29-noyabr).
  55. ↑ „Flyadeal Plans Karachi mid-1Q25 Launch“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 30-dekabr.
  56. ↑ „Flyadeal Schedules New Routes From Jeddah In Mar/Apr 2022“. Aeroroutes. Qaraldi: 2022-yil 31-mart.
  57. ↑ „Flyadeal Adds Jeddah – Sohag Service From Nov 2024“. AeroRoutes (2024-yil 7-noyabr). Qaraldi: 2024-yil 30-dekabr.
  58. ↑ „flyadeal brings affordable air travel to Tabuk“. Flyadeal.com. Qaraldi: 2018-yil 18-iyul.
  59. ↑ Liu, Jim. „flyadeal Adds Jeddah – Tashkent in late-Nov 2024“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 25-noyabr). Qaraldi: 2024-yil 25-noyabr.
  60. ↑ „Bosnia and Herzegovina Aviation News : ✈Flyadeal to start Jeddah-Sarajevo flights“ (2024-yil 23-fevral).
  61. ↑ „Starting next month, fly to 3 new international destinations“. Bangalore Mirror (2020-yil 2-fevral). Qaraldi: 2020-yil 4-fevral.
  62. ↑ 63,0 63,1 „flynas Adds Jeddah – Kyrgyzstan Routes in 3Q23“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 28-iyun). Qaraldi: 2023-yil 28-iyun.
  63. ↑ 64,0 64,1 Liu, Jim „flynas S20 Network Expansion“. Routesonline (2020-yil 26-fevral).
  64. ↑ „flynas: 6 daily flights to Doha from Riyadh, Jeddah from Nov. 20“ (2022-yil 27-oktyabr).
  65. ↑ „First international flight lands at Erbil airport from Saudi after ban lifted“.
  66. ↑ (2023-yil 26-may). „Flynas operates weekly direct flights to Sphinx International Airport in Egypt from Riyadh and Jeddah“ (en). Press-reliz.
  67. ↑ Liu, Jim „flynas W19 network expansion“. Routesonline. Qaraldi: 2019-yil 13-sentyabr.
  68. ↑ „FLYNAS TO RESUME JEDDAH – ISTANBUL SERVICE FROM AUGUST 2022“. Aeroroutes. Qaraldi: 2022-yil 24-iyun.
  69. ↑ „flynas Adds A330 Central Asia Service From Sep 2023“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 26-iyul). Qaraldi: 2023-yil 26-iyul.
  70. ↑ https://www.linkedin.com/feed/update/urn:li:activity:6978229285673152512/ [self-published source]
  71. ↑ „flynas expands seasonal European network from Jeddah and Riyadh“. CAPA. Qaraldi: 2022-yil 21-aprel.
  72. ↑ „Flynas Schedules Tashkent Launch in mid-Sep 2022“.
  73. ↑ „flynas adds new domestic routes in late-Jan 2017“.
  74. ↑ „Saudi Arabia's Flynas launches flights to Tbilisi from June“. agenda.ge (2018-yil 13-aprel). 2018-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 18-aprel.
  75. ↑ „flynas expands seasonal European network from Jeddah and Riyadh“. CAPA. Qaraldi: 2022-yil 21-aprel.
  76. ↑ „flynas Flight Schedule“. flynas.com (2021-yil 26-fevral). 2023-yil 31-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 14-avgust.
  77. ↑ „Garuda Indonesia Now Serves Regular Umrah Flights at Kertajati Airport“. Kompas. Qaraldi: 2023-yil 6-avgust.
  78. ↑ „Mulai 12 Agustus 2023, Garuda Indonesia Terbangi YIA-Jeddah dan Madinah“. Traveldetik. Qaraldi: 2023-yil 23-iyun.
  79. ↑ „IndiGo announces six new international routes“ (en). Moneycontrol (2023-yil 19-may). Qaraldi: 2023-yil 16-iyun.
  80. ↑ „Effective 2 March, IndiGo will start non-stop flights between Hyderabad and Jeddah“ (en). JetArena (2023-yil 11-fevral). Qaraldi: 2023-yil 11-fevral.
  81. ↑ „Flight Schedule“. IndiGo. Qaraldi: 2023-yil 25-mart.
  82. ↑ „Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map“. Flightradar24.
  83. ↑ „Kam Air adds Kandahar – Jeddah from late-March 2018“.
  84. ↑ „Lion Air Opens Direct Umrah Flight from Yogyakarta to Saudi Arabia“. Tempo.co. Qaraldi: 2023-yil 7-iyul.
  85. ↑ „Lion Air Buka Penerbangan Langsung dari Pekanbaru ke Madinah“ (2017-yil 27-sentyabr).
  86. ↑ „Layani Jemaah Umrah, Penerbangan Langsung dari Jateng ke Arab Saudi Segera Dibuka“. Kompas.id (2023-yil 11-iyul).
  87. ↑ „Lion Air Opens Direct Umrah Flight from Yogyakarta to Saudi Arabia“. Tempo.co. Qaraldi: 2023-yil 7-iyul.
  88. ↑ „Malaysia Airlines starts Hajj charter“. The Edge Markets (2017-yil 24-iyul).
  89. ↑ „Nesma Airlines expands Hail service in Nov 2016“.
  90. ↑ 91,0 91,1 91,2 „Nile Air adds Jeddah from Dec 2018“. RoutesOnline (2018-yil 26-dekabr). Qaraldi: 2018-yil 26-dekabr.
  91. ↑ „PEGASUS NS23 NETWORK ADDITIONS – 16APR23“. aeroroutes.com (2023-yil 18-aprel).
  92. ↑ „Qanot Sharq Airlines launches regular flights between Bukhara and Jeddah“ (en). Kun.uz (2024-yil 7-fevral). Qaraldi: 2024-yil 7-fevral.
  93. ↑ „Qanot Sharq Begins Ferghana – Jeddah From Nov 2023“ (en-CA). AeroRoutes (2023-yil 28-noyabr). Qaraldi: 2023-yil 28-noyabr.
  94. ↑ „Qanot Sharq at Jeddah“.[sayt ishlamaydi]
  95. ↑ „Qatar and Saudi Arabia to resume direct flights“. Reuters (2021-yil 9-yanvar).
  96. ↑ „SalamAir launches Suhar-Jeddah flights“.
  97. ↑ „Saudia adds regular Ankara service from Nov 2016“. routesonline. Qaraldi: 2016-yil 22-avgust.
  98. ↑ „Saudia set to launch year-round flights to Barcelona“. Airline Geeks (2022-yil 7-avgust). Qaraldi: 2022-yil 11-avgust.
  99. ↑ „Saudi Airlines to operate regular Baghdad route late October“. Arab News (2017-yil 21-oktyabr). Qaraldi: 2017-yil 24-oktyabr.
  100. ↑ „Saudi flag carrier announces to launch 10 new global destinations, including Beijing - People's Daily Online“. En.people.cn (2022-yil 17-fevral). Qaraldi: 2022-yil 12-may.
  101. ↑ @Saudi_Airlines. „سافر مع #الخطوط_السعودية من #جدة و #الرياض إلى #الدوحة ابتداءً من يوم الإثنين الموافق 11/1/2021 Fly with #SAUDIA…“ (2021-yil 9-yanvar).
  102. ↑ „Saudia Adds Dar es Salaam Service in NS23“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 24-yanvar.
  103. ↑ „SAUDIA ADDS DJIBOUTI SERVICE FROM JUNE 2023“. AeroRoutes (2023-yil 9-aprel). Qaraldi: 2023-yil 9-aprel.
  104. ↑ „Saudi Airlines to operate wide-body planes from Kozhikode from Dec 3“. Manorama Online. Qaraldi: 2018-yil 15-noyabr.
  105. ↑ „Saudia to operate wide-bodied aircraft from December“. The Hindu (2018-yil 13-noyabr). Qaraldi: 2018-yil 13-noyabr.
  106. ↑ „Saudia plans Multan launch in April 2017“.
  107. ↑ „Saudia Schedules August Beijing Launch“. Aeroroutes (2023-yil 15-may).
  108. ↑ „Saudia plans Port Sudan launch in S17“.
  109. ↑ „SAUDIA OPENS SEOUL BOOKINGS FOR MID-AUGUST 2022 LAUNCH“. AeroRoutes (2022-yil 15-iyun).
  110. ↑ „Saudia NW23 International Service Adjustment – 06AUG23“. Aeroroutes. Qaraldi: 2023-yil 7-avgust.
  111. ↑ „Saudia resumes Jeddah – Malaga service in S20“. Routesonline. Qaraldi: 2020-yil 16-mart.
  112. ↑ „SAUDIA REVISES 1Q23 JEDDAH – ZURICH OPERATIONS“.
  113. ↑ Liu, Jim „SCAT adds Saudi Arabia service in W19“. Routesonline. Qaraldi: 2019-yil 4-noyabr.
  114. ↑ „Somon Air 1Q24 Khudzhand – Middle East Network Additions“ (en-CA). AeroRoutes (2024-yil 16-yanvar). Qaraldi: 2024-yil 17-yanvar.
  115. ↑ „SpiceJet's Flight Schedules and Network“. SpiceJet. Qaraldi: 2023-yil 19-iyun.
  116. ↑ „Rebels said to enter Damascus as army reportedly abandons airport“. www.timesofisrael.com. The Times of Israel (2024-yil 8-dekabr). Qaraldi: 2024-yil 10-dekabr.
  117. ↑ „TRANSAVIA FRANCE SCHEDULES JEDDAH DEC 2024 LAUNCH“. 2024-06-26.
  118. ↑ 119,0 119,1 „Transavia France NW25 Saudi Arabia Network Additions“. Aeroroutes. Qaraldi: 2025-yil 18-aprel.
  119. ↑ „TRANSAVIA FRANCE SCHEDULES JEDDAH DEC 2024 LAUNCH“. 2024-06-26.
  120. ↑ „US-Bangla Airlines Schedules Dhaka – Jeddah August 2024 Launch“. Aeroroutes. Qaraldi: 2024-yil 13-may.
  121. ↑ „Uzbekistan Airways adds 2 routes from late-Oct 2018“.
  122. ↑ „Wizz Air signals Saudi expansion with 20 new routes“.
  123. ↑ „Wizz Air is to start serving Jeddah in Saudi Arabia from Gatwick“. travelweekly. Qaraldi: 2024-yil 9-sentyabr.
  124. ↑ „Wizz Air to base first ever A321XLR at Gatwick for launch of direct Jeddah route“. airlinergs. 2025-yil 12-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 9-sentyabr.
  125. ↑ „Home“. Aerotranscargo.
  126. ↑ ET cargo schedule (Wayback Machine saytida 11 April 2014 sanasida arxivlangan). Ethiopianairlines.com.
  127. ↑ „Sauda Cargo network“. 2022-yil 1-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-fevral.
  128. ↑ „Saudia Cargo Resumes New York Service from Sep 2015“. Airlineroute.net (2015-yil 23-sentyabr). Qaraldi: 2015-yil 23-sentyabr.
  129. ↑ „Amid New Revelations, 1986 Hajj Terror Plot Must Finally Be Fully Investigated“. En.radiofarda.com (2018-yil 31-oktyabr). Qaraldi: 2022-yil 12-may.
  130. ↑ „Nationair Flight 2120 accident“. Aviation-safety.net. Qaraldi: 2010-yil 16-mart.
  131. ↑ „PIA Flight 2002 accident“. Aviation-safety.net. Qaraldi: 2010-yil 16-mart.

Havolalar

Vikiomborda „King Abdulaziz International Airport“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor. 


"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Qirol_Abdulaziz_xalqaro_aeroporti&oldid=719865" dan olindi