Ibrohim I ibn Marzuban I
| Ibrohim I ibn Marzuban I | |
|---|---|
| Dvin qiroli | |
| Saltanat | 957 — 979 |
| Oʻtmishdoshi | Marzuban ibn Muhammad |
| Davomchisi | Abulhajja |
| Ozarbayjon qiroli | |
| Saltanat | 962 — 979 |
| Oʻtmishdoshi |
Ismoil ibn Vahsudan Nuh ibn Vahsudan |
| Davomchisi | Marzuban II ibn Ismoil |
| Vafoti |
983 Ozarbayjon |
| Uy | Saloriylar |
| Otasi | Marzuban ibn Muhammad |
| Dini | Islom |
Ibrohim I ibn Marzuban I (983-yilda vafot etgan) — Saloriylar sulolasi hukmdori boʻlib, 957—979-yillarda Dvinni, 962—966 va 966—979-yillarda Ozarbayjonni boshqargan. Marzuban ibn Muhammadning oʻgʻli va vorisi boʻlgan.
Tarjimai holi
Marzuban ibn Muhammad oʻz ukasi Vahsudan ibn Muhammadni taxt voris etib tayinlagan edi. Biroq Vahsudan Ozarbayjonga kelgach, qal’a qoʻmondonlari unga boʻysunishdan bosh tortib, Marzubanning oʻgʻli Justan I ibn Marzuban I ni voris sifatida tan oldilar[1]. Viloyatda hokimiyatni oʻrnata olmagan Vahsudan yana Tarumga qaytdi. Justan Ozarbayjon hukmdori sifatida tan olindi, uning ukasi Ibrohim esa Dvin hokimi etib tayinlandi. Aftidan, Justan koʻproq haramga va ayollarga qiziqqan. Bu esa uningayrim tarafdorlarini uzoqlashtirdi. Shunga qaramay, Justan va Ibrohim 960-yilda xalifa al-Muktafiyning nevaralaridan biri boshchiligidagi qoʻzgʻolonni bostirishga muvaffaq boʻldilar.
Koʻp oʻtmay Justan va yana bir ukasi Nosir Tarumga keldi. U yerda Vahsudan ularni hiyla bilan qamoqqa oldi va oʻz oʻgʻli Ismoil ibn Vahsudanni Ozarbayjonni egallash uchun yubordi. Ibrohim Ismoilga qarshi turish uchun Armanistonda qoʻshin toʻpladi. Bunga javoban Vahsudan Justanni, uning onasini va Nosirni qatl ettirdi. Ibrohimni Ismoil Ozarbayjondan siqib chiqardi. Biroq u Dvinda oʻz hukmronligini saqlab qoldi[1].
Ismoil 962-yilda vafot etdi. Bu esa Ibrohimga Ozarbayjonni egallash imkonini berdi. Shundan soʻng Tarumga yurish qilib, Vahsudan ibn Muhammadni Daylamanga qochishga majbur qildi. 966-yilda esa Ibrohim Vahsudan qoʻshini tomonidan magʻlub etildi va askarlari Ibrohimni tark etdi. Ibrohim Buvayhiylar hukmdori boʻlgan qaynotasi Rukn ud-Davla huzuriga qochdi. Vahsudan esa oʻz oʻgʻli Nuh ibn Vahsudanni Ozarbayjon hokimi etib tayinladi. Rukn ud-Davla oʻz vaziri Abulfazl ibn al-Amid boshchiligida qoʻshin yuborib, Ibrohimni yana Ozarbayjonda hokimiyatga tikladi va Vahsudan bir muddat Tarumdan siqib chiqarildi. 967-yilda Vahsudan yana qoʻshin yuborib, Ardabilni yoqib yubordi. Shundan soʻng Ibrohim amakisi bilan sulh tuzib, Ozarbayjonning bir qismini unga topshirdi. 968-yilda Ibrohim Shirvon ustidan Saloriylar hokimiyatini qayta tiklab, Shirvonshohni xiroj toʻlashga majbur qildi.
Ibrohimning hokimiyati hukmronligining soʻnggi yillarida zaiflashib bordi. 971-yilda Shaddodiylar Ganjani egalladilar. Ibrohim ularni qamal orqali siqib chiqara olmagach, Shaddodiylarning shahardagi hukmronligini tan olishga majbur boʻldi. Taxminan 979-yilda Ibrohim taxtdan agʻdarilib, qamoqqa tashlandi va 983-yilda vafot etdi. Uning taxtdan tushirilishi Ozarbayjonda Saloriylar qudratining yakun topganini anglatdi. Chunki Ravvodiylar Tabrizdan chiqib, viloyatning katta qismini egallab oldilar. Ibrohimning vorisi Marzuban II ibn Ismoil 984-yilgacha Ozarbayjonning kichik qismini saqlab qola oldi. Biroq oʻsha yili Ravvodiylar tomonidan asir olindi.
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Madelung 1975, s. 235.
Adabiyotlar
- Madelung, W. „The Minor Dynasties of Northern Iran“, . The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press, 1975 — 198–249-bet. ISBN 978-0-521-20093-6.
- Bosworth, C. E. „Iran under the Buyids“, . The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press, 1975 — 250–305-bet. ISBN 0-521-20093-8.
| Oʻtmishdoshi: Marzuban ibn Muhammad |
Ozarbayjonning Saloriy hukmdori 957 — 979 |
Vorisi: Nuh ibn Vahsudan
|