Ibn Shirzod
| Ibn Shirzod | |
|---|---|
| Abbosiylar xalifaligi amir ul-umarosi | |
|
Mansab davri 945-yil avgust – 945-yil 21-dekabr | |
| Oʻtmishdoshi | Tuzun (943-yil 31-may – 945-yil avgust) |
| Vorisi | Muizz ud-Davla (945–967) |
| Abbosiy xalifa kotibi | |
|
Mansab davri 946-yil yanvar – 946-yil 16-mart | |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Vafoti | 946/948 |
Abu Jaʼfar Muhammad ibn Yahyo ibn Zakariyo ibn Shirzod (946-yildan keyin vafot etgan)[1], asosan, Ibn Shirzod (arabcha: ابن شيرزاد) nomi bilan mashhur Abbosiylar xalifaligi amaldori. 940-yillarda xalifalik parchalanganida turli sarkardalarga xizmat qilgan. 945-yilda qisqa muddatga amir ul-umaro oliy lavozimiga koʻtarilgan.
Hayoti
Ibn Shirzodning yoshlik davri va dastlabki faoliyati haqida deyarli hech narsa maʼlum emas[1]. Yoshligidanoq otasi orqali kotiblik xizmatiga kirgan. Otasi Gʻarib al-Xolning sobiq mulklarini nazorat qiluvchi moliya idorasida mas’ul shaxs boʻlgan[2]. Ibn Shirzodning akasi Abulhusayn Zakariyo ham otasi tomonidan oʻzining oʻrinbosari sifatida ishga olingan. Ibn Shirzod oʻz yoʻlini oʻzi topishni istab, xalifaning shaxsiy mulklariga mas’ul idora devon ad-diyaʼal-xassada xizmat qilishni boshlagan va u yerda kotiblik sanʼatini oʻrgangan[2].
Ibn Shirzod ilk bor 927-yilda X asr tarixchisi Ibn Miskavayh tomonidan tilga olingan. U oʻsha paytda Gʻaribning oʻgʻli Horunning kotibi va ishlarini yurituvchisi sifatida xizmat qilgan. Horun esa Abbosiylar xalifasi al-Muqtadirning (h. 908–932) yaqin doʻstlaridan edi[1]. Shu davrda Ibn Shirzodning akasi Abulhasan Zakariyo xalifaning xolasiga kotiblik qilardi[1]. Horun Ibn Shirzod ustidan shikoyat qilib, uni hibsga olish va mol-mulkini musodara qildirishga urindi. Biroq ishni vazir Ali ibn Iso ibn al-Jarroh koʻrib chiqqach, bu shikoyat rad etildi. Natijada, Ibn Shirzod nafaqat aybsiz deb topildi, balki Ali ibn al-Jarrohning kotibi sifatida davlat xizmatiga ham qabul qilindi[1].
Bu lavozimda ishlagan vaqtida Ibn Shirzod qisqa fursatda katta boylik toʻpladi. Natijada, vazir Muhammad ibn al-Qosim mol-dunyosini tortib olish maqsadida uni hibsga oldirdi. Ibn Shirzod xazinaga 20 000 oltin dinor toʻlashga vaʼda bergach, Abu Yaʼqub Is’hoq ibn Ismoilning yordami bilan ozodlikka chiqarilgan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Asef Fekrat 2015.
- ↑ 2,0 2,1 van Berkel 2013.
Adabiyotlar
- Bowen, Harold. The Life and Times of ʿAlí Ibn ʿÍsà, ‘The Good Vizier’. Cambridge: Cambridge University Press, 1928. OCLC 386849.
- Busse, Heribert. Chalif und Grosskönig - Die Buyiden im Irak (945-1055) (German). Würzburg: Ergon Verlag [1969], 2004. ISBN 3-89913-005-7.
- van Berkel, Maaike „The Bureaucracy“, . Crisis and Continuity at the Abbasid Court: Formal and Informal Politics in the Caliphate of al-Muqtadir (295-320/908-32). Leiden: BRILL, 2013 — 87–109-bet. ISBN 978-90-04-25271-4.