Ali ibn Iso ibn al-Jarroh
Ali ibn Iso ibn Dovud ibn al-Jarroh (Dayr Qunna, 859 – Bagʻdod, 946-yil 1-avgust) Abbosiylar xalifaligi saroyi amaldori.
Abbosiylar hukumatida uzoq yillar davomida xizmat qilgan oiladan yetishib chiqqan Ali Abbosiylar saroyida yuqori mavqega erishgan. 913—917 va 927—928-yillarda rasman vazir lavozimida ishlagan. Shuningdek 918—923-yillarda Hamid ibn al-Abbos vazirlik qilgan davrda amaldagi vazir vazifasini bajargan[1][2].
Ali ibn Isoning siyosiy faoliyati Abbosiylar davlatining oxirgi inqiroz davriga toʻgʻri kelgan boʻlib, bu davr nihoyatda beqaror edi. Bu davr raqibi Abulhasan Ali ibn al-Furot va uning tarafdorlari bilan hokimiyat uchun kurash bahslari bilan ajralib turardi. Natijada Ali ibn Iso tez-tez surgunda yashashga majbur boʻlgan. Ibn al-Furatning saxiyligi va dabdabaga oʻchliga qarama-qarshi oʻlaroq, Ali ibn Iso nihoyatda kamtarin va poraxoʻrlikka qarshi qatʼiyat bilan kurashuvchi inson edi. Bu xislati sabab koʻplab dushmanlar orttirgan. Shunday boʻlsa-da, keyinchalik oʻzining maʼmuriy isteʼdodi va halolligi tufayli „yaxshi vazir“ deya eslangan.
Manbalar
- ↑ van Berkel et al. 2013, ss. x–xi.
- ↑ van Berkel et al. 2013, s. 75.
Adabiyotlar
- Bonner, Michael „The waning of empire, 861–945“, . The New Cambridge History of Islam, Volume 1: The Formation of the Islamic World, Sixth to Eleventh Centuries. Cambridge: Cambridge University Press, 2010 — 305–359-bet. ISBN 978-0-521-83823-8.
- Bowen, Harold. The Life and Times of ʿAlí Ibn ʿÍsà, ‘The Good Vizier’. Cambridge: Cambridge University Press, 1928. OCLC 386849.
- Bowen, Harold (1960). "ʿAlī b. ʿĪsā". in Gibb, H. A. R.. Encyclopaedia of Islam. Volume I: A–B (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 386–388 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_SIM_0512. OCLC 495469456. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=%CA%BFAl%C4%AB+b.+%CA%BF%C4%AAs%C4%81&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- Kennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century, Second, Harlow: Longman, 2004. ISBN 978-0-582-40525-7.
- van Berkel, Maaike; El Cheikh, Nadia Maria; Kennedy, Hugh; Osti, Letizia. Crisis and Continuity at the Abbasid Court: Formal and Informal Politics in the Caliphate of al-Muqtadir (295-320/908-32). Leiden: BRILL, 2013. ISBN 978-90-04-25271-4.