Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Гианлуиги Буффон

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Гианлуиги Буффон
ОМРИ
Norway Italy - June 2025 A 44 (Gianluigi Buffon)
Буффон (2025-йил)
Шахсий маълумот
Тўлиқ исми Гианлуиги Буффон[1]
Таваллуд санаси 1978-йил 28-январ (1978-01-28) (48 ёш)[1]
Таваллуд жойи Cаррара, Тусcанй, Италия
Бўйи 1.92 м[2]
Амплуаси Дарвозабон
Ёшлигида аъзо бўлган клублар
1991—1995 Парма
Профессионал фаолияти*
Йиллар Жамоа Ишт. (Гол.)
1995—2001 Парма 168 (0)
2001—2018 Жувентус 509 (0)
2018—2019 Парис Саинт-Гермаин 17 (0)
2019—2021 Жувентус 17 (0)
2021—2023 Парма 43 (0)
Тотал 754 (0)
Миллий терма жамоа
1993—1994 Италия У16 3 (0)
1995 Италия У17 3 (0)
1994—1995 Италия У18 3 (0)
1995—1997 Италия У21 11 (0)
1997 Италия У23 4 (0)
1997—2018 Италия 176 (0)
*Профессионал клублардаги голлари (ички чемпионат)
(2023-йил 19-май учун)

Гианлуиги Буффон (1978-йил 28-январда туғилган) италиялик профессионал футболчи, дарвозабон сифатида ўйнаган[3][4]. У барча даврларнинг энг зўр дарвозабонларидан бири сифатида эътироф этилган. У профессионал мартабада 1100 дан ортиқ ўйин ўтказган бир неча қайд этилган футболчилардан биридир[5].

Клуб миқёсида Буффоннинг профессионал фаолияти 1995-йилда „Парма“ да бошланган ва у ерда у А Серияда дебют қилган. Тез орада у асосий таркибга кирди ва Италиянинг энг истиқболли ёш дарвозабонларидан бири сифатида танилди ва Пармага 1999-йилда Италия кубоги, УЭФА кубоги ва Италия Суперкубогини ютишда ёрдам берди. Ўша пайтдаги дарвозабон учун жаҳон рекорди — 52 миллион эвро эвазига Жувентус жамоаси сафига трансфер қилинди. Буффон клубдаги дастлабки икки мавсумида ҳам А Серия чемпионлигини қўлга киритди ва ўз позициясида ўзини дунёнинг энг яхши футболчиларидан бири сифатида кўрсатди. „Жувентус“ жамоасидаги илк фаолиятида у тўққизта А Серия чемпионлигини қўлга киритди, тўртта Италия кубоги ва бешта Италия Суперкубоги. У Сериэ А да йилнинг энг яхши футболчиси совринини қўлга киритган биринчи дарвозабон бўлди ва ўн икки марта А Серияда йилнинг энг яхши дарвозабони деб топилди.

2015 ва 2017-йиллардаги УЭФА Чемпионлар Лигаси финалига чиққандан сўнг, у ҳар икки марта ҳам Чемпионлар Лигасининг мавсумнинг энг яхши таркибига сазовор бўлди ва сўнгги йилда ФИФАнинг „Энг яхши дарвозабони“ совринини қўлга киритди. „Ювентус“ билан 17 йиллик фаолиятидан сўнг, Буффон 2018-йилда 40 ёшида Франсиянинг „Парис Саинт-Гермаин ФC“ клуби билан шартнома имзолади ва у ерда Алпҳонсе Ареола билан ротация ролида фойдаланилди. Буффон жамоадаги ягона мавсумида Тропҳéэ дес Чампионс ва Лига 1 чемпионлигини қўлга киритди ва кейинги йили Ювентусга қайтди. 2019-20-йилги мавсумда Буффон асосан Войцех Шеснининг ўринбосар сифатида фаолият олиб борган, аммо барибир Паоло Малдинининг Сериэ А да 647 та ўйин ўтказган рекордини янгилашга муваффақ бўлди, чунки у клуб билан А Сериянинг ўнинчи чемпионлигини қўлга киритди. Кейинги мавсумда у захира дарвозабони сифатида хизмат қилишда давом этди, лекин Италия Кубогида ўзининг рекорд даражадаги олтинчи чемпионлигини қўлга киритди. 2021-йил июн ойида у ўзининг болалигидаги „Парма“ клубига қайтди, у ўша мавсумда Б серияга тушиб кетди.

176 та халқаро ўйин билан Буффон барча даврларнинг энг кўп ўйин ўтказган дарвозабони, Италия терма жамоаси тарихидаги энг кўп ўйин ўтказган футболчи ва Европа терма жамоасида энг кўп ўйнаган учинчи ўйинчи, Буффон 2010-йилда сардор сифатида Италия терма жамоаси сафида энг кўп ўйин ўтказиш бўйича рекордчи ҳисобланади. Буффон Жаҳон чемпионатларидаги дебютидан сўнг бешта ФИФА Жаҳон кубоги турнирларида (1998, 2002, 2006, 2010 ва 2014-йилларда) рекорд ўрнатган. 1997-йил 1998-йилги жаҳон чемпионати мусобоқаси саралаш босқичида иштирок этмаган ва асосан заҳира дарвозабон сифатида жўрилган. У 2006-йилги турнирда ғолиб чиққан жамоанинг асосий дарвозабони бўлиб, мусобақанинг энг яхши дарвозабони сифатида Олтин қўлқоп мукофоти билан тақдирланган. Шунингдек, у Италияни тўртта Йвропа чемпионатида, 1996-йилги Олимпия ўйинларида ва иккита ФИФА Конфедерациялар кубогида ҳимоя қилди ва 2013-йилги турнирда бронза медалини қўлга киритди. 2006-йилги Жаҳон чемпионатидаги ўйинларидан сўнг, бешта ўйинда ўз дарвозаси дахлсизлигини сақлаб қолиб, рекорд ўрнатди. Буффон Лев Яшин мукофотини қўлга киритди ва турнирнинг энг яхши жамоасига сайланди. 2012-йилги Европа чемпионати финалида Испания терма жамоасидан 4 та гол ўтказиб юбориб Европа чемпионати кумуш медалига соҳиб бўлди. Буффон 2017-йилда Италия терма жамоаси 2018-йилги Жаҳон чемпионатига чиқа олмаганидан сўнг, терма жамоадаги фаолиятини якунлади. 2018-йил жамоанинг ўртоқлик ўйинларида терма жамоа таркибига жалб этлган бўлса-да, 2018-йил май ойида у халқаро фаолиятини якунлаганини расман тасдиқлади.

Буффон 2004-йилда ФИФА 100 томонидан дунёнинг энг зўр футболчилари рўйхатига киритилган. У ўша йили УЭФАнинг энг яхши дарвозабон мукофотини қўлга киритди ва қўшимча равишда беш марта УЭФАнинг йилнинг энг яхши жамоасига киритилди. Буффон 2006-йилда „Олтин тўп“ учун иккинчи ўрин соҳиби бўлган ва уч марта ФИФПро Wорлд 11 аъзоси этиб сайланган. У „Олтин оёқ“ мукофотини қўлга киритган биринчи дарвозабон бўлди, шунингдек, ИФФҲС талқинига кўра беш марта (Икер Cасиллас ва Мануэл Неуэр билан бирга) дунёнинг энг яхши дарвозабони деб топилди. Шу ташкилот томонидан у 21-асрнинг, сўнгги 25 йилдаги ва ўн йилликнинг энг яхши дарвозабони деб топилади.

Дастлабки йиллар

Жанлуижи Буффон 1978-йил 28-январда Италиянинг Каррада шаҳрида, асосан спортчилардан иборат оилада туғилган. Унинг онаси Мария Стелла. ядро ташлаш бўйича мусобақаларда қатнашди, ушбу фан бўйича уч марта Италия чемпиони бўлди. Жанлуижининг отаси Адриано енгил Атлетик бўлиб, диск ташлаш мусобақаларида қатнашган. Спорт карерасини тугатгандан сўнг, улар мактабларда жисмоний тарбия ўқитувчиси бўлиб ишладилар. Жанлуижи оиладаги энг кичик бола, унинг иккита синглиси Гвендалина [итал.] (1973) ва Вероника[итал.(1975), Италия терма жамоасида волейбол ўйнаган, унинг тоғаси Данте Мазокко[итал., баскетбол бўйича Италия чемпионатида иштирок этди, шунингдек, ушбу спорт турида миллий жамоа вакили бўлди. 1991-йил 20-декабрда Италия миллий футбол терма жамоаси таркибига кирган италиялик дарвозабон Лорензо Буффон Жанлуижининг узоқ қариндоши ҳисобланади[6].

Буффон болалигидан тотализаторда ўйнашни бошлаган. Жанни амаки ва Мария хола бу эҳтиросга берилиб, у мактабга боргунига қадар қишда бирга яшаган. Пертегада (сербохорв) кичик шаҳрида қор кўчкиси орасида амакиси ва холаси билан бўлган даврда. Буффон ўзининг биринчи футбол ўйинларини ўтказди. Бошқа нарсалар қатори, шу вақт ичида Жанлуижи Панини стикерларини йиғишни бошлади, шундан бери у деярли бутун коллекциясини йиғишга муваффақ бўлди. Ёзда Буффон каррарадаги ота-онасига қайтиб келарди, у ерда у кўп вақтини сингиллари ва амакиваччалари билан пляжда ўтказарди. Қумдаги ўйинлар пайтида у тез-тез йиқилиб, тирналган эди, Буффоннинг ўзи унга эрга тушиш ва зарба бериш қўрқувини энгишга ёрдам берган деб ҳисоблайди. Унинг биринчи футбол жамоаси „Каналетто“ бўлди, аммо дастлаб Жанлуижи спортга унчалик иштиёқи йўқ эди. У ўзининг биринчи ўйинини катта ёшдаги „Каналетто“ ёшлар жамоасига қарши ўйнади, у бу ўйинда гол уришга муваффақ бўлди. Дастлаб Буффон ярим ҳимоячи сифатида ўйнаган. Бир куни у ўз жамоасининг дарвозабонини алмаштиришга мажбур бўлди, натижада у биринчи марта дарвозабон ўрнини синаб кўрди. Кейинчалик Жанлуижи 1976-йилда туғилган катта жамоада ушбу позицияда қўлланилишни бошлади, у билан ҳатто вилоят чемпионатида ғолиб чиқди. Кейинчалик Буффон "Пертикат"га ўтди.

1990-йилги жаҳон чемпионати ўйинларини томоша қилиш пайтида Жанлуижи Камерун терма жамоасини кашф этди, бу жамоанинг ўйинлари уни айниқса жалб қилди. Унда дарвозабон Том Нконо иштирок этди, у Жанлуижининг бутига айланди. Айнан 1990-йилда, 12 ёшида у дарвозабон бўлишга қарор қилди; бу қарорга Нконога нисбатан ҳамдардлик билан бир қаторда, дарвозабон ўрнига Буффоннинг салоҳиятини кўрган отасининг маслаҳати ҳам ёрдам берди. Бироқ, " Пертиката „га бошқа дарвозабон керак эмас эди, Шунинг учун Буффон“Бонаскола" га кетди. Бир неча ўйинлардан сўнг голкипер ўрнига янги жамоада унга ярим ҳимояга қайтишни таклиф қилишди, аммо у буни қилмади. Кейинчалик Жанлуижи яна катта жамоага ўтказилди. Ўн ой дарвозабон сифатида ўйнаганидан сўнг, Буффон ўйиннинг яхши даражасини намойиш эта бошлади, унга баъзи йирик клублар, хусусан „Болоня“, „Милан“ ва „Парма“ қизиқиш билдиришди, у учта жамоада ҳам кўриб чиқилди. "Болоня"да Жанлуижи ўзи ҳақида ёқимли таассурот қолдирди, аммо жамоа раҳбарияти унинг таклифига ишонмади, „ Милан“ вакиллари эса Буффонни қўлга киритишга қатъий қарор қилишди, ҳатто ҳужжатларни ота-онасига юборишди. „Парма“ италиялик дарвозабонни жалб қилиш истагини билдирди. "Пармесанс" спорт директори шубҳа билан қаради, аммо мураббий Эрмес Фулгони. Буффоннинг таклифини талаб қилди. Натижада, Жанлуижи айнан "Парма" ни танлади, бу ўша пайтда аниқ бўлмаган қарор бўлиб туюлди[7].

Футболчилик фаолияти

2021-йилнинг 17-июнида, унинг „Жувентус ФC“дан кетганидан кейин бир неча кунлик миш-мишлардан сўнг, қуйи лигага тушиб қолган „Парма“ Буффоннинг қайтишини клубнинг расмий твиттерида эълон қилинган қисқа видео орқали эълон қилди[8]. „Жувентус“даги сўнгги мавсумида Италия кубогини қўлга киритгач, кўпчилик бу унинг фаолиятини якунлашини кутган эди. Бунинг ўрнига у ўзининг болалигидаги клубига ўтишини эълон қилди ва бу 2001-йилда „Парма“дан „Ювентус“га ўтганига 20 йил тўлган эди. 2021-йилнинг 20-августида Буффон ўзининг илк учрашувини ўтказди ва 2:2 ҳисобидаги дуранг билан якунлаган ўйинда голини ўтказиб юборди. „Фрозиноне“ билан сафарда дуранг ўйнади[9].

2022-йилнинг 5-февралида Б Серия доирасида „Беневенто“ билан меҳмонда 0:0 ҳисобида дуранг ўйнаганидан сўнг, Буффон эркаклар ассоциацияси тарихида 500 марта ўз дарвозаси даҳлсизлигини сақлаб қолган биринчи дарвозабонга айланди (322 та „Ювентус“да, 92 та „Парма“да, 9 та ПСЖ да ва 77 та Италия жамоасида)[10]. 28-февралда Парма Буффон билан шартномасини 2024-йилгача узайтиришини эълон қилди, бу эса уни 46 ёшга қадар ўйнашни давом эттирарди[11][12]. 2023-йил 2-августда, 45 ёшда ва 28 йиллик фаолияти давомида Буффон ассоциация футболидаги фаолиятини якунлаганини эълон қилди[13][14].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 „2014 ФИФА Wорлд Cуп Бразил: Лист оф Плаерс: Италй“. ФИФА (2014-йил 14-июл). 2019-йил 4-сентябрда асл нусхадан архивланган.
  2. ↑ „Гианлуиги Буффон“ (ит). Жувентус Ф.C.. 2016-йил 24-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 31-март.
  3. ↑ „Расман! Буффон футболдаги фаолиятини якунлади (видео)“. 2023-йил 3-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-август.
  4. ↑ „Рассом асаридан илҳомланиб "ҳаётга қайтган" Жанлуижжи Буффоннинг сиз билмаган тақдири“. 2023-йил 6-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 6-август.
  5. ↑ „Жанлуижи Буффондан ўзининг ёшлигига мактуб (мутолаа учун)“. 2023-йил 2-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 2-август.
  6. ↑ [ҳттпс://www.ббc.cо.ук/wалес/нортҳеаст/гуидес/ҳаллоффаме/спорт/биллй_мередитҳ.штмл „Cи риторни ин менте... Лорензо Буффон“]. Қаралди: 2024-йил 28-май.
  7. ↑ „Тҳе "Браво" Аwард“. Қаралди: 2024-йил 28-май.
  8. ↑ „Буффон торна а Парма. Л'аннунcио деи дуcали: "Суперман Ретурнс"“ (Италиан). ТуттоМерcатоWеб (2021-йил 17-июн). Қаралди: 2021-йил 17-июн.
  9. ↑ „Сериэ Б Фросиноне 2-2 Парма лате эқуалисер руинс дебут фор Буффон“. Фоотбалл Италиа (2021-йил 20-август).
  10. ↑ „Буффон cонтинуэс то маке ҳисторй: 500 cлеан шеэц“. МАРCА (2022-йил 6-феврал). Қаралди: 2022-йил 16-феврал.
  11. ↑ „Кйле Краусе Анноунcес Буффон'с Cонтраcт Ренеwал: "Ҳе'с Оне оф тҳе Топ Тҳреэ Италиан Гоалкеэперс"“. Парма Cалcио 1913. (2022-йил 28-феврал). 2022-йил 28-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 28-феврал.
  12. ↑ „Буффон нон сметте пиù, ринново cол Парма: гиочерà фино а 46 анни“ (ит). Спортмедиасет.ит. Қаралди: 2022-йил 28-феврал.
  13. ↑ „Гианлуиги Буффон: Италй легенд ретирес агед 45“. ббc.cом (2023-йил 2-август). Қаралди: 2023-йил 2-август.
  14. ↑ „"Ўйнашда давом этишдан маъно йўқ эди" — Буффон“. 2023-йил 10-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 23-октябр.

Адабиётлар

  • Гианлуиги Буффон, Роберто Перроне, Нумеро 1, Милан, Риззоли, 2007, ИСБН 978-88-17-02438-9 (Нумбер 1). (италянча)

Ҳаволалар