Kontent qismiga oʻtish

Freestyle Chess Grand Slam Tour

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Freestyle Chess Grand Slam Tour
2025

Magnus Carlsen – Freestyle Chess Grand Slam Tour gʻolibi
Musobaqa haqida ma’lumot
Sport turi Shaxmat turlari (variani: Chess960)
Joylashuvi
Sana 2025-yil 7-fevral – 2025-yil 11-dekabr
Tashkilotchi Freestyle Chess Operations
Mezbon Yuqorida ko‘rsatilgan shaharlarda
Yakuniy natija
Chempion  Magnus Carlsen (NOR)
Ikkinchi oʻrin  Levon Aronian (AQSh)
Uchinchi oʻrin  Fabiano Caruana (AQSh)
← 2024

Freestyle Chess Grand Slam Tour – 2025-yilda Freestyle Chess Operations tomonidan tashkillashtiriladigan Chess960 boʻyicha turnirlar. Ushbu turkum beshta „Grand Slam“ musobaqasidan iborat boʻlib, ular 2024-yilda oʻtkazilgan Freestyle Chess G.O.A.T. Challenge musobaqasiga oʻxshash formatda tashkil etiladi. Har bir turnirdagi oʻrinlarga qarab oʻyinchilarga ochkolar beriladi. Yil yakunida eng koʻp ochko toʻplagan ishtirokchi Freestyle Chess Champion unvoniga ega boʻladi[1]. 2025-yilgi Freestyle Chess Grand Slam Tour chempioni Magnus Carlsen.

Tarixi

Turnirning asoschilari sifatida besh karra jahon chempioni Magnus Carlsen hamda nemis investori Jan Henric Buettner qayd etiladi[2][3][4]. Carlsen uzoq yillardan beri Chess960ni klassik shaxmatga muqobil deb bilib, uning tasodifiy boshlangʻich holatlari tufayli debyut nazariyasi va teoriyani deyarli yoʻqqa chiqarishini taʼkidlab keladi[5][6][7]. Ilgari oʻtkazilgan Chess960 musobaqalarining aksariyatida rapid vaqt nazorati qoʻllanilgan boʻlsa, Carlsen ushbu turda vaqtni sekinroq – klassik shaxmatga yaqin nazoratda oʻtkazishni taklif qilgan. Uning fikricha, bu variant oʻyinchilardan koʻproq fikrlash vaqtini talab qiladi[8][9].

Maʼlumotlarga koʻra, Carlsen 2023-yilda Qatar Masters Openda Buettner bilan uchrashganida, Chess960 turnirini sekinroq vaqt nazorati bilan oʻtkazish gʻoyasini ilgari surgan[9]. „Freestyle Chess“ nomi ushbu variantni bozorda yanada jozibador qilish maqsadida ishlab chiqilgan. 2024-yil fevral oyida Buettnerning Weissenhaus dam olish majmuasida Freestyle Chess G. O.A. T. Challenge oʻtkazilgan[10]. Mazkur tadbirdan soʻng, bir nechta qitʼalarni qamrab oluvchi seriya rejalashtirilgani eʼlon qilingan: 2025-yil noyabrida Hindistonda boshlanishi, keyingi bosqichlari esa Weissenhaus, Nyu-York, Cartagena va Keyptaunda oʻtkazilishi, shuningdek, 2026-yilda Avstraliyada davom etishi koʻzda tutilgan[11][5]. Biroq, 2024-yil aprel oyida Hindistondagi tadbir vaqtincha toʻxtatilgani maʼlum qilingan[12].

2024-yil iyul oyida Left Lane Capital ushbu loyihaga 12 million dollar sarmoya kiritgan[13][14][15]. 2024-yil oktabrga kelib, uchta tadbir sanalari tasdiqlangan: Weissenhausda fevral oyida, Nyu-Yorkda iyul oyida va Keyptaunda dekabr oyida oʻtkazilishi belgilangan. Har bir tadbir uchun mukofot jamgʻarmasi 750 000 dollar miqdorida belgilangan boʻlib, kelajakdagi tadbirlar uchun bu mablagʻni 1 million dollargacha oshirish rejalashtirilgan[16][17].

Taqdimot tadbiri

2024-yil 21 va 22-noyabr kunlari Carlsen Fabiano Caruanaga qarshi ikki oʻyinli Chess960da Oʻrtoqlik uchrashuvini Singapurda oʻtkazgan. Bu oʻyin Ding Liren va Gukesh Dommaraju oʻrtasidagi 2024-yilgi Jahon shaxmat chempionati oldidan tashkil etilgan. Birinchi oʻyin yaxta ustida, ikkinchisi esa Le Freeportda oʻtkazilgan. Carlsen birinchi oʻyinda gʻalaba qozongan, ikkinchisida esa durang qayd etgan va umumiy hisobda 1½–½ hisobida gʻalaba qilgan[18].

Formati

Saralash oʻyinlari

Har bir Grand Slamga bitta oʻyinchi Chess.comda oʻtkaziladigan onlayn saralash orqali yoʻllanma oladi. Saralash jarayoni uch bosqichdan iborat[19]:

  • Shaxmat boʻyicha xalqaro yoki milliy unvoni yoʻq oʻyinchilar (darajasi yoʻq ishtirokchilar) ikki toʻqqiz raundli shveysarcha tizimdagi saralash turnirida ishtirok etadi, vaqt nazorati 10+2. Har bir saralash turnirida eng yaxshi uch oʻyinchi keyingi bosqichga oʻtadi.
  • xalqaro yoki milliy unvoni bor oʻyinchilar (darajasi mavjud ishtirokchilar) va oldingi bosqichdagi olti saralash gʻoliblari toʻqqiz raundli shveysarcha tizimdagi musobaqada ishtirok etadi, vaqt nazorati 10+2. Eng yaxshi toʻrt oʻyinchi keyingi bosqichga oʻtadi.
  • Yakuniy bosqich (olimpiya tizimida) 12 oʻyinchi tashkilotchilar tomonidan taklif qilinadi va ular toʻrt saralash gʻolibi bilan qoʻshiladi. Har bir match ikki oʻyindan iborat boʻlib, vaqt nazorati 15+3. Agar natija durang bilan tugasa, ikki 5+2 blitz oʻyini oʻtkaziladi. Agar durang davom etsa, taklif qilisg qoidasi bilan bitta armageddon oʻyini oʻynaladi.
  • Pley-off bosqichida gʻalaba qilgan oʻyinchi Grand Slamga yoʻllanma oladi.

Grand Slam

Grand Slam musobaqalari formati bir nechta oʻzgarishlarga uchragan; bu jarayonda oʻyinchilar ham demokratik tarzda fikr bildirgan, shuningdek, musobaqaning ommaviy jozibadorligini oshirish maqsadi ham koʻzda tutilgan.

Har bir Grand Slam rapidda shveysar tizimi bosqichi bilan boshlanadi. Ushbu bosqichda vaqt nazorati har bir oʻyinchi uchun 10 daqiqa, har bir yurishga 10 soniya qoʻshimcha beriladi. 40-yurishgacha durang taklif qilishga ruxsat berilmaydi[20].

Musobaqani tark etgan ishtirokchilar pley-off bosqichida sharhlovchi sifatida qatnashishi shart. Agar ular sharhlashdan bosh tortsa, mukofot mablagʻlarining 50% kamaytiriladi[20].

Barcha matchlarda durang taklif qilish 40-yurishgacha ruxsat etilmaydi. Yuqori reytingli oʻyinchi birinchi oʻyinda qora figuralar bilan boshlaydi. Agar natija durang bilan yakunlansa, qoʻshimcha oʻyinda avvalo ikki 10+10 rapid oʻyini, agar durang davom etsa ikki 5+2 blitz oʻyini, soʻngra taklif etish qoidasi bilan bitta armageddon oʻyini oʻtkaziladi[21].

Mukofot puli va kvalifikatsiya usullari

Faqat saralash bosqichining gʻolibi Grand Slamga yoʻllanma oladi; qolgan ishtirokchilar boshqa saralash mezonlari va wild-kartlar orqali aniqlanadi. Yakuniy Grand Slamga esa shu vaqtgacha toʻplangan eng koʻp Grand Slam ochkolariga ega 12 oʻyinchi yoʻllanma oladi[20].

Oʻrin Mukofot puli (bosqich 1) Mukofot puli (bosqichlar 2-4 va final)
1-oʻrin $200,000 $200,000
2-oʻrin $140,000 $140,000
3-oʻrin $100,000 $100,000
4-oʻrin $60,000 $60,000
5-oʻrin $50,000 $50,000
6-oʻrin $40,000 $40,000
7-oʻrin $30,000 $30,000
8-oʻrin $20,000 $20,000
9-oʻrin $12,500 $15,000
10-oʻrin $7,500 $10,000
11-oʻrin[# 1] n/a $7,500
  1. ↑ 1-bosqichda faqat 10 ishtirokchi qatnashgan. 2–4 bosqichlarida va Grand Slam finalida esa ikki oʻyinchi birgalikda 11-o‘rinni egallaydi.

Butun seriya boʻyicha ochkolar tizimi quyida keltirilgan § Natijalar bo‘limida bayon qilingan.

Dastur

Sanalar Mezbon shahar Gʻolib Ikkinchi oʻrin Uchinchi oʻrin Hisobot
7–14 fevral Germaniya Wangels Germaniya Vincent Keymer Amerika Qoʻshma Shtatlari Fabiano Caruana Norvegiya Magnus Carlsen Hisobot
8–15 aprel Fransiya Parij Norvegiya Magnus Carlsen Amerika Qoʻshma Shtatlari Hikaru Nakamura Amerika Qoʻshma Shtatlari Fabiano Caruana Hisobot
17–21 aprel Germaniya Karlsrue Norvegiya Magnus Carlsen Eron Parham Maghsoodloo FIDE Andrey Yesipenko
Germaniya Frederik Svane 		Hisobot
16–20 iyul Amerika Qoʻshma Shtatlari Las Vegas Amerika Qoʻshma Shtatlari Levon Aronian Amerika Qoʻshma Shtatlari Hans Niemann Norvegiya Magnus Carlsen Hisobot
8–11 dekabr Janubiy Afrika Keyptaun Amerika Qoʻshma Shtatlari Levon Aronian Norvegiya Magnus Carlsen Germaniya Vincent Keymer

Natijalar

Baholash tizimi

Har bir Grand Slam va 2025-yilgi Grenke Freestyle Chess Openda eng yaxshi oʻn oʻyinchiga ochkolar beriladi. Grand Slam finalida esa ochkolar ikki barobar hisoblanadi.

Berilgan ballar  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10 
Grand Slam 1–4 bosqichlar 25 18 15 12 10 8 6 4 2 1
Grand Slam Final 50 36 30 24 20 16 12 8 4 2
Manba:[20]

Turnir jadvali

Oʻrn. Ishtirokchi Germaniya
Wangels 		Fransiya
Parij 		Germaniya
Karlsrue 		Amerika Qoʻshma Shtatlari
Las Vegas 		Janubiy Afrika
Keyptaun 		Jami ballar
bosqich 1 bosqich 2 bosqich 3 bosqich 4 Final
1 Norvegiya Magnus Carlsen 3 1 1 3 2 121
2 Amerika Qoʻshma Shtatlari Levon Aronian 9 DNQ 33 1 1 84
3 Amerika Qoʻshma Shtatlari Fabiano Caruana 2 3 7 5 5 73
4 Germaniya Vincent Keymer 1 4 13 9 3 71
5 Oʻzbekiston Javohir Sindarov 4 DNQ 12 9 4 46
5 Hindiston Arjun Erigaisi 5 7 6 6 46
7 Amerika Qoʻshma Shtatlari Hikaru Nakamura 5 2 4 WD 40
8 Amerika Qoʻshma Shtatlari Hans Niemann DNQ WD 33 2 7 30
9 Eron Parham Maghsoodloo DNQ DNQ 2 WD 8 26
10 Germaniya Frederik Svane DNQ 3 15
10 FIDE Andrey Yesipenko DNQ 3 DNQ 15
12 Oʻzbekiston Nodirbek Abdusattorov 6 8 9 14
13 Amerika Qoʻshma Shtatlari Leinier Dominguez Perez DNQ DNQ 5 9 12
14 Serbiya Alexey Sarana DNQ DNQ 5 DNQ 10
15 Hindiston R Praggnanandhaa DNQ 9 7 8
15 Fransiya Maxime Vachier-Lagrave DNQ 6 19 DNQ 8
17 FIDE Ian Nepomniachtchi DNQ 7 26 WD 6
17 Fransiya Alireza Firouzja 7 WD 6
19 Hindiston Gukesh Dommaraju 8 11 WD 4
19 Amerika Qoʻshma Shtatlari Wesley So 14 8 4
21 Ozarbayjon Rauf Mamedov DNQ 9 2
22 Hindiston Leon Mendonca DNQ 10 DNQ 1
22 Sloveniya Vladimir Fedoseev 10 WD DNQ 1
22 Vengriya Richárd Rapport 10 14 1
25 Hindiston Vidit Gujrathi DNQ 11 13 0
25 Qozogʻiston Bibisara Assaubayeva 46 13 0
25 Amerika Qoʻshma Shtatlari Ray Robson 19 13 0
25 Amerika Qoʻshma Shtatlari Sam Sevian 13 0
25 Hindiston Viswanathan Anand WD 0
Faqat kamida bitta Grand Slamga yoʻllanma olgan yoki ochiq turnirlarda kamida bitta ochko toʻplagan oʻyinchilar keltirilgan.
Manbalar:[20][22][23][24][25][26]
Kalit soʻzlar
Rang Natijalar
Oltin Gʻolib
Kumush Ikkinchi oʻrin
Bronza Uchinchi oʻrin
Yashil Boshqa ballar holati
Koʻk Ochkosiz oʻrin
Binafsha rang Saralashdan oʻtolmadi (DNQ)
Oq Keyingi bosqichga chiqdi (Q)
Bo‘sh joy Ishtirokdan voz kechdi (WD)
Ishtirok etmadi (boʻsh yacheyka)

Izohlar

Manbalar

  1. ↑ „2025 Grand Slam Tour winner to be titled 'Freestyle Chess Champion'“. The Times of India (2025-yil 10-fevral). Qaraldi: 2025-yil 11-fevral.
  2. ↑ „12 million for Freestyle Chess“ (en). ChessTech News (2024-yil 25-iyul). 2025-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  3. ↑ Soufi, Daniel „El mecenas que se ha aliado con Magnus Carlsen para cambiar la historia del ajedrez“ (es). Cinco Días (2025-yil 4-yanvar). 2025-yil 8-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  4. ↑ Barden, Leonard. „Richest chess tour announced for 2025 as freestyle wins global appeal“ (en-GB). The Guardian (2024-yil 22-mart). Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  5. ↑ 5,0 5,1 Barden, Leonard. „Chess: Carlsen and Buettner announce Freestyle Chess Tour for top players“. Financial Times (2024-yil 18-mart). 2024-yil 18-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  6. ↑ Robinson, Joshua; Beaton, Andrew „The Greatest Chess Player of All Time Is Bored With Chess“ (en-US). The Wall Street Journal (2024-yil 20-noyabr). 2024-yil 20-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  7. ↑ Lozo, ByDave „Chess is about to get a lot more unpredictable“ (en-us). Morning Brew. 2025-yil 9-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  8. ↑ McGourty, Colin „Magnus Carlsen: "I feel classical probably will be phased out"“. Chess24 (2023-yil 21-mart). 2023-yil 21-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  9. ↑ 9,0 9,1 McGourty, Colin „Freestyle Chess Day 1: Gukesh Beats Carlsen As Keymer Leads“ (en-US). Chess.com (2024-yil 9-fevral). Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  10. ↑ „The birth of Freestyle Chess: How Magnus Carlsen's 'perfect tournament' came into being“. The Times of India (2025-yil 12-fevral). Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  11. ↑ Pretot, Julien. „Chess-Carlsen launches Freestyle tour, India first on list“. Reuters (2024-yil 15-mart). Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  12. ↑ Ninan, Susan. „Carlsen-led Freestyle Chess event in India on hold“. Hindustan Times (2024-yil 26-aprel). Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  13. ↑ (2024-yil 25-iyul). „Chess legend Magnus Carlsen, investor Jan Henric Buettner, VC Left Lane Capital, launch new company to revolutionize professional chess“ (en). Press-reliz.
  14. ↑ Agini, Samuel. „Chess champion Magnus Carlsen leads gambit to capture ancient game“. Financial Times (2024-yil 25-dekabr). 2025-yil 15-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  15. ↑ Doggers, Peter „142 million Raised For 'Revolutionary' Freestyle Series Of Tournaments“ (en-US). Chess.com (2024-yil 25-iyul). 2025-yil 9-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 9-yanvar.
  16. ↑ Agini, Samuel. „Chess champion Magnus Carlsen leads gambit to capture ancient game“. Financial Times (2024-yil 25-dekabr). 2024-yil 25-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  17. ↑ „Freestyle Chess Grand Slam: Three dates confirmed“ (en). ChessBase (2024-yil 2-oktyabr). Qaraldi: 2025-yil 19-aprel.
  18. ↑ Levin, Anthony „2024 Freestyle Chess Match: Carlsen Wins Freestyle Chess Grand Slam Match Vs. Caruana After Surviving Game 2“ (en-US). Chess.com (2024-yil 22-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 27-yanvar.
  19. ↑ „Freestyle Chess Play-Ins“ (en-US). Chess.com (2023-yil 1-yanvar). 2024-yil 22-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 18-yanvar.
  20. ↑ 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 „Official Rules and Regulations“. Qaraldi: 2025-yil 10-aprel.
  21. ↑ „Official Rules and Regulations (old)“. Qaraldi: 2025-yil 13-fevral.
  22. ↑ Doggers, Peter „Vincent Keymer Wins First Leg of the 2025 Freestyle Chess Grand Slam“. Freestyle Chess (2025-yil 14-fevral). Qaraldi: 2025-yil 15-fevral.
  23. ↑ Schormann, Conrad „Magnus Carlsen Wins Paris Grand Slam Without a Single Tiebreak“. Freestyle Chess (2025-yil 14-aprel). 2025-yil 14-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 14-aprel.
  24. ↑ „Magnus Carlsen Achieves the Impossible: 9/9 in Karlsruhe“ (en). Freestyle Chess. Qaraldi: 2025-yil 22-aprel.
  25. ↑ „Results Freestyle Chess Open 2025 - A-Open“ (en). Grenke Chess. Qaraldi: 2025-yil 22-aprel.
  26. ↑ „Freestyle Chess lands in Las Vegas“. Freestyle Chess. Qaraldi: 2025-yil 23-iyun.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Freestyle_Chess_Grand_Slam_Tour&oldid=439382" dan olindi