Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Dermott qonuni

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Dermott qonuni
(Dermott's law)
Turi Astronomik qonuniyat / Empirik qoida
Muallifi Stenli Dermott (Stanley Dermott)
Kashf etilgan yil 1988-yil
Qoʻllanilish sohasi Quyosh tizimi, Ekzosayyoralar tizimi
Asosiy mazmuni Sayyoralar orbitalari radiuslarining geometric progressiyasi
Uzviy bogʻliq tushunchalar Titius-Bode qonuni, Orbital rezonans

Dermott qonuni — Quyosh tizimidagi va boshqa ekzosayyoralar tizimidagi satellitlar (tabiiy yoʻldoshlar) sistemalarining orbitalararo masofalari maʼlum bir geometrik qonuniyat (progressiya) boʻyicha joylashishini koʻrsatib beruvchi empirik qoidadir. Ushbu qonun 1988-yilda britaniyalik-amerikalik astronom Stenli Dermott (Stanley Dermott) tomonidan taklif etilgan [1].

Qonunning mazmuni

Titius-Bode qonunidan farqli oʻlaroq, Dermott qonuni faqatgina Quyosh atrofida aylanuvchi asosiy sayyoralarga emas, balki asosan gaz gigantlari atrofidagi tabiiy yoʻldoshlar sistemasiga (masalan, Yupiterning Galileya yoʻldoshlari yoki Uran yoʻldoshlari sistemasiga) nisbatan juda aniq ishlaydi.

Bu shuni anglatadiki, har bir keyingi yoʻldoshning markaziy jismdan uzoqligi oʻzidan oldingisiga nisbatan maʼlum bir doimiy koʻpaytiruvchi (faktor) boʻyicha ortib boradi.

Ilmiy ahamiyati va kelib chiqish sababi

Ushbu qonunning mavjudligi tasodifiy emas. Astronomlarning fikricha, bunday qonuniyatlarning yuzaga kelishiga quyidagi omillar sabab boʻladi: 1. **Kosmik evolyutsiya va migratsiya:** Sayyoralar va yoʻldoshlarning dastlabki shakllanish davrida ularning protoplanet diskidagi gaz va chang bilan oʻzaro taʼsiri. 2. **Gelgitchi kuchlar va orbital rezonans:** Vaqt oʻtishi bilan tizimdagi jismlar oʻrtasidagi Orbital rezonans taʼsirlari orbitalarning barqarorlashuviga va maʼlum matematik tartibga kelishiga olib keladi.

Dermott qonuni zamonaviy astronomiyada yangi kashf etilayotgan ekzosayyoralar tizimlarining tuzilishini tushunish va hali kashf etilmagan sayyoralarning taxminiy joylashuvini oldindan aytib berishda muhim vosita boʻlib xizmat qiladi.

Shuningdek qarang

Manbalar

  1. ↑ Dermott, Stanley F. (1988). "The origin of the Solar System". Dynamics of Solar System systems.