Buran bintu al-Hasan ibn Sahl
| Buran bintu al-Hasan ibn Sahl خديجة بنت الحسن بن سهل | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Abbosiy xalifaning xotini | |||||
| Muddat | 825-yil dekabr — 833-yil 7-avgust | ||||
| Tugʻilishi |
807-yil 6-dekabr Xuroson, Abbosiylar xalifaligi | ||||
| Vafoti |
884-yil 21-sentyabr (76 yoshda) Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi | ||||
| Dafn etilgan joy |
Bagʻdod | ||||
| Turmush oʻrtogʻi | Al-Maʼmun | ||||
| |||||
| Dini | Islom | ||||
Buran bintu al-Hasan ibn Sahl (arabcha: بوران بنت الحسن بن سهل; 807-yil 6-dekabr — 884-yil 21-sentyabr) yoki Xadija bintu al-Hasan ibn Sahl (خديجة بنت الحسن بن سهل) Abbosiy xalifa al-Ma’munning xotinlaridan biri boʻlgan.
Buran al-Maʼmunning ikkinchi xotini boʻlib, al-Maʼmunning amaldorlaridan biri al-Hasan ibn Sahlning qizi edi[1]. Tugʻilganida Xadija ismi qoʻyilgan[1]. 807-yil 6-dekabrda tugʻilgan[2].
Buran al-Maʼmunning yuqori martabali amaldori al-Hasan ibn Sahlning qizi boʻlib, ehtimol Sosoniylar malikasi Boran (h. 630–632) sharafiga shunday nomlangan[3].
Buran oʻn yoshida xalifa bilan unashtirilgan. Toʻy oʻn yetti yoshga toʻlganda, 825-yil dekabr oyida, Vositda boʻlib oʻtdi[3]. Toʻy shu daqar dabdabali boʻlganki, oxir-oqibat maqolga aylanib, „Islomga da’vat“ yoki „Da’vat al-Islom“ nomi bilan tarixga kirgan[3]. Al-Maʼmun 817-yilda Buranga uylandi. 825-yil dekabr yoki 826-yil yanvar oyida Fam al-Silx shahrida nikohini qonunlashtirdi[1].
Buran xalifa haramiga kirib, xalifaning uch xotinidan biriga aylandi. Buranning haramdagi hayoti haqida juda kam maʼlumot mavjud. Buran xalifadan amakisi Ibrohim ibn al-Mahdiyni afv etishni soʻragani maʼlum. Shuningdek, Zubayda bintu Jaʼfarning haj ziyoratiga borishi uchun ham ruxsat berishni soʻragan[3].
Buranga otasi Dajla daryosi boʻyida joylashgan Hasaniy saroyini inʼom etgan. 833-yilda beva qolgandan soʻng, shu saroyda yashay boshlagan. Buran 884-yil 21-sentyabrda vafot etguniga qadar shu saroyda yashagan[3][2].
Buran boraniy taomining yaratilishiga sababchi boʻlgan[3].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Ibn al-Sāʿī 2017, s. 23.
- ↑ 2,0 2,1 Ibn al-Sāʿī 2017, s. 26.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Abbas 1989, ss. 553–554.
Adabiyotlar
- Ibn al-Sāʿī. Consorts of the Caliphs: Women and the Court of Baghdad, Introduction by Julia Bray, Foreword by Marina Warner, New York: New York University Press, 2017. ISBN 978-1-4798-0477-1.
- Abbas, Ihsan (1989). "BŪRĀN". in Yarshater, Ehsan. Encyclopædia Iranica, Volume IV/5: Brick–Burial II. London and New York: Routledge & Kegan Paul. 553-554 b. ISBN 978-0-71009-128-4. https://iranicaonline.org/articles/buran-middle-pers.