Banu al-Furot

Banu al-Furot (arabcha: بنو الفرات‎‎) 9-asr oxiri va 10-asr boshlarida Abbosiylar xalifaligida faoliyat yuritgan shia oilasi boʻlib, oilaning bir necha aʼzolari vazir lavozimini egallagan fuqarolik amaldorlari edi. Manbalarda oila aʼzolari asosan shunchaki Ibn al-Furot deb eslab oʻtilgan. Ushbu oila oʻz raqibi Banu al-Jarroh bilan birga 10-asr boshidagi oʻn yilliklar davomida xalifalik markaziy boshqaruvini nazorat qilib kelishgan.

Oilaning eng mashhur aʼzolari quyidagilar:

• Abulabbos Ahmad ibn Muhammad ibn Muso ibn al-Hasan ibn al-Furot (904-yilda vafot etgan) vafotiga qadar al-Muʼtazid va al-Muktafiyning bosh moliya vaziri lavozimida xizmat qilgan.
• Abulhasan Ali ibn Muhammad ibn Muso ibn al-Hasan ibn al-Furot (855—904) akasi Ahmadning oʻrinbosari lavozimida ish boshlab, 908—912, 917—918 va 923—924-yillarda vazir boʻlgan. 924-yil iyulda hokimiyatdan chetlatilib, oʻgʻli al-Muhassin bilan birgalikda qamoqqa olingan hamda qatl qilingan.
• Abulxattob Jaʼfar ibn Muhammad ibn Muso ibn al-Hasan ibn al-Furot (909/910-yilda vafot etgan) 908-yilda vafotiga qadar Sharq va Gʻarb yerlari boʻlimi rahbari boʻlgan.
• Al-Fadl ibn Jaʼfar ibn al-Furot (938-yilda vafot etgan) yer daromadlari boʻyicha moliya vazirliklarida bir necha lavozimlarni egallagan, 932 va 937-yillarda esa bir necha oy davomida vazir lavozimida faoliyat yuritgan. Xalifa al-Muqtadir billohning soʻnggi vaziri boʻlgan. Shuningdek, xalifa ar-Radiy davrida ham vazir boʻlgan.
• Abulfadl Jaʼfar ibn al-Fadl ibn al-Furot (921—1001) Ibn Hinzaba ismi bilan ham atalgan. Misr Ixshidiylari vaziri. Mamlakatni Fotimiylar egallagungacha boʻlgan soʻnggi yillarda maʼmuriyatni boshqargan.

Adabiyotlar

• Kennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century, Second, Harlow: Longman, 2004. ISBN 978-0-582-40525-7. 
• Sourdel, D. (1971). "Ibn al-Furāt". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 767–768 b. doi:10.1163/1573-3912_islam_COM_0322. OCLC 495469525. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Ibn+al-Fur%C4%81t&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search. 
• Abdullah Burgu, Vizier Ibn al-Furât and His Family During the Collapse of Abbasids (PhD thesis under preparation, Selcuk University)