Andijon neft koni

Andijon neft koni — Fargʻona vodiysining janubi-sharqidagi konlardan biri. Andijon shahridan 14 km janubida. Birinchi qidiruv ishlari 1932-yildan boshlangan. 1935-yilda boshlangan burgʻulash natijasida 1937-yil 3-gorizontdan kuniga 35 tonna neft chiqa boshladi. Keyingi qidiruv ishlari natijasida 5-gorizontdan (1940), soʻngra 1-gorizontdan neft topildi. Andijon neft koni k. 1937-yilda foydalanishga topshirilgan. Andijon neft koni k. antiklinal burma bilan bogʻliq boʻlib, bu burmaning uz. 23 km, eni 6 km. Burmaning shimoli-gʻarbiy qanotida qatlamlar ogʻishi 10°dan oshmaydi, janubi-sharqining baʼzi joylarida 30-35° gacha yetadi. Burmaning markazida neogen yotqiziqlari yer yuzasiga chiqib qolgan. Ularning ostida umumiy qalinligi 3000 mdan ortiq boʻlgan paleogen va boʻr yotqiziqlari joylashgan. Antiklinal burma koʻndalang uzilmalar boʻyicha bloklarga boʻlingan. Bir necha mayda uzilma va surilmalar ham uchraydi. Sanoat ahamiyatiga ega boʻlgan neft neogenning baqtriya yotqiziqlaridagi 1-gorizontda va paleogenning 3-, 5-, 6-, 7-gorizontlarida uchraydi. 1-gorizont baqgriya yarusining ostki qismida yotadi va qumtoshdan iborat. Uning qalinligi burmaning janubiy qanotida 7-12 m va shimoliy qanotida 40 m ga yetadi. 1-gorizont ostki massaget yarusining yotqiziqlariga nomuvofiq yotadi. Massaget yotqiziqlari orasida gʻovak qumtosh qatlamlari boʻlib, bu qatlamlarda ham baʼzan neft uchraydi. 3-gorizont sumsar yarusi gil qatlamlarining ustki qismida boʻlib, qumtoshdan iborat. Umumiy qalinligi 18-21 m, neftli qismining qalinligi 10 m. Bukilmaning eng yuqori qismida ozgina gaz uchraydi. Dastlabki vaqtlarda har qaysi quduqdan (burgʻu kovagidan) bir kecha-kunduzda 14-70 t neft chiqqan. Neftning soft ogʻirligi 0,859. 5-gorizont Turkiston qatlamlarida boʻlib, qumli ohaktosh va ohakli qumtoshdan iborat. Umumiy qalinligi 14 m, neftli qismining qalinligi 9 m. Dastlabki vaqtlarda har bir quduqdan bir kecha-kunduzda 15-120 t neft chiqqan. 6-gorizont, asosan, angi-drit va ostki qismi qumtoshdan iborat. Neft 6-gorizontda surilma ostidagi qanotda boʻlib, tarkibi 5-gorizont neftiga oʻxshash. 7-gorizont olay yarusidagi dolomitli ohaktoshdan iborat boʻlib, neft oz. Gʻarbiy, markaziy va sharqiy bloklardagi neft deyarli butunlay olib boʻlingan. Gorizontning umumiy qalinligi 42 m, neftli qismining kalinligi 20 m. Dastlabki vaqtlarda har bir quduqdan bir kecha-kunduzda 40-90 t neft olingan.

Adabiyotlar

• OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil