Ali I (Shirvon)
| Ali | |
|---|---|
| Shirvon shohi | |
| Saltanat | 909—917 |
| Oʻtmishdoshi | Haysam II |
| Davomchisi | Yazid |
| Vafoti |
tax. 917 Darband yaqinida |
| Farzandlari | Abbos |
| Uy | Yazidiylar |
| Sulola | Shirvonshoh |
| Otasi | Haysam II |
Ali I (arabcha: علی) — Shirvon (hozirgi Ozarbayjonda joylashgan) shohi.
Hukmronligi
Ali otasi Haysam II dan keyin taxtga oʻtirdi. Keyinchalik Darband amiri Muhammad ibn Hoshim bilan ittifoq tuzib, Shandanga (hozirgi Dogʻiston hududida)[1] yurish qildi. Bundan maqsad hududni tax. 909 yoki 912-yilda islomlashtirish edi. Biroq bu yurish musulmonlar uchun halokatli yakunlandi. Taxminan 10 000 askar asir olinib, Sarir, xazarlar va Shandon aholisi oʻrtasida qul qilib boʻlib yuborildi. Ali ham asirlar orasida edi. Biroq uch oy oʻtib, Ali hech qanday toʻlovsiz ozod etildi[2].
Masʼudiyning yozishicha, Alining hukmronligi davrida ruslar Kavkazga yurish qilgan. Ali bosqinga qarshi kurashish uchun kemalar qurdirgan. Biroq bu flot 500 kemadan iborat rus floti bilan tenglasha olmagan[3]. Rus qoʻshini Bokudan boshlab Arrongacha boʻlgan hududlarni talon-toroj qilgan[4].
Vladimir Minorskyning taʼkidlashicha, Alining hokimiyatdan qulashiga obroʻ-eʼtiborining pasayishi va ketma-ket magʻlubiyatlari sabab boʻlgan[3]. Taxminan tax. 917-yilda Ali uzoq qarindoshi Abu Tohir Yazidning hujumiga uchragan. Ali Darband yaqinidagi Marzuqiya hududida oʻgʻli Abbos va nabirasi Abubakr bilan birga asir olingan. Ali va oʻgʻli qatl etilgan boʻlsa-da, Abubakr qochib qutulishga muvaffaq boʻlgan[5]. Layzanshoh boʻlgan Abu Tohir Yazid uning oʻrniga Shirvonshoh sifatida taxtga chiqib, ikki knyazlikni birlashtirgan.
Abbos Shirvonshoh
Abbos ibn Ali Mazyadiy — Alining oʻgʻli va Shirvonshohlar taxtining vorisi boʻlgan. Otasining vafotidan soʻng „Abbos I“ nomi bilan shoh boʻlishi kutilgan edi. Biroq oʻgʻli Abubakr va otasi bilan birga katta amakisi Muhammadga qarshi qoʻzgʻolon vaqtida asir olinib, qatl etilgan[6].
Manbalar
- ↑ Musaeva, Salikhat (2019). "Вольное общество "Урахинский сельский союз" и его развитие" (ru). Известия Дагестанского государственного педагогического университета. Общественные и гуманитарные науки 13 (1): 25–30. ISSN 1995-0667. https://cyberleninka.ru/article/n/volnoe-obschestvo-urahinskiy-selskiy-soyuz-i-ego-razvitie.
- ↑ Minorsky 1958, s. 26.
- ↑ 3,0 3,1 Minorsky 1958, ss. 58–59.
- ↑ Cahiers du monde russe et soviétique, Volume 35, Number 4. Mouton, 1994. (originally from the University of California, digitalised on 9 March 2010)
- ↑ Minorsky 1958, s. 27.
- ↑ S. Ashurbeyli — Shirvanshahs, Baku, 2007
Adabiyotlar
- Minorsky, Vladimir. A History of Sharvān and Darband in the 10th-11th Centuries. University of Michigan, 1958 — 1–219-bet. ISBN 978-1-84511-645-3.