Kontent qismiga oʻtish

Albert Park Circuit

Koordinatalari: 37°50′59″S 144°58′6″E / 37.84972°S 144.96833°E / -37.84972; 144.96833
ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Albert Park Circuit

Albert Park Circuit (2021–hozir)
<mapframe>: Title "Melbourne_F1_Track.map" is not a valid map data page
Joylashuvi Albert Park, Melbourne, Victoria (Avstraliya)
Koordinatalari 37°50′59″S 144°58′6″E / 37.84972°S 144.96833°E / -37.84972; 144.96833
Sigʻimi ~125,000 (44,000 oʻrindiq)[1][2]
FIA darajasi 1
Ochilgan sana 20-noyabr, 1953-yil (72 yil avval) (1953-11-20)
Qayta ochilgan:
7-mart, 1996-yil (30 yil avval) (1996-03-07)
Yopilgan sana 30-noyabr, 1958-yil (67 yil avval) (1958-11-30)
Yirik
musobaqalar		 Hozir:
Formula 1
Avstraliya Gran-prisi (1996–2019, 2022–hozir)
Avval:
Avstraliya haydovchilari chempionati (1957–1958)
Grand Prix Circuit (2021–hozir)
Uzunligi 5.278 km (3.280 mil)
Burilishlar soni 13
Poygalarda eng tez aylana 1:19.813 (Monako Charles Leclerc, Ferrari SF-24, 2024, F1)
Grand Prix Circuit (1996–2020)
Uzunligi 5.303 km (3.296 mil)
Burilishlar soni 16
Poygalarda eng tez aylana 1:24.125 (Germaniya Michael Schumacher, Ferrari F2004, 2004, F1)
Original Circuit (1953–1958)
Uzunligi 5.027 km (3.124 mil)
Burilishlar soni 9
Poygalarda eng tez aylana 1:50.0 (Birlashgan Qirollik Stirling Moss, Cooper T45, 1958, Formula Libre)

Albert Park Circuit — Melburnning Albert Park hududidagi Albert Park koʻli atrofida joylashgan avtosport uchun moʻljallangan koʻcha trassasi. U har yili Formula 1 Avstraliya Gran-prisi, unga hamroh sifatida oʻtkaziladigan Supercars Championship doirasidagi Melbourne SuperSprint musobaqasi hamda boshqa qoʻllab-quvvatlovchi poygalar uchun foydalaniladi. Trassa FIAning 1-darajali litsenziyasiga ega[3].

Garchi trassa jamoat yoʻllaridan iborat boʻlsa-da, har bir sektori maxsus poyga trassalariga xos oʻrtacha va yuqori tezlikka mos xususiyatlarni namoyon qiladi. Bular har yili qayta barpo etiladigan oʻtloq va shagʻal bilan qoplangan xavfsizlik maydonlari orqali ta’minlanadi. Biroq, trassa ayrim jihatlari bilan koʻcha poygalariga xos muhitni ham saqlab qoladi. Shuningdek, Lakeside Drive burilishida, koʻl qirg‘og‘iga yaqinligi sababli xavfsizlik maydoni uchun joy boʻlmagan hududlarda beton to‘siqlar har yili oʻrnatiladi[4].

Dizayn

2018-yilgi poyga haftasidan oldin trassaning sun’iy yo‘ldoshdan olingan surati

Trassa Albert Park koʻli atrofidagi odatiy yo‘l boʻlimlaridan foydalanadi. Bu kichik va inson qoʻli bilan yaratilgan sunʼiy koʻl boʻlib, Melburnning Markaziy ishbilardan janubda joylashgan. Foydalaniladigan yo‘l seksiyalari 1996-yilgi ilk musobaqa oldidan, izchillik va tekislikni yaxshilash maqsadida qayta qurilgan. Buning natijasida, jamoat yo‘llarida oʻtkaziladigan boshqa trassalar bilan solishtirganda, Albert Parkning yuzasi silliqroq hisoblanadi. 2007-yilgacha Formula 1 taqvimida suv havzasiga yaqin joylashgan trassalar kam boʻlgan. So‘nggi vaqtda trassalarning koʻpi, masalan, Valensiya, Singapur va Abu-Dabi suv havzalari yaqinida joylashgan.

Trassa ancha tezkor va haydash uchun nisbatan oson deb hisoblanadi. Haydovchilar burilishlarning bir maromda joylashgani tufayli trassani tez o‘rganish va raqobatbardosh natijalar qayd etish osonligini ta’kidlashgan. Biroq, ko‘l atrofidagi tekis relyef hamda trassa tuzilishida haqiqiy uzun to‘g‘ri uchastkalar kamligi sababli, bu trassa quvib o‘tishlar uchun unchalik qulay emas. Shuningdek, tomoshabinlar uchun ham o‘rindiqlarisiz tribunada poygani qulay kuzatish qiyin[4][5][6].

1996–2020-yillar oraligʻida qoʻllanilgan Gran-pri trassasi chizmasi

Har yili Gran-pri haftaligi oldidan taxminan ikki oy avval trassa atrofidagi to‘siqlar, piyodalar uchun ko‘priklar, tribunalar va avtosportga oid boshqa infratuzilmalar o‘rnatiladi. Tadbir yakunlanganidan so‘ng esa ular 6 hafta ichida olib tashlanadi. Shu butun davr mobaynida trassa atrofidagi hududga (jumladan yirik suv sporti markazi, golf maydoni, Lakeside Stadium, ayrim restoranlar hamda eshkak eshish qayiqxonalariga) kirish cheklanadi. Shunga qaramay, yaqin atrofda yashovchi aholi va ushbu boshqa inshootlardan foydalanuvchilar orasida norozilik hali ham mavjud bo‘lib, ularning ayrimlari tadbirga qarshi jim norozilik bildirib kelmoqda. Shunga qaramay, tadbir Melburn va butun Avstraliyada ancha mashhur (bu yerda yevropaliklar sonining ko‘pligi va avtosportga umumiy qiziqish mavjudligi ham bunga ta’sir qiladi). South Melbourne FC klubining uy stadioni bo‘lgan Middle Park esa Albert Park hududining kengaytirilishi sababli 1994-yilda buzib tashlangan[7].

Gran-pri odatda 270 000 dan ortiq tomoshabinni jalb qiladi. 2024-yilgi musobaqa esa rekord darajadagi 452 055 nafar tomoshabinni yig‘di, shundan 132 106 nafari asosiy poyga kuni tashrif buyurgan[8]. Albert Park Circuitda hozirgacha hech qachon tungi poyga o‘tkazilmagan, biroq 2009 va 2010-yillardagi musobaqalar mahalliy vaqt bilan soat 17:00 da boshlangan. Mazkur trassada Gran-pri o‘tkazish bo‘yicha amaldagi shartnoma 2035-yilgacha amal qiladi[9].

2021-yilda COVID-19 pandemiyasi sababli Avstraliya Gran-prisi qoldirilganidan so‘ng, trassa konfiguratsiyasiga o‘zgartirishlar kiritildi. Eng muhim o‘zgarish 9–10-burilishlar majmuasining qayta ishlanishi bo‘lib, avval keskin o‘ng-chap burilish bo‘lgan ushbu qism 11 va 12-burilishlarga olib kiruvchi tezkor, keng yoyli o‘ng-chap burilishga aylantirildi. Boshqa o‘zgarishlar qatorida pit-leynga 2 metr (2,2 yard) kenglik qo‘shilishi hamda 13-burilish profilining qayta shakllantirilishi ham bor[10].

Kundalik foydalanish

2017-yil dekabr oyida jamoatchilik uchun ochiq bo‘lgan paytdagi Melbourne Grand Prix Circuitning eski konfiguratsiyasi

Yilning Gran-pri tayyorgarligi yoki poyga haftaligi uchun foydalanilmaydigan to‘qqiz oyi davomida trassaning katta qismida oddiy yo‘l harakati uchun ro‘yxatdan o‘tgan avtomobillar harakatlana oladi. Ular trassadan soat strelkasi bo‘yicha ham, unga teskari yo‘nalishda ham foydalanishlari mumkin.

Faqat 3, 4 va 5-burilishlar oralig‘i hamda 5 va 6-burilishlar orasidagi qismlar poyga trassasi konfiguratsiyasidan sezilarli darajada farq qiladi. 4-burilish o‘rnida 3-burilishdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri 5-burilishga olib boruvchi avtoturargohga kirish yo‘li joylashgan. 5 va 6-burilishlar orasidagi yo‘l esa yopilgan. 5-burilishdan Albert Road’ga chiqib, uchta svetofor boshqaruvi orqali 7-burilishda yana trassaga qaytish mumkin. Trassaning o‘zida joylashgan yagona svetofor 12 va 13-burilishlar o‘rtasida bo‘lib, u Queens Road’dan foydalanadigan haydovchilar uchun mo‘ljallangan. 11 va 12-burilishlardagi shikana Gran-pri paytidagiga qaraganda ancha keng bo‘lib, bunda qochish yo‘laklari (escape road) ishlatiladi. 9-burilish ham avtoturargoh sifatida xizmat qiladi va transport oqimi yana bir qochish yo‘lagi orqali yo‘naltiriladi.

Oddiy avtomobillar uchun tezlik cheklovi odatda 40 km/h (25 mph) etib belgilangan, ayrim qisqa uchastkalarda esa 50 km/h (31 mph) tezlikka ruxsat beriladi. Bu tezlik hatto pit-leyndagi tezlik cheklovi amal qiladigan paytdagi Formula 1 avtomobilidan ham sekinroq hisoblanadi. Trassaning orqa qismi, ya’ni 7-burilishdan 13-burilishgacha bo‘lgan qism Lakeside Drive deb ataladi. Lakeside Drivening katta qismida ikki tomonlama harakatni ajratib turish uchun ikki chiziq chizilgan, shuningdek, taxminan har 50 metr (55 yd)da kichik yo‘l orolchalar mavjud bo‘lib, bu yerda quvib o‘tish taqiqlanadi. Albert Park hududida qora oqqushlar yashab, ko‘payadi va ular tez-tez yo‘lni kesib o‘tadi. Shu sababli ba’zan transport harakati sekinlashib qoladi; ayrim hollarda oqqushlar beshtagacha jo‘jalari bilan yo‘lni kesib o‘tishi ham mumkin.

Trassa chetining taxminan 80 foizi park hududlariga xos past, zanjirli panjara bilan o‘ralgan. Shunga qaramay, har bir qatnov qatori tashqi cheti bilan panjara orasida yetarlicha keng yo‘l cheti mavjud. Yilning qolgan to‘qqiz oyida Aughtie Drive bo‘ylab aynan shu joylar avtoturargoh sifatida foydalaniladi.

Tarixi

Albert Park Circuit (1953–1958-yillar)

Ikkinchi jahon urushidan oldin Albert Park hududidan avtomobil poygalari uchun foydalanishga urinishlar bo‘lgan. Birinchi urinish 1934-yilda amalga oshirilgan, biroq qarshiliklar sababli muvaffaqiyatsiz tugagan. 1937-yilda mototsikl poygasi o‘tkazish uchun qilingan ikkinchi urinish ham xuddi shunday natija bilan yakunlangan. Nihoyat, 1953-yilda Light Car Club of Australia tashkiloti o‘sha yilgi Avstraliya Gran-prisini o‘tkazish uchun ushbu trassadan foydalanish huquqini qo‘lga kiritdi[11].

1953-yilgi Avstraliya Gran-prisining starti

Albert Park Avstraliya Gran-prisini ham Jahon chempionati tarkibida, ham Jahon chempionatiga kirmagan formatda qabul qilgan yagona trassa hisoblanadi. 1950-yillarda aynan shu hududdagi trassaning avvalgi konfiguratsiyasi ikki marta ushbu poyga uchun ishlatilgan. O‘sha davrda poygalar hozirgi trassadan farqli ravishda soat strelkasiga teskari yo‘nalishda o‘tkazilgan[12]; hozirgi trassa esa soat strelkasi bo‘yicha harakatlanadi.

Albert Park Circuit[13] nomi bilan tanilgan dastlabki 3,125 milya (5,029 km) uzunlikdagi trassa jami olti marta poyga musobaqalariga mezbonlik qilgan[14]:

Albert Park Circuit asosiy to‘g‘ri uchastkasining jamoalar garajlari ustidan koʻrinishi (2022-yil)
  • 1953-yil 21-noyabr[13] — 1953-yilgi Avstraliya Gran-prisini o‘z ichiga olgan bo‘lib, unda Doug Whiteford (Talbot-Lago T26C) g‘alaba qozongan[14].
  • 1955-yil 26–27-mart[15] — Moomba festivali va The Argus gazetasi bilan hamkorlikda tashkil etilgan birinchi Moomba poyga yig‘ilishi bo‘lib o‘tgan[14]. Unda Moomba TT poygasida Doug Whiteford (Triumph TR2) g‘alaba qozongan[16], shuningdek, Argus Trophy musobaqasida ham Doug Whiteford (Talbot-Lago) birinchi o‘rinni egallagan[17].
  • 1956-yil 11-mart va 18-mart[18] — ikkinchi Moomba poyga yig‘ilishi bo‘lib o‘tgan[14]. Unda 1956-yilgi Moomba TT poygasida Tony Gaze (HWM Jaguar) g‘alaba qozongan, ikkinchi hafta oxirida o‘tkazilgan 1956-yilgi Argus Trophy musobaqasida esa Reg Hunt (Maserati 250F) birinchi o‘rinni egallagan[18].
  • 1956-yil 25-noyabr va 2-dekabr[19] — dastlab 1956-yilgi Australian Tourist Trophy o‘tkazilgan bo‘lib, unda Stirling Moss (Maserati 300S) g‘alaba qozongan; keyingi hafta oxirida esa 1956-yilgi Avstraliya Gran-prisi bo‘lib o‘tgan va unda ham Stirling Moss (Maserati 250F) birinchi o‘rinni egallagan[20].
  • 1957-yil 17-mart[21] va 24-mart — uchinchi Moomba poyga yig‘ilishi bo‘lib o‘tgan[14]. Unda Victorian Tourist Trophy poygasida[21] Doug Whiteford (Maserati 300S) g‘alaba qozongan[22], Victorian Trophy musobaqasida[23] esa Lex Davison (Ferrari 500) birinchi o‘rinni egallagan[24]. Keyinchalik Victorian Trophy 1957-yilgi Australian Drivers' Championship musobaqasining ikkinchi bosqichi sifatida rasman tan olingan[25].
  • 1958-yil 23-noyabr va 30-noyabr[26] — dastlab 1958-yilgi Victorian Tourist Trophy o‘tkazilgan bo‘lib, unda Doug Whiteford (Maserati 300S) g‘alaba qozongan[27]; keyingi hafta oxirida esa 1958-yilgi Melburn Gran-prisi (1958-yilgi Australian Drivers' Championship musobaqasining bir bosqichi) bo‘lib o‘tgan va unda Stirling Moss (Cooper Coventry Climax) g‘alaba qozongan[27].

1958-yil noyabr oyidagi poyga yig‘ilishi trassaning dastlabki ko‘rinishidagi so‘nggi musobaqa bo‘lgan, chunki oradan ko‘p o‘tmay u yopilgan[11].

2020 va 2021-yillarda COVID-19 pandemiyasi sababli Gran-pri bekor qilingach, 2022-yilgi poyga uchun trassada qator yangilanishlar amalga oshirildi. Pit-leynga kenglik qo‘shilishidan tashqari, 1, 3, 6 va 15-burilishlar ham kengaytirildi. 13-burilish sezilarli darajada o‘zgartirildi, 9 va 10-burilishlar esa olib tashlandi[28]. Bu yangilanishlar xavfsizlikni yaxshilash hamda yuqori tezlikdagi uzunroq uchastka va kengroq quvib o‘tish zonalarini yaratish orqali quvib o‘tish imkoniyatlarini oshirishga xizmat qildi.

Musobaqalar

2014-yilgi Avstraliya Gran-prisining Eureka Skydeckdan ko‘rinishi

Hozirgi

  • Mart: Formula 1 Avstraliya Gran-prisi, FIA Formula 2, FIA Formula 3, Supercars Championship Melbourne SuperSprint, Porsche Carrera Cup Australia Championship

Avvalgi

  • Aussie Racing Cars (2007–2009)
  • Australian Drivers' Championship (1957–1958, 1996)
  • Australian Mini Challenge (2009–2010)
  • Australian Formula 4 Championship (2019)
  • Australian Formula Ford Championship (2009–2010, 2012)
  • Australian Grand Prix Formula Libre (1953, 1956)
  • Australian GT Championship (2008–2010, 2016–2019)
  • Australian Tourist Trophy (1956)
  • Ferrari Challenge Asia-Pacific (2018–2019)
  • Porsche Supercup (1999)
  • S5000 Australian Drivers' Championship (2022)
  • Supercars Championship
    • Supercars Challenge (1996–2006, 2008–2017)
  • V8 Ute Racing Series (2005–2007)

Aylana rekordlari

2025-yil holatiga ko‘ra, Albert Park Circuitdagi rasmiy poygalarda qayd etilgan eng tez aylana rekordlari quyidagilardan iborat[29][30][31]:

Musobaqa Haydovchi Avtomobil Vaqt Sana
Grand Prix Circuit (2021 – hozir): 5.278 km
Formula 1 Monako Charles Leclerc Ferrari SF-24 1:19.813 2024-yil 24-mart
FIA F2 Norvegiya Dennis Hauger Dallara F2 2024 1:28.694 2024-yil 24-mart[32]
FIA F3 Braziliya Gabriel Bortoleto Dallara F3 2019 1:33.025 2023-yil 2-aprel[33]
S5000 Avstraliya Aaron Cameron Ligier JS F3-S5000 1:40.3696[34] 2022-yil 8-aprel
Supercars Championship Avstraliya Scott Pye Holden Commodore (ZB) 1:46.006[35] 2022-yil 9-aprel
Porsche Carrera Cup Avstraliya Max Vidau Porsche 911 (992) GT3 Cup 1:47.9868[36] 2023-yil 1-aprel
Grand Prix Circuit (1996–2020): 5.303 km
Formula 1 Germaniya Michael Schumacher Ferrari F2004 1:24.125[31] 2004-yil 7-mart
Formula Holden Avstraliya Todd Kelly Reynard 92D 1:49.246[30] 1998-yil mart
Formula 3 Braziliya Bruno Senna Dallara F304 1:50.8640[31][37] 2006-yil 30-mart
Formula 5000 Yangi Zelandiya Ken Smith Lola T430 1:54.6975[31][38] 2010-yil 28-mart
GT3 Yangi Zelandiya Craig Baird Mercedes-AMG GT3 1:54.7311[31][39] 2018-yil 22-mart
Group 7 Birlashgan Qirollik Michael Lyons March 717 1:55.541[31] 2013-yil 17-mart
Supercars Championship Avstraliya Chaz Mostert Ford Mustang S550 1:55.7280[31][40] 2019-yil 15-mart
Porsche Carrera Cup Avstraliya Cooper Murray Porsche 911 (991 II) GT3 Cup 1:58.3294[31][41] 2019-yil 16-mart
Ferrari Challenge Indoneziya Renaldi Hutasoit Ferrari 488 Challenge 2:00.0713[31][42] 2018-yil 25-mart
Nations Cup Avstraliya Paul Stokell Lamborghini Diablo GTR 2:00.685[43] 2003-yil 8-mart
Formula 4 Avstraliya Jayden Ojeda Mygale M14-F4 2:02.1683[31][44] 2019-yil 17-mart
Super Touring Yangi Zelandiya Jim Richards Volvo 850 2:03.547[30] 1997-yil 8-mart
Formula Ford Avstraliya Chaz Mostert Spectrum 012 2:04.4805[31][45] 2010-yil 27-mart
GT4 Avstraliya Ryan Simpson McLaren 570S GT4 2:05.9644[31][46] 2019-yil 15-mart
Group A Avstraliya Terry Lawlor Nissan Skyline R32 GT-R 2:07.9622[31] 2015-yil 15-mart
Aussie Racing Cars Avstraliya James Small Holden Commodore-Yamaha 2:16.0196[31][47] 2008-yil 15-mart
Australian Mini Challenge Avstraliya Chris Alajajian Mini John Cooper Works Challenge 2:17.7962[31] 2009-yil 29-mart
Group C Avstraliya Milton Seferis Holden VH Commodore SS 2:18.9539[48] 2015-yil 14-mart
Pikaplar poygasi Avstraliya Grant Johnson Holden Commodore Ute 2:22.3877[31][49] 2006-yil 1-aprel
Original Circuit (1953–1958): 5.027 km
Formula Libre Birlashgan Qirollik Stirling Moss Cooper T45 1:50.0 1958-yil 30-noyabr
Sportkarlar poygasi Birlashgan Qirollik Stirling Moss Maserati 300S 1:55.8[50] 1956-yil 25-noyabr

Yuqoridagi jadval asosiy poyga davomida qayd etilgan eng tez aylanalarni ko‘rsatadi. Albert Park Circuitda qayd etilgan eng tez aylana esa 1:15.096 bo‘lib[51], u 2025-yilgi Formula 1 mavsumida Lando Norris tomonidan McLaren MCL39 bolidida o‘rnatilgan.

Manbalar

  1. ↑ Andrew Rickart. „Capacity crowd for Australian Grand Prix as ticket sell out“. Highway F1 (2022-yil 3-aprel). — „Capacity for the venue is between 120,000 - 130,000, with organisers now expecting a crowd in excess of 100,000 on Saturday as well for Formula One qualifying. [Ushbu maskan sig‘imi 120 mingdan 130 minggacha deb baholanadi. Tashkilotchilar yakshanba kuni Formula One saralash bosqichi uchun ham 100 mingdan ortiq tomoshabin tashrif buyurishini kutmoqda.]“. 2022-yil 26-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 10-dekabr.
  2. ↑ „Record F1 crowd prompts Australian GP seating rethink“. Motorsport.com (2022-yil 28-noyabr). Qaraldi: 2025-yil 10-dekabr.
  3. ↑ „List of FIA Licensed Circuits“. FIA (2015-yil 6-fevral). 2015-yil 28-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 10-dekabr.
  4. ↑ 4,0 4,1 „The Albert Park Circuit“. The F1 Fansite (2012-yil 14-iyun). Qaraldi: 2025-yil 13-dekabr.
  5. ↑ „Albert Park“. ESPN UK. 2017-yil 18-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 31-may.
  6. ↑ „Where is the Australian Grand Prix Circuit?“. f1chronicle.com (2021-yil 19-yanvar). 2017-yil 10-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 19-yanvar.
  7. ↑ „Middle Park Stadium“. austadiums.com. 2019-yil 21-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 20-iyun.
  8. ↑ „New Attendance Record For Australian Grand Prix At Albert Park“. Raceweek.com (2024-yil 24-mart). 2024-yil 3-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 24-mart.
  9. ↑ „Formula 1 to race in Melbourne until 2035 in new agreement“. Formula 1. 2022-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 16-iyun.
  10. ↑ „Albert Park F1 layout will change for 2021 Australian GP“ (en). motorsport.com. 2021-yil 19-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 20-fevral.
  11. ↑ 11,0 11,1 Walker, Terry. Fast Tracks. Sydney: Turton & Armstrong, 1995 — 10-bet. ISBN 0908031556. 
  12. ↑ Stuart Sykes, It was - and still is - a great place for a race, Racing into History, A look back at the 1953 Australian Grand Prix at Albert Park, 2013, page3 & 4
  13. ↑ 13,0 13,1 Official Souvenir Programme, XVIIIth Australian Grand Prix, Albert Park Circuit, 21 November 1953, front cover
  14. ↑ 14,0 14,1 14,2 14,3 14,4 1953, The official 50-race history of the Australian Grand Prix, 1986, pages 182 to 191
  15. ↑ Official Programme, Argus Moomba Motor Car Races, Albert Park Circuit, 26 & 27 March 1955, front cover
  16. ↑ Argus Moomba Motor Races, Australian Motor Sports, April 1955, pages 137 - 142
  17. ↑ Thrills for 250,000, The Argus, Monday, 28 March 1955, page 1
  18. ↑ 18,0 18,1 JR Horman, Albert Park, Australian Motor Sports, April 1956, pages 136 to 143
  19. ↑ Albert Park, www.progcovers.com (Wayback Machine saytida 18 November 2018 sanasida arxivlangan) Retrieved on 10 July 2014
  20. ↑ 1956, The official 50-race history of the Australian Grand Prix, 1986, pages 218 to 226
  21. ↑ 21,0 21,1 Programme, Victorian Tourist Trophy, First Day: 17th March 1957
  22. ↑ AC Russell, Albert Park - Victorian Tourist Trophy Meeting, Australian Motors Sports, page 131
  23. ↑ Victorian Trophy, Australian Motor Sport, May 1957, pages 174 to 176
  24. ↑ John B Blanden, Historic Racing Cars in Australia, 1979, pages 146 & 147
  25. ↑ Graham Howard, Lex Davison – larger than life, page 117
  26. ↑ Official Programme, 1958 Melbourne Grand Prix / Victorian Tourist Trophy, Albert Park Circuit, page 3
  27. ↑ 27,0 27,1 David McKay, Quick money for Moss, Modern Motor, February 1959, pages 35, 36, 37 & 76
  28. ↑ Jamie Woodhouse, "Australian GP CEO updates on Albert Park overhaul", Planet F1, 20 October 2021, https://www.planetf1.com/news/albert-park-track-overhaul-update (Wayback Machine saytida 10 February 2025 sanasida arxivlangan)
  29. ↑ „Natsoft Race Timing“. natsoft.com.au. 2012-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 31-may.
  30. ↑ 30,0 30,1 30,2 „Austin 7 Club (S.A.) Inc. - Lap Records“. www.austin7clubsa.com.au. 2012-yil 20-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 18-dekabr.
  31. ↑ 31,00 31,01 31,02 31,03 31,04 31,05 31,06 31,07 31,08 31,09 31,10 31,11 31,12 31,13 31,14 31,15 „Albert Park Fastest Lap Comparison“. 2023-yil 26-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 26-noyabr.
  32. ↑ https://www.fiaformula2.com/Results?raceid=1078
  33. ↑ „Archived copy“. 2025-yil 7-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2025-yil 21-noyabr.
  34. ↑ „2022 Albert Park S5000 Race 1 Statistics“. 2022-yil 28-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 8-aprel.
  35. ↑ „2022 Melbourne Supercars Race 3 Statistics“. 2022-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-iyul.
  36. ↑ „Porsche Carrera Cup Australia Results Round 1, 2023: Albert Park Race 3“. 2023-yil 1-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2023-yil 2-aprel.
  37. ↑ „2006 Kumho Tyres Australian Formula 3 Championship Round 2: Melbourne, 30th March-1st April - Race 1“. 2022-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-iyul.
  38. ↑ „2010 Formula 1 Qantas Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit 2010 Jetstar Formula 5000 Tasman Cup Revival - Race 2“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  39. ↑ „2018 Formula 1 Rolex Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit 2018 CAMS Australian GT Championship - Race 1“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  40. ↑ „2019 Melbourne Supercars Race 3 Statistics“. 2022-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-iyul.
  41. ↑ „2019 Formula 1 Rolex Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit Porsche PAYCE Carrera Cup Australia - Race 3“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  42. ↑ „2018 Formula 1 Rolex Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit Ferrari Challenge Trofeo Pirelli - Asia Pacific - Race 2 Classification“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  43. ↑ „Procar Stats“. procar.com.au. 2004-yil 13-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 31-may.
  44. ↑ „Luis Leeds leads Formula 4 field in Australian GP support races“ (2019-yil 17-mart). 2022-yil 18-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 17-iyul.
  45. ↑ „2010 Formula 1 Qantas Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit 2010 Jetstar Australian Formula Ford Championship - Race 1“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  46. ↑ „2019 Formula 1 Rolex Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit CAMS Australian GT Championship - Race 2“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  47. ↑ „2008 Formula 1 ING Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit Aussie Racing Cars - Race 3“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  48. ↑ „2015 Formula 1 Rolex Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit Penrite Oil Heritage Touring Cars - Race 2“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  49. ↑ „2006 Formula 1 Foster's Australian Grand Prix Albert Park Grand Prix Circuit Cleanevent V8 Utes - Race 3“. Qaraldi: 2022-yil 31-iyul.[sayt ishlamaydi]
  50. ↑ „Australian TT 1956“. 2022-yil 18-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 18-iyun.
  51. ↑ „F1 - The Official Home of Formula 1® Racing“ (en). Formula 1® - The Official F1® Website. Qaraldi: 2026-yil 8-mart.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Albert_Park_Circuit&oldid=275115" dan olindi