Kontent qismiga oʻtish

Al-Hasan bin Vahhas

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Al-Hasan bin Vahhas (vafoti fevral, 1285) – imom boʻlib, Yamandagi Zaydiy davlatini 1258–1260-yillar davomida boshqargan.

Oldingi imom al-Mahdiy Ahmad bin al-Husayn umrining oxirlarida zaydiy zodagonlari orasida koʻplab dushmanlar orttirgan edi, bu esa yakunda 1258-yilda Shuaba jangida zoʻravonlik bilan oʻldirilishiga sabab boʻlgan. Imomat uchun daʼvogarlardan biri Hamzaviy shariflar sulolasiga mansub, imom al-Muhtasib al-Mujohid Hamza (vafoti 1066) avlodi Abu Muhammad al-Hasan bin Vahhas edi. Uning imomligi zaydiyning bir qismi tomonidan tan olingan. Shaxsan u janglarda shijoatli va aʼlo darajadagi otchi sifatida tasvirlangan. Yana bir daʼvogar Shamsiddin Ahmad boʻlib, u oʻsha vaqtdagi Yamandagi asosiy kuch sanalgan Rasuliy sultonining suzerenitetini rasmiy ravishda tan olgan edi[1]. Ikki daʼvogar imom zaydiy yerlari tarkibidagi mulk va qal’alarni oʻzaro boʻlib olishgan. Oʻsha yili Shamsiddin va uning ikki ukasi epidemiya tufayli halok boʻlib, imomat toʻliq al-Hasan bin Vahhas qoʻlida qoladi. Biroq u tez orada Shamsiddinning ukasi Sarimiddin Davud (vafoti 1290) bilan kelisha olmay qoladi. Sarimiddin Rasuliy shahzodasi Asadiddin Muhammad bilan til biriktirib, 1260-yilda Asafirda al-Hasan bin Vahhas bilan jangga kirishgan. Imom lashkari qochib ketgan bir paytda al-Hasan jang maydonida oxirigacha kurashib, asirga olinadi[2]. Sarimiddin imomni 1269-yilgacha zindonda saqladi. Ancha keyin, 1284-yilda Sarimiddin Rasuliylarga qarshi kurashishda al-Hasan yordamidan foydalanmoqchi boʻladi, biroq bu omadsiz yakunlanadi. Sobiq imom koʻp oʻtmay, 1285-yil fevral oyida vafot etadi[3].

Yana qarang

Manbalar

  1. ↑ H. C. Kay, Yaman; Its Early Medieval History. London 1892, p. 321.
  2. ↑ El-Khazreji, The Pearl-Strings; A History of the Resuli Dynasty, Vol. I. Leiden 1906, pp. 154-5.
  3. ↑ El-Khazreji, 1907, p. 208.
Oʻtmishdoshi:
al-Mahdiy Ahmad bin al-Husayn
Zaydiy Yaman imomi
1258–1260
Vorisi:
Yahyo bin Muhammad as-Sirojiy