Al-Asnam jangi
| Al-Asnam jangi | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||
| Qoʻmondonlar | |||||||
| Umaviylar xalifaligi | Berber isyonchilari
| ||||||
| Kuchlar | |||||||
| 10 000[1] | 300 000[1]
| ||||||
Al-Asnam jangi (arabcha: معركة الأصنام) – Ifriqiyaning Umaviy noibi Hanzala ibn Safvon al-Kalbiy va sufriy berber isyonchilari yetakchisi Abdulvohid ibn Yazid oʻrtasida kechgan harbiy toʻqnashuv. Umaviylar berber qoʻshinini magʻlubiyatga uchratib, Qayravon va Ifriqiyani saqlab qoldilar.
Tarixi
Milodiy 742-yilda berberlardan iborat ikkita yirik qoʻshin Qayravonga hujum qilish uchun harakat boshladi. Qoʻshinlarning biriga Oqasha ibn Ayub al-Fizoriy, ikkinchisiga esa Abdulvohid ibn Yazid al-Havvoriy boshchilik qildi. Oqasha bilan jang maydonida tezroq toʻqnash kelishni niyat qilgan Hanzala Abdulvohidga qarshi Laxmiy qabilasidan boʻlgan sarkarda boshchiligidagi 40 000 otliqdan iborat qoʻshin yubordi. Ular bir oy davomida jang olib bordi, biroq jangda magʻlubiyatga uchrab, qoʻshinining yarmidan ayrildi[3]. Hanzala al-Qarn jangida Oqashani magʻlub etib, uni qatl etdi, biroq oʻzi ham ogʻir talafotlar koʻrganligi bois chekinishga majbur boʻldi va Abdulvohidga qarshi urush olib borish uchun hozirlik koʻra boshladi. Hanzala Qayravonda aholini urushga safarbar qilib, ularni qurollantirdi va 5000 ga yaqin piyoda hamda 5000 nafar kamonchilarni jangga tayyorladi[3]. U shahar atrofida xandaq qazdirdi, biroq Oqasha qoʻshinining son jihatdan koʻpligini koʻrib, orqaga chekinmoqchi boʻldi. Shuningdek, Hanzalaning xalifaga yordam soʻrab murojaat qilishni istagani ham aytiladi[4].
Jang
Hanzala Chelif daryosi yaqinidagi al-Asnam degan joyda berberlar bilan toʻqnash kelish maqsadida yurish boshladi. Berberlar Abdulvohid boshchiligida 300 000 kishidan iborat katta armiyaga ega edi[3]. Arablarning chap qanoti berberlarning oʻng qanoti tomonidan bosib olindi, biroq arablar berberlarning chap qanoti va markazini magʻlub etishga muvaffaq boʻldilar. Oradan koʻp oʻtmay, arablarning chap qanoti oʻz holatini tiklab, berberlarni orqaga chekinishga majbur qildi va ularning koʻpchiligini qirib tashladi[5]. 180 000 nafar berber askarlari oʻldirildi, shuningdek, ularning orasida Abdulvohid ham bor edi. Uning jasadi topilib, boshi tanasidan judo qilindi va Hanzalaga koʻrsatildi[3][6][7]. Hanzala esa gʻalaba haqida xalifa Hishom ibn Abdulmalikka xabar berdi va xalifa bu xushxabarni mamnuniyat bilan qabul qildi[3][8][9].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 al-Nuwayri, s. 33.
- ↑ al-Nuwayri, s. 34.
- ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 al-Nuwayri.
- ↑ Blankinship, Khalid Yahya. The End of the Jihâd State: The Reign of Hishām Ibn ʿAbd al-Malik and the Collapse of the Umayyads (en). State University of New York Press, 1994-06-28 — 217-bet. ISBN 978-0-7914-9683-1.
- ↑ Blankinship, Khalid Yahya. The End of the Jihâd State: The Reign of Hishām Ibn ʿAbd al-Malik and the Collapse of the Umayyads (en). State University of New York Press, 1994-06-28 — 217-bet. ISBN 978-0-7914-9683-1.
- ↑ Ahmad ibn Khalid an-Nasiri, al-Istiqsa li-Akhbar duwal al-Maghrib al-Aqsa Vol I, p. 169
- ↑ Ibn 'Idhari, Kitāb al-bayān al-mughrib fī akhbār al-Andalus wa-al-Maghrib, Vol I, p.89
- ↑ an-Nasiri, p. 170
- ↑ Ibn 'Idhari, p. 90