Al-Askar
Al-Askar arabcha: العسكر | |
|---|---|
| Misr poytaxti, 750–868 | |
 | |
| 30°01′26″N 31°14′52″E / 30.02389°N 31.24778°E | |
| Mamlakat | Misr |
| Hozirda bir qismi | Eski Qohira |
|
| |
Al-Askar (arabcha: العسكر) —750-yildan 868-yilgacha Misr Abbosiylar xalifaligi tarkibida boʻlganda mamlakat poytaxti.
Tarixi
641-yilda Misr musulmonlar tomonidan fath etilgach, Qibtiylar Qohirasi shimolida Fustat barpo etildi va Misrning mintaqaviy poytaxti Iskandariyadan Nil daryosining sharqiy qirgʻogʻidagi ushbu yangi shaharga koʻchirildi[1].
Abbosiylar davridagi mintaqaviy poytaxt (750–868)
Roshidun xalifaligidan soʻng hokimiyatga Umaviylar keldi va ular 750-yilda Abbosiylar tomonidan agʻdarilgunga qadar hukmronlik qildi[2]. Shu davrda Umaviylar davridagi mintaqaviy poytaxt — Fustat oʻrniga uning biroz shimolida joylashgan Abbosiylar shahri — al-Askar poytaxtga aylantirildi. Uning toʻliq nomi arabcha: مدينة العسكري, Madinatu l-‘Askari (maʼnosi: „Harbiy lagerlar shahri“ yoki „Boʻlimlar shahri“) boʻlgan[3]. Asosan katta qoʻshinni joylashtirishga moʻljallangan ushbu shahar panjarasimon tarh asosida qurilgan boʻlib, bu uning hududini savdogarlar va harbiy qoʻmondonlar kabi turli guruhlar uchun alohida qismlarga osonlikcha ajratish imkonini berardi.
Abbosiylar sulolasining eng gullagan davri Horun ar-Rashid (hukmronlik yillari: 786–809-yillar) davriga toʻgʻri keladi; shu bilan birga, misrliklarga solinadigan soliqlar miqdori oshirildi va bu holat xalifa al-Maʼmun (hukmronlik yillari: 813–833-yillar) davrida — 832-yilda — dehqonlar qoʻzgʻoloniga sabab boʻldi[4].
Misrdagi mahalliy hokimlar tobora koʻproq mustaqillikka erishdi va 870-yilda hokim Ahmad ibn Tulun Abulabbos Misr mustaqilligini eʼlon qildi (garchi mamlakat rasman hali ham Abbosiy xalifa tasarrufida boʻlsa-da). Ushbu mustaqillik ramzi sifatida ibn Tulun 868-yilda al-Askar shahridan biroz shimolroqda yana bir poytaxt — al-Qattoiyga asos soldi[4].
868-yildan keyin
Al-Askar, Fusṭāṭ[4] — eski Fustatni vayron qilgan 1168-yildagi yongʻindan soʻng — unga yaqin joylashgan al-Qohira shaharlari Misr poytaxti vazifasini oʻtadi; al-Qohira bugungi kunda ham ushbu maqomni saqlab qolgan. Vaqt oʻtishi bilan al-Qohira hududi kengayib, avvalgi uchta poytaxt — al-Fustat, al-Qattoiy va al-Askar shaharlarini oʻz ichiga oldi; ularning qoldiqlarini bugungi kunda shaharning janubiy qismidagi „Eski Qohira“ hududida koʻrish mumkin.
Manbalar
- ↑ „Egypt“ (en-US). Britannica Kids. Qaraldi: 2022-yil 25-may.
- ↑ „Umayyad dynasty | Achievements, Capital, & Facts | Britannica“ (en). www.britannica.com. Qaraldi: 2022-yil 25-may.
- ↑ „Al-Qatta'i“. menic.utexas.edu. Qaraldi: 2009-yil 15-avgust.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 „Cairo History: The City of Tents“. 2007-yil 24-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2009-yil 15-avgust.