Abu al-Abbos Ahmad II
| Abu al-Abbos Ahmad II | |
|---|---|
| Hafsiylar sultonligi xalifasi | |
| Saltanat | 1370–1394 |
| Oʻtmishdoshi | Abu al-Baqo Xolid |
| Davomchisi | Abu Faris Abdulaziz II |
| Tugʻilishi | 1329 |
| Vafoti |
1394-yil 3-iyun Hafsiylar sultonligi |
| Sulola | Hafsiylar |
| Dini | Islom |
Abu al-Abbos Ahmad II (arabcha: أبو العباس أحمدر; 1370–1394) – Ifriqiyaning Hafsiy xalifasi. Mariniylar hukmdori Abu Inon Faris boshchiligidagi qoʼshinning Ifriqiyaga bostirib kirishi ortidan yuzaga kelgan notinchlik davridan soʻng Hafsiylar saltanatini toʻliq hokimiyatga qaytargan.
Hayoti
Abu al-Abbos Ahmad II Qusantina, keyinchalik Qusantina va Bejaïa amiri boʼlgan. Abu Yahyo Abu Bakr II ning oʼgʼli Abu Abdulloh Muhammadning oʻgʻli.
1350-yilga kelib, Qusantina Tunisdagi xalifaga boʻysunmasdan deyarli mustaqil harakat qila boshlagan edi. 1351-yildan 1356-yilgacha Ahmad Tunisdagi Hafsiylar sulolasi bilan kurash olib bordi. 1356-yilda Mariniylar sultoni Abu Inon Faris undan hududlarini tortib oldi, ammo 1357-yilda sulton Marokashga qaytib ketdi va Ahmad oʻz mulklarini qaytarib oldi.
1366-yilda Ahmad oʻz amakivachchasi Abu Zakariyo Yahyoning oʻgʻli Abu Abdulloh ibn Abu Zakariyoning qoʼl ostidagi Bejaia hududini bosib oldi.
1370-yilda u hozirgi Tunis hududini osonlik bilan egallab, xalifa Xolid II ni taxtdan agʻdardi va natijada yangi hukmdor deb eʼlon qilindi. Uning taxtga chiqishi bilan qoʼllanilgan ilk choralaridan biri 1371-yilda yuz bergan badaviylar qoʻzgʻolonini bostirish va dehqonlar hayotini yengillashtirishga qaratildi.
1371-yildan 1381-yilgacha Ahmad II asta-sekin Ifriqiyaning janubiy va janubi-sharqiy qismlarida hokimiyatni tiklab bordi va nihoyat Zab mintaqasini ham zabt etdi. 1381-yildan soʻng u janubdagi hokimiyatni mustahkamlash, mahalliy amirliklarning tiklanishining oldini olish bilan shugʻullandi. Mariniylar va Abdulvadiylar oʻrtasidagi raqobat va ularning oʻzaro kurashlari tufayli Hafsiylar mulkining gʻarbiy chegarasi barqaror saqlanib qoldi.
Ahmad II uchun yana bir muammo Tunis qirgʻogʻidagi qaroqchi bazalariga qarshi kurashayotgan nasroniy davlatlar bilan munosabatlari edi. 1383-yilda aragonliklar Djerbani egalladilar. 1390-yil 20-iyulda esa Jenoaliklar, fransuz va ingliz ritsarlari (Louis II boshchiligida) Mahdia shahridagi qaroqchilar markaziga hujum uyushtirdilar. Shahar 20-sentyabrgacha qarshilik koʻrsatdi, ammo oxir-oqibat qamalchilar chekinishga majbur boʻlishdi. Shu vaqtdan boshlab, qaroqchilarning jasorati yanada kuchaydi, ammo Hafsiylar bilan Italiya davlatlari oʻrtasidagi munosabatlar yaxshilandi. 1392-yilda aragonliklar Djerbani yoʻqotdilar.
Ahmad II 1394-yilda vafot etdi. Uning oʻrniga esa oʻgʻli Abu Faris Abdulaziz al-Mutavakkil taxtga oʻtirdi.
Adabiyotlar
- Abun-Nasr, Jamil M. Islom davridagi Magrib tarixi. Kembridj universiteti nashriyotlari, 1987. – Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2004-yil 25-iyuldagi 264-sonliISBN 0521337674
- Fossier, Robert. Storia del medioevo III: Il tempo delle crisi (1250–1520). Giulio Einaudi editore, 1987 — 368-bet. ISBN 88-06-58404-9.