Abu Jaʼfar Muhammad
| Abu Jaʼfar Muhammad ابو جعفر محمد | |
|---|---|
 Abu Jaʼfar Muhammad dafn etilgan Mili Radkan tasviri | |
| Bavandiylar sulolasi hukmdori | |
| Saltanat | ??? — 1027 |
| Oʻtmishdoshi | Al-Marzuban |
| Davomchisi | Qarin II |
| Vafoti |
1028 Jibal |
| Otasi | Vandarin |
| Dini | Islom (shialik) |
Abu Jaʼfar Muhammad (forscha: ابو جعفر محمد) — Bavandiylar sulolasi hukmdori, nomaʼlum sanadan 1027-yilda Kakuyiylardan magʻlub boʻlib, asir olinguniga qadar hukmronlik qilgan.
Kelib chiqishi
1006-yilda Bavandiylar sulolasi Ziyoriylar hukmdori Qobus (h. 977–981, ?–997) tomonidan tugatildi[1]. Shunga qaramay, Bavandiylar sulolasiga mansub ayrim shahzodalar Mozandaronning kichik mahalliy hududlarida hukmronlik qilishda davom etdilar. Vandarin ismli shaxsning oʻgʻli Abu Jaʼfar Bavandiylar hukmdori sifatida tilga olinadi. Biroq uning al-Marzubanning vorisi boʻlgan-boʻlmagani nomaʼlum. Abu Jaʼfar hukmronligi davrida Buvayhiylar hukmdori Majd ud-Davlaning (h. 997–1029) vassali boʻlgan. Majd ud-Davlaning oʻzi esa onasi Sayyida Shirin orqali Bavandiylar sulolasi avlodi edi.
Hukmronligi
1016-yilda daylamiy harbiy sarkarda Ibn Fulad Qazvin ustidan hukmronlik daʼvosi bilan Majd ud-Davlaga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi. Biroq Majd ud-Davla uni Qazvin hokimi etib tayinlashni rad etdi. Shundan soʻng Ibn Fulad Ray poytaxti atrofidagi hududlarga hujum qilib, hukmdorga bosim oʻtkaza boshladi. Majd ud-Davla yordam soʻrab Abu Jaʼfarga murojaat qildi. Abu Jaʼfar Ibn Fuladni magʻlub etib, Raydan quvib chiqardi. Shundan keyin Ibn Fulad Ziyoriylar hukmdori Manuchihrdan (h. 1012–1031) yordam soʻrab, buning evaziga vassal boʻlishga rozi boʻldi. Keyingi yili Ibn Fulad va Manuchihrning birlashgan qoʻshini Rayni qamal qildi. Natijada, Majd ud-Davla Ibn Fuladni Isfahon hokimi etib tayinlashga majbur boʻldi.
1023-yilda Kakuyiylarning Bavandiylar naslidan boʻlgan hukmdori Muhammad ibn Rustam Dushmanziyor (h. 1008–1041) Buvayhiylarga qarshi qoʻzgʻolon koʻtardi va Hamadonni buvayhiy hukmdori Samo ud-Davladan (h. 1021–1023) tortib oldi[2]. Keyingi yillarda oʻz mulklarini Abu Jaʼfar qoʻshinlarining bosqinlaridan himoya qilish bilan band boʻldi. 5 yil oʻtgach, Majd ud-Davla Abu Jaʼfar va uning ikki oʻgʻli qoʻmondonligida Buvayhiylar va Bavandiylarning qoʻshma qoʻshinini Muhammadga qarshi yubordi. Biroq Muhammad Nahavand yaqinidagi jangda Buvayhiy–Bavandiylar qoʻshinini magʻlubiyatga uchratib, Abu Jaʼfarni ikki oʻgʻli bilan birga asir oldi. Abu Jaʼfar 1 yil oʻtib, qamoqda vafot etdi. Uning oʻlimidan soʻng Bavandiylar haqida manbalarda maʼlumotlar uchramaydi va ular faqat 1057-yilda Qarin II hukmronligi davriga oid qaydlarda yana qayta tilga olingan.
Manbalar
- ↑ Frye 1986, s. 1110.
- ↑ Bosworth 1998, s. 359-362.
Adabiyotlar
- Frye, R. N. (1986). "Bāwand". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume I: A–B. Leiden and New York: BRILL. p. 1110. ISBN 90-04-08114-3. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/bawand-SIM_1294.
- Madelung, W. „The Minor Dynasties of Northern Iran“, . The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press, 1975 — 198–249-bet. ISBN 978-0-521-20093-6.
- Madelung, W. (1984). "ĀL-E BĀVAND (BAVANDIDS)". Encyclopaedia Iranica, Vol. I, Fasc. 7. London u.a.: Routledge & Kegan Paul. 747–753 b. ISBN 90-04-08114-3. http://www.iranicaonline.org/articles/al-e-bavand.
- Bosworth, C. Edmund (1997). "EBN FŪLĀD". Encyclopaedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 1. London et al.: C. Edmund Bosworth. 26–27 b. http://www.iranicaonline.org/articles/ebn-fulad.
- Bosworth, C. Edmund (1998). "KĀKUYIDS". Encyclopaedia Iranica, Vol. XV, Fasc. 4. London et al.: C. Edmund Bosworth. 359–362 b. http://www.iranicaonline.org/articles/kuyids-dynasty.
- Babaie, Sussan; Grigor, Talinn. Persian Kingship and Architecture: Strategies of Power in Iran from the Achaemenids to the Pahlavis. I.B.Tauris, 2015 — 1–288-bet. ISBN 9780857734778.