Abdulhamid II: Versiyalar orasidagi farq
Oʻzbekiston Milliy Ensiklopediyasi (OʻZME) loyihasidan 100% asl holatida import qilindi. | Oʻzbek imlo, tinish belgilari, ichki havolalar va turkumlar tuzatildi | ||
'''Hayoti''' | '''Hayoti''' | ||
Hamid afandi 1842-yil 21-sentabrda Oʻrtakoʻydagi Chiragan saroyida yoki Konstantinopoldagi Toʻpqopi saroyida tugʻilgan. U Sulton Abdulmejid va Tirimüjgan Kadın (Cherkes, 1819–yil 20–avgust, Konstantinopol, Feriye saroyi, 1853–yil 2–noyabr) asli nomi Virjiniya boʻlgan. Onasining oʻlimidan soʻng u otasining qonuniy xotini Perestu Kadınning asrab oluvchi oʻgʻli boʻldi. Perestu, shuningdek, Abdul Hamidning | Hamid afandi 1842-yil 21-sentabrda Oʻrtakoʻydagi Chiragan saroyida yoki Konstantinopoldagi Toʻpqopi saroyida tugʻilgan. U Sulton Abdulmejid va Tirimüjgan Kadın (Cherkes, 1819–yil 20–avgust, Konstantinopol, Feriye saroyi, 1853–yil 2–noyabr) asli nomi Virjiniya boʻlgan. Onasining oʻlimidan soʻng u otasining qonuniy xotini Perestu Kadınning asrab oluvchi oʻgʻli boʻldi. Perestu, shuningdek, Abdul Hamidning oʻgay singlisi Jemile Sultonning asrab oluvchi onasi boʻlgan, uning onasi Düzdidil Kadın 1845-yilda vafot etgan va ikki yoshida onasiz qolgan. Ikkalasi ham bir xonadonda tarbiyalangan, bolalik yillari birga oʻtgan<ref name=":0" />. | ||
Usmonli davlatlarining boshqa sultonlaridan farqli | Usmonli davlatlarining boshqa sultonlaridan farqli oʻlaroq, Abdulhamid II uzoq mamlakatlarda boʻlgan. 1867-yilning yozida, taxtga oʻtirishidan toʻqqiz yil oldin u amakisi Sulton Abdul Aziz bilan birga Parij (30-iyun 1867-yil 10-iyul), London (1867-yil 12-23-iyul), Vena (1867-yil 28-30-iyul) safarlarida boʻldi. ) va boshqa bir qator Yevropa davlatlarining poytaxtlari yoki shaharlari. | ||
'''Oilasi''' | '''Oilasi''' | ||
Shehzade Mehmed Abdülqodir (1878-yil 16-yanvar—1944-yil 16-mart) - Bidar Kadın bilan. Uning yettita turmush | Shehzade Mehmed Abdülqodir (1878-yil 16-yanvar—1944-yil 16-mart) - Bidar Kadın bilan. Uning yettita turmush oʻrtogʻi, beshta oʻgʻli va ikkita qizi bor edi<ref name=":0" />. | ||
Shehzade Mehmed Selim (1878-yil 12-fevral—1944-yil 7-avgust) - Bedrifelek Kadın bilan. Uning turmush | Shehzade Mehmed Selim (1878-yil 12-fevral—1944-yil 7-avgust) - Bedrifelek Kadın bilan. Uning turmush oʻrtogʻi bor edi, lekin farzandlari yoʻq edi. | ||
Shehzade Mehmed Burhaneddin (1885-yil 19-dekabr—1949-yil 15-iyun) - Mezidemestan Kadın bilan. Uning | Shehzade Mehmed Burhaneddin (1885-yil 19-dekabr—1949-yil 15-iyun) - Mezidemestan Kadın bilan. Uning toʻrtta turmush oʻrtogʻi va ikkita oʻgʻli bor edi. | ||
Shehzade Abdurrahim Hayri (1894-yil 15-avgust—1952-yil 1-yanvar) - Peyveste Hanim bilan. Uning ikkita turmush | Shehzade Abdurrahim Hayri (1894-yil 15-avgust—1952-yil 1-yanvar) - Peyveste Hanim bilan. Uning ikkita turmush oʻrtogʻi, bitta oʻgʻli va bitta qizi bor edi. | ||
Shehzade Ahmad Nureddin (1901-yil 22-iyun—1944-yil dekabr) - Behice Hanim bilan. Shahzoda Mehmed Bedreddinning egizaklari. Uning turmush | Shehzade Ahmad Nureddin (1901-yil 22-iyun—1944-yil dekabr) - Behice Hanim bilan. Shahzoda Mehmed Bedreddinning egizaklari. Uning turmush oʻrtogʻi va oʻgʻli bor edi. | ||
Shehzade Mehmed Bedreddin (1901-yil 22-iyun—1903-yil 13-oktyabr) - Behice Hanim bilan. Shahzoda Ahmad Nureddinning egizaklari. Yulduz saroyida | Shehzade Mehmed Bedreddin (1901-yil 22-iyun—1903-yil 13-oktyabr) - Behice Hanim bilan. Shahzoda Ahmad Nureddinning egizaklari. Yulduz saroyida tugʻilgan. Menenjitdan vafot etgan va Yahyo afandi qabristoniga dafn etilgan. | ||
Shehzade Mehmed Abid (1905-yil 17-may—1973-yil 8-dekabr) - Saliha Naciye Kadın bilan. Uning ikkita xotini bor edi, lekin farzandi | Shehzade Mehmed Abid (1905-yil 17-may—1973-yil 8-dekabr) - Saliha Naciye Kadın bilan. Uning ikkita xotini bor edi, lekin farzandi yoʻq edi. | ||
== Qizlari == | == Qizlari == | ||
Abdulhamidning kamida 13 ta qizi bor edi: | Abdulhamidning kamida 13 ta qizi bor edi: | ||
Ulviye Sulton (1868—1875-yil 5-oktyabr) - Nazikeda Kadın bilan. Dolmabahche saroyida | Ulviye Sulton (1868—1875-yil 5-oktyabr) - Nazikeda Kadın bilan. Dolmabahche saroyida tugʻilib, yetti yoshida fojiali tarzda vafot etdi: onasi pianino chalib, xizmatkorlar ovqat uchun ishdan boʻshatilganda, Ulviye Sulton gugurt oʻynay boshladi. Onasi uni yechmoqchi boʻlganida qoʻllarini kuydirib yuborgan boʻlsa-da, uning koʻylagi yonib ketdi, tilla kamari uni ichiga qamab qoʻydi. Nazikeda vahima ichida qizini koʻtarib, yordam soʻrab qichqirgancha zinadan yugurib tushdi, lekin bu harakat alangani avj oldirdi va Ulviye Sulton tiriklayin kuyib vafot etdi va onasini umidsizlikka solib, hech qachon tuzalmadi. Nozikeda Yangi masjidda dafn etilgan. | ||
Zekiye Sulton (1872-yil 12-yanvar—1950-yil 13-iyul) - Bedrifelek Kadın bilan. U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi. U Abdulhamidning sevimli qizlaridan biri edi. | Zekiye Sulton (1872-yil 12-yanvar—1950-yil 13-iyul) - Bedrifelek Kadın bilan. U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi. U Abdulhamidning sevimli qizlaridan biri edi. | ||
Fatma Naime Sulton (5-sentyabr 1876-yil—1945-yil) - Bidar Kadin bilan. U Abdul Hamidning sevimli qizi | Fatma Naime Sulton (5-sentyabr 1876-yil—1945-yil) - Bidar Kadin bilan. U Abdul Hamidning sevimli qizi boʻlib, uni "mening oʻtmish qizim" deb atagan, chunki u taxtga oʻtirgan sanaga yaqin tugʻilgan. U ikki marta turmushga chiqdi va bir oʻgʻil va bir qiz tugʻdi. 1904 yilda u birinchi turmush oʻrtogʻi Murod V ning qizi, amakivachchasi Hatice Sulton bilan uni aldayotganini bilib, janjal ichida qoldi. | ||
Naile Sulton (1884-yil 9-fevral—1957-yil 25-oktyabr) - Dilpesend Kadın bilan. U bir marta turmushga chiqdi, farzandi | Naile Sulton (1884-yil 9-fevral—1957-yil 25-oktyabr) - Dilpesend Kadın bilan. U bir marta turmushga chiqdi, farzandi yoʻq. | ||
Seniye Sulton (1884—1884-yillar) - | Seniye Sulton (1884—1884-yillar) - nomaʼlum onalik. | ||
Seniha Sulton (1885—1885-yillar) – Dilpesend Kadın bilan. U besh oyligida vafot etdi. | Seniha Sulton (1885—1885-yillar) – Dilpesend Kadın bilan. U besh oyligida vafot etdi. | ||
Shadiye Sulton (1886-yil 30-noyabr—1977-yil 20-noyabr) – Emsalinur Kadın bilan. U ikki marta turmushga chiqdi va bir qizi bor edi. | Shadiye Sulton (1886-yil 30-noyabr—1977-yil 20-noyabr) – Emsalinur Kadın bilan. U ikki marta turmushga chiqdi va bir qizi bor edi. | ||
Hamide Ayshe Sulton (1887-yil 15-noyabr—1960-yil 10-avgust) - Müşfika Kadın bilan. U ikki marta turmush qurgan va uch | Hamide Ayshe Sulton (1887-yil 15-noyabr—1960-yil 10-avgust) - Müşfika Kadın bilan. U ikki marta turmush qurgan va uch oʻgʻil va bir qizi bor edi. | ||
Refiya Sulton (1891-yil 15-iyun—1938-yil) – Sazkar Xonim bilan. U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi. | Refiya Sulton (1891-yil 15-iyun—1938-yil) – Sazkar Xonim bilan. U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi. | ||
Hatice Sulton (1897-yil 10-iyul—1898-yil 14-fevral) - Pesend Hanim bilan. U chechakdan vafot etdi va Yahyo afandi qabristoniga dafn qilindi. | Hatice Sulton (1897-yil 10-iyul—1898-yil 14-fevral) - Pesend Hanim bilan. U chechakdan vafot etdi va Yahyo afandi qabristoniga dafn qilindi. | ||
Aliye Sulton (1900—1900-yillar) - | Aliye Sulton (1900—1900-yillar) - nomaʼlum onalik. U tugʻilganidan bir necha kun oʻtib vafot etdi. | ||
Jamila Sulton (1900—1900-yillar) - | Jamila Sulton (1900—1900-yillar) - nomaʼlum onalik. U tugʻilganidan bir necha kun oʻtib vafot etdi. | ||
Samiye Sulton (1908-yil 16-yanvar—1909-yil 24-yanvar) - Saliha Naciye Kadın bilan. U pnevmoniyadan vafot etdi va Yahyo afandi qabristonidagi Shaxzoda Ahmad Kamoleddin maqbarasiga dafn qilindi. | Samiye Sulton (1908-yil 16-yanvar—1909-yil 24-yanvar) - Saliha Naciye Kadın bilan. U pnevmoniyadan vafot etdi va Yahyo afandi qabristonidagi Shaxzoda Ahmad Kamoleddin maqbarasiga dafn qilindi. | ||
2026-yil 19-noyabr, 17:49 dagi (joriy) koʻrinishi
| Abdulhamid II عبد الحميد ثانی, Abd ül-Hamîd-i sânî | |
|---|---|
|
| |
| Tavalludi |
22-sentyabr 1842-yil |
| Vafoti |
10-fevral 1918-yil (75 yoshda) Istanbul |
| Mukofotlari |
|
Abdulhamid II (21-sentyabr 1842–yil – 10-fevral 1918–yil) — Usmonlilar sulolasi sultoni (1876-1909-yillar). U 1876-yil dekabrda „Yangi Usmonlilar“ jamiyati bilan bogʻliq liberal guruhlar rahbari Midhat posho boshchiligida oʻtkazilgan saroy toʻntarishi natijasida taxtga chiqdi. Yangi konstitutsiya qabul qilindi. 1903-yilda Germaniya mashhur Bagʻdod temir yoʻlini qurish huquqini oldi. Yosh turklar deb atalmish guruh 1909-yil Abdulhamid II ga qarshi bosh koʻtarib, uni taxtdan tushirdilar. Abdulhamid II 1918-yilda vafot etgan[1].
Hayoti
Hamid afandi 1842-yil 21-sentabrda Oʻrtakoʻydagi Chiragan saroyida yoki Konstantinopoldagi Toʻpqopi saroyida tugʻilgan. U Sulton Abdulmejid va Tirimüjgan Kadın (Cherkes, 1819–yil 20–avgust, Konstantinopol, Feriye saroyi, 1853–yil 2–noyabr) asli nomi Virjiniya boʻlgan. Onasining oʻlimidan soʻng u otasining qonuniy xotini Perestu Kadınning asrab oluvchi oʻgʻli boʻldi. Perestu, shuningdek, Abdul Hamidning oʻgay singlisi Jemile Sultonning asrab oluvchi onasi boʻlgan, uning onasi Düzdidil Kadın 1845-yilda vafot etgan va ikki yoshida onasiz qolgan. Ikkalasi ham bir xonadonda tarbiyalangan, bolalik yillari birga oʻtgan[1].
Usmonli davlatlarining boshqa sultonlaridan farqli oʻlaroq, Abdulhamid II uzoq mamlakatlarda boʻlgan. 1867-yilning yozida, taxtga oʻtirishidan toʻqqiz yil oldin u amakisi Sulton Abdul Aziz bilan birga Parij (30-iyun 1867-yil 10-iyul), London (1867-yil 12-23-iyul), Vena (1867-yil 28-30-iyul) safarlarida boʻldi. ) va boshqa bir qator Yevropa davlatlarining poytaxtlari yoki shaharlari.
Oilasi
Shehzade Mehmed Abdülqodir (1878-yil 16-yanvar—1944-yil 16-mart) - Bidar Kadın bilan. Uning yettita turmush oʻrtogʻi, beshta oʻgʻli va ikkita qizi bor edi[1].
Shehzade Mehmed Selim (1878-yil 12-fevral—1944-yil 7-avgust) - Bedrifelek Kadın bilan. Uning turmush oʻrtogʻi bor edi, lekin farzandlari yoʻq edi.
Shehzade Mehmed Burhaneddin (1885-yil 19-dekabr—1949-yil 15-iyun) - Mezidemestan Kadın bilan. Uning toʻrtta turmush oʻrtogʻi va ikkita oʻgʻli bor edi.
Shehzade Abdurrahim Hayri (1894-yil 15-avgust—1952-yil 1-yanvar) - Peyveste Hanim bilan. Uning ikkita turmush oʻrtogʻi, bitta oʻgʻli va bitta qizi bor edi.
Shehzade Ahmad Nureddin (1901-yil 22-iyun—1944-yil dekabr) - Behice Hanim bilan. Shahzoda Mehmed Bedreddinning egizaklari. Uning turmush oʻrtogʻi va oʻgʻli bor edi.
Shehzade Mehmed Bedreddin (1901-yil 22-iyun—1903-yil 13-oktyabr) - Behice Hanim bilan. Shahzoda Ahmad Nureddinning egizaklari. Yulduz saroyida tugʻilgan. Menenjitdan vafot etgan va Yahyo afandi qabristoniga dafn etilgan.
Shehzade Mehmed Abid (1905-yil 17-may—1973-yil 8-dekabr) - Saliha Naciye Kadın bilan. Uning ikkita xotini bor edi, lekin farzandi yoʻq edi.
Qizlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Abdulhamidning kamida 13 ta qizi bor edi:
Ulviye Sulton (1868—1875-yil 5-oktyabr) - Nazikeda Kadın bilan. Dolmabahche saroyida tugʻilib, yetti yoshida fojiali tarzda vafot etdi: onasi pianino chalib, xizmatkorlar ovqat uchun ishdan boʻshatilganda, Ulviye Sulton gugurt oʻynay boshladi. Onasi uni yechmoqchi boʻlganida qoʻllarini kuydirib yuborgan boʻlsa-da, uning koʻylagi yonib ketdi, tilla kamari uni ichiga qamab qoʻydi. Nazikeda vahima ichida qizini koʻtarib, yordam soʻrab qichqirgancha zinadan yugurib tushdi, lekin bu harakat alangani avj oldirdi va Ulviye Sulton tiriklayin kuyib vafot etdi va onasini umidsizlikka solib, hech qachon tuzalmadi. Nozikeda Yangi masjidda dafn etilgan.
Zekiye Sulton (1872-yil 12-yanvar—1950-yil 13-iyul) - Bedrifelek Kadın bilan. U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi. U Abdulhamidning sevimli qizlaridan biri edi.
Fatma Naime Sulton (5-sentyabr 1876-yil—1945-yil) - Bidar Kadin bilan. U Abdul Hamidning sevimli qizi boʻlib, uni "mening oʻtmish qizim" deb atagan, chunki u taxtga oʻtirgan sanaga yaqin tugʻilgan. U ikki marta turmushga chiqdi va bir oʻgʻil va bir qiz tugʻdi. 1904 yilda u birinchi turmush oʻrtogʻi Murod V ning qizi, amakivachchasi Hatice Sulton bilan uni aldayotganini bilib, janjal ichida qoldi.
Naile Sulton (1884-yil 9-fevral—1957-yil 25-oktyabr) - Dilpesend Kadın bilan. U bir marta turmushga chiqdi, farzandi yoʻq.
Seniye Sulton (1884—1884-yillar) - nomaʼlum onalik.
Seniha Sulton (1885—1885-yillar) – Dilpesend Kadın bilan. U besh oyligida vafot etdi.
Shadiye Sulton (1886-yil 30-noyabr—1977-yil 20-noyabr) – Emsalinur Kadın bilan. U ikki marta turmushga chiqdi va bir qizi bor edi.
Hamide Ayshe Sulton (1887-yil 15-noyabr—1960-yil 10-avgust) - Müşfika Kadın bilan. U ikki marta turmush qurgan va uch oʻgʻil va bir qizi bor edi.
Refiya Sulton (1891-yil 15-iyun—1938-yil) – Sazkar Xonim bilan. U bir marta turmushga chiqdi va ikkita qizi bor edi.
Hatice Sulton (1897-yil 10-iyul—1898-yil 14-fevral) - Pesend Hanim bilan. U chechakdan vafot etdi va Yahyo afandi qabristoniga dafn qilindi.
Aliye Sulton (1900—1900-yillar) - nomaʼlum onalik. U tugʻilganidan bir necha kun oʻtib vafot etdi.
Jamila Sulton (1900—1900-yillar) - nomaʼlum onalik. U tugʻilganidan bir necha kun oʻtib vafot etdi.
Samiye Sulton (1908-yil 16-yanvar—1909-yil 24-yanvar) - Saliha Naciye Kadın bilan. U pnevmoniyadan vafot etdi va Yahyo afandi qabristonidagi Shaxzoda Ahmad Kamoleddin maqbarasiga dafn qilindi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |
| Usmonlilar imperiyasi haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
| Qirol oila aʼzosi haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
| Shaxsiyat haqidagi uşbu maqola çaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berişingiz mumkin. |
- 22-sentyabrda tugʻilganlar
- 1842-yilda tugʻilganlar
- Istanbulda tugʻilganlar
- 1918-yilda vafot etganlar
- 10-fevralda vafot etganlar
- Istanbulda vafot etganlar
- Muqaddas Olav ordeni sohiblari
- Xrizantema ordeni sohiblari
- Usmonlilar imperiyasi haqidagi chala maqolalar
- Shaxsiyatlar haqidagi chala maqolalar
- Qirollar
- Usmonlilar imperiyasi hukmdorlari
- Tarixiy shaxslar
- Turkiya sultonlari
- Usmonli sulolasi
- 19-asr Usmoniylar imperiyasi sultonlari
- 20-asr Usmoniylar imperiyasi sultonlari
- Abdulhamid II