Zulfiqor Shirvoniy

Zulfiqor Shirvoniy (taxminan 1291-yilda vafot etgan) fors shoiri boʻlib, Hulokuiylar davrida yashagan. Uning devoni 9 000 baytdan iborat. Muhammad Dabirsiaqi / Encyclopædia Iranicada qayd etishicha, „u odatda sheʼr tuzish sanʼatining ustasi sifatida eʼtirof etilgan“.

Hayoti

Zulfiqor maʼlum bir Sadriddin Ali oilasida tugʻilgan. Luriston atabeklarining Fazluya tarmogʻidan boʻlgan Atabek Yusofshoh I tomonidan qoʻllab-quvvatlangan. Zulfiqor Yusofshohga bagʻishlab bir necha madhiyaviy qasida yozgan, shuningdek Hulokuiylar hukmdori Gayxatu, Qora-Xitoy amiri Jaloladdin Soyurgʻatmish (Kermanda hukmronlik qilgan), hamda Podshoh Xotun (Kermanda Soyurgʻatmishdan keyin taxtga chiqqan) uchun ham shunga oʻxshash sheʼrlar bitgan.

Zulfiqor Shirvoniyning qabri shimoli-gʻarbiy Eronning Tabriz shahridagi Maqbaratoshoara maqbarasida joylashgan.

Asarlar

Muhammad Dabirsiaqi / Encyclopædia Iranicaga koʻra, Zulfiqor Shirvoniyning sheʼrlari „jozibali, lirika ruhidagi xususiyat“ga ega. Uning „muhimroq asarlari“ orasida Xoja Muhammad Mastariyga (Hulokuiylar davrining vaziri) bagʻishlangan Mafatih ol-kalam va madayeh ol-keram asari tilga olinadi. Bu uzun madhiyaviy asarda Zulfiqor „har qanday vazn va eliziya (zehafat)ning barcha mumkin boʻlgan kombinatsiyalarini qamrab oladigan, akrostix shaklida (tavsih) yozilgan ikki boshlangʻich bayt (matla)dan“ foydalanadi. Dabirsiaqi taʼkidlashicha, asar yana shunisi bilan ham eʼtiborliki, bir boʻlim ichida (ikki boshlangʻich bayt doirasida) har bir necha satrda ayrim soʻzlarni bir-biriga ulab, turli vaznlarda yangi baytlar hosil qilish mumkin.

Manbalar

• Dabirsiaqi, Mohammad (1996). "ḎU’L-FAQĀR ŠĪRVĀNĪ". Encyclopaedia Iranica, Vol. VII, Fasc. 6. p. 569. http://www.iranicaonline.org/articles/dul-faqar-sirvani. 

Qoʻshimcha oʻqish

• Dadbeh, Nahid (2018). "ذوالفقار شروانی" (fa). The Great Islamic Encyclopaedia. https://www.cgie.org.ir/fa/article/24608. 
• Rypka, Jan. History of Iranian Literature. D. Reider Publishing Company, 1968 — 261-bet.