Ziryab

ZiryabZiryab
	زرياب
	; Ispaniyaning Kordova shahrida Ziryab qoraqush sifatida tasvirlangan haykal
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi	Abu al-Hasan Ali ibn Nafi (arabcha: أبو الحسن علي بن نافع‎‎); tax. 789; Hozirgi Iroq hududida, ehtimol Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi
Vafoti	tax. 27-yanvar 857 (yoshi 67–68) ; Kordova, Kordova amirligi
Kasbi	tilshunos, geograf, shoir, kimyogar, musiqachi, xonanda, astronom, gastronom, etiket va moda boʻyicha maslahatchi

Abu al-Hasan Ali ibn Nafi (arabcha: أبو الحسن علي ابن نافع, زریاب‎‎^[2]; tax. 789 – tax. 857; Ziryab nomi bilan tanilgan) — xonanda, ud va lyutnya chaluvchisi, bastakor, shoir va ustoz. Oʻrta asrlar islom davrida hozirgi Iroq, Gʻarbiy Osiyo va Andalusiya hududlarida yashab, ijod qilgan. Shuningdek, astronomiya, geografiya, meteorologiya, botanika, kosmetika, pazandachilik san’ati va moda sohalarida bilimga ega boʻlgan qomusiy olim edi.

Uning taxallusi — „Ziryab“. fors va kurd^[3] tillaridagi qargʻaqush (jay-bird) maʼnosini bildiruvchi زرياب soʻzidan kelib chiqqan. U ispan tilida ham Mirlo („qorakaptar“) nomi bilan tanilga^[4]. U Islomiy Iberiyadagi Kordovaning Umaviylar saroyida faoliyat yuritgan. Avval oʻzining tugʻilgan shahri Bagʻdoddagi Abbosiylar saroyida ijrochi sifatida hamda musiqachi va bastakor Ibrohim al-Mavsiliyning shogirdi sifatida shuhrat qozongan.

Ziryab Bagʻdodda Ibrohim al-Mavsiliyning iqtidorli shogirdi boʻlib, u yerda dastlabki saboqlarni olgan. U al-Maʼmun hukmronligi davrida Abbosiy xalifasi zamonida Bagʻdoddan ketib, Kordovaga koʻchib oʻtgan va Umaviylar sulolasidan Abdulrahmon II saroyida saroy musiqachisi sifatida qabul qilingan.

Manbalar

↑ Robert W. Lebling Jr (July–August 2003). Illustrated by Norman MacDonald. "Flight of the Blackbird". Saudi Aramco World 54 (4): 24–33. Archived from the original on 2024-06-27. https://web.archive.org/web/20240627060430/https://www.la-barraca.be/azyriab.pdf. Qaraldi: 7 February 2021. Ziryab]]
↑ The different aspects of islamic culture: The Spread of Islam throughout the World (en). UNESCO Publishing, 2011 — 437-bet. ISBN 9789231041532.
↑ The Journal of American Folk-lore (en). American Folk-lore Society, 2007 — 314-bet.
↑ Gill, John. Andalucia: A Cultural History. Oxford University Press, 2008 — 81-bet. ISBN 978-0-19-537610-4.

Adabiyotlar

Titus Burckhardt, "Die Maurische Kultur in Spanien.
Qoraqaptarning parvozi Robert W. Lebling Jr., Saudi Aramco World 2003-yil iyul/avgust.
Epstein, Joel. Yurak tili. KDP, 2019. ISBN 978-1070100906.

Boshqa manbalar

Encyclopaedia of Islam
Ibn Hayyonning al-Muqtabis asari
Ibn Xaldunning Muqaddimasi, V bob, 31-qism, „Qoʻshiq aytish hunari.“
Ibn al-Qutiyyaning Taʼrikh fath al-Andalus asari
Ibn Abd Rabbihning al-Iqd al-farid asari
Ibn Tayfurning Taʼrix Bagʻdad asari
Abu al-Faraj al-Isfahoniyning Kitab al-Aghani asari
Ibn Hazmning Tavq al-hamama asari
al-Humaydiyning Javdhat al-Muqtabis asari
Ibn Said al-Magʻribiyning Mughrib fi hula l-Maghrib asari

Qoʻshimcha oʻqish uchun

Zaryab Fravahr.org saytidagi maqola
Titus Burckhardt, Die Maurische Kultur in Spanien.
Newroz films maqolasi
MuslimHeritage.com saytidagi maqola.
Elijah Wald tomonidan Afrika musiqasidan namunalar
Qoraqaptarning parvozi, Saudi Aramco World
Al-Andalusning madaniy timsoli Lost Islamic History saytidan
Epstein, Joel. Yurak tili. KDP, 2019. ISBN 978-1070100906.

[SAW-1] Robert W. Lebling Jr (July–August 2003). Illustrated by Norman MacDonald. "Flight of the Blackbird". Saudi Aramco World 54 (4): 24–33. Archived from the original on 2024-06-27. https://web.archive.org/web/20240627060430/https://www.la-barraca.be/azyriab.pdf. Qaraldi: 7 February 2021. Ziryab]]

[2] The different aspects of islamic culture: The Spread of Islam throughout the World (en). UNESCO Publishing, 2011 — 437-bet. ISBN 9789231041532.

[3] The Journal of American Folk-lore (en). American Folk-lore Society, 2007 — 314-bet.

[Gill-4] Gill, John. Andalucia: A Cultural History. Oxford University Press, 2008 — 81-bet. ISBN 978-0-19-537610-4.

[1]

[2]

[3]

[4]