Zinat Baxsh masjidi
| Masjid | |
Zinat Baxsh masjidi
Baliye Palli | |
 | |
| Masjidning ichki koʻrinishi | |
| Mamlakat |  Hindiston
|
| Shahar | Karnataka |
| Koordinatalar | 12°51′53″N 74°49′56″E / 12.864849°N 74.832187°E |
| Yoʻnalishi | sunniy |
| Masjid turi | Jomeʼ-Masjid |
| Meʼmoriy uslub | Islom meʼmorchiligi |
| Asoschi | Molik Dinar |
| Homiy | Tipu Sultan (18-asr) |
Asosiy sana:
| |
| Hajmi | 2000 namozxon |
| Gumbazlar soni | 1 ta |
| Gumbazlar soni | 1 ta |
| Minoralar soni | 4 ta |
| Minoralar soni | 4 ta |
| Qurilish materiallari | teak daraxti poyasi, atirgul yogʻochi |
| Holati | amaldagi |
| Tarovih | 
|
| Saharlik va iftorlik |
|
Zinat Baxsh Juma masjidi (soʻzma-soʻz tarjimasi — „Goʻzallikni aks ettiruvchi masjid“), odatda Masjid Zinat Baxsh nomi bilan tanilgan, shuningdek Beliye Palli deb ham ataladigan, Hindistondagi uchinchi eng qadimiy masjid va Karnataka shtatidagi eng qadimgi masjid boʻlib, yilda qurilgan. Masjid Mangalor shahrining Bunder hududida joylashgan boʻlib, dravid meʼmorchiligini eslatuvchi sof hind uslubi bilan mashhur.
Masjid Muhammadning sahobalaridan boʻlgan bir oila tomonidan barpo etilgan boʻlib, mintaqadagi musulmonlar uchun alohida ahamiyatga ega[1].
Tarixi
Arab savdogarlari qadim zamonlardan beri Hindistonning gʻarbiy qirgʻoq mintaqasi hukmdorlari hamda mahalliy aholisi bilan iliq va uzoq yillik munosabatlarga ega boʻlib, Arab dengizi orqali savdo bilan shugʻullanganlar[1].
VII asrda islom paydo boʻlgach, islom targʻibotchisi Hazrat Muhammad Molik bin Dinor boshchiligidagi arab musulmon savdogarlari guruhi Malabar qirgʻogʻini oʻrgandi va Kodungallurga kelib tushdi. Oʻsha paytdagi hukmdor Chera podshohi Cheraman Perumal Molik Dinor va uning hamrohlarining nihoyatda taqvodor, halol va intizomli xulqidan mamnun boʻlib, savdogarlarga turar joy, zarur sharoitlar hamda savdo qilish uchun joy ajratdi. Ularning iltimosiga koʻra, podshoh Dinor va uning odamlari masjidlar qurishi uchun yer ham berdi[2][3].
Zinat Baxsh masjidi ular tomonidan Kodungallurdagi Cheraman Juma masjididan keyin barpo etilgan oʻnta masjid ichida ikkinchisi boʻlgan. Masjid Jumada al-avval oyining 22-kuni, juma kuni ochilgan[a], Molik bin Abdulloh esa birinchi qozi etib tayinlangan[5].
XVIII asrning ikkinchi yarmida Tipu Sulton, Maysur sultoni masjidni taʼmirlab, bezatdi[6]. va masjid ustunlari hamda shiftini bezab turuvchi nafis hamda noyob yogʻoch oʻymakorligini qoʻshdi[1][7]. Shu davrda Tipu Sulton masjid nomini qizi sharafiga „Molik Dinor Valya Juma-ath Masjid“dan „Zinat Baxsh Juma masjidi“ga oʻzgartirdi[1].
Meʼmorchilik
Masjid boʻlishiga qaramay, Zinat Baxsh masjidi mintaqada uchraydigan koʻplab hindu ibodatxonalariga oʻxshash xususiyatlarga ega; eng eʼtiborlisi masjid hududida joylashgan vuzū uchun ibodatxona hovuzi borligidir[6]. Namoz zali poydevor ustiga qurilgan boʻlib, bino atrofini ogʻir chiqib turuvchi tom soyabonlari ostida, oʻymakorliklar bilan bezatilgan ochiq ustunli ayvon (kolonnada) oʻrab turadi[5].
Zinat Baxsh masjidi Karnataka shtatida toʻliq yogʻochdan qurilgan yagona masjiddir. Masjidning asosiy diqqatga sazovor jihati – teak yogʻochidan ishlangan 16 ustundan iborat yogʻoch ichki muqaddas qismi. Inshoot ramzlar, qoʻngʻiroqlar va gullar naqshlari bilan bezatilgan. Unda Muhammadning hayotiga oid hikoyalar ham bitib qoʻyilgan. Masjidning polini, shiftini, devorlarini va eshiklarini qurishda teak hamda atirgul yogʻochidan foydalanilgan[7][1]. Tomi cherepitsa bilan yopilgan[5].
Galereya
-
Masjid hududidagi suv hovuzi -
Ichki ustunlardagi yog‘och o‘ymakorligi
Yana qarang
Izohlar
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 „Zeenath Baksh Masjid History“ (en-US). Karnataka.com (2017-yil 2-dekabr). Qaraldi: 2018-yil 30-iyun.
- ↑ „Travel guide: The Zeenath Baksh Masjid of Mangalore“. www.kamalkapoor.com. 2018-yil 30-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 20-may.
- ↑ „Masjid Zeenath Baksh (Jumma Masjid), Mangalore“ (en-US). tourmet.com (2015-yil 6-yanvar). Qaraldi: 2018-yil 20-may.
- ↑ „Hijri Gregorian Converter“ (en-US). www.islamicity.org. Qaraldi: 2021-yil 12-aprel.
- ↑ 5,0 5,1 5,2 „Historic Masjids of Mangalore“. Mangalore Today. Qaraldi: 2025-yil 14-yanvar.
- ↑ 6,0 6,1 „Zeenath Baksh Mosque, Zeenath Baksh Juma Masjid Mangalore“. www.mangaluruonline.in. Qaraldi: 2018-yil 20-may.
- ↑ 7,0 7,1 „Etched in wood, Masjid is an oasis of peace“ (en-IN). The Hindu (2014-yil 23-aprel). Qaraldi: 2018-yil 20-may.
Havolalar
Vikiomborda „Zinat Baxsh masjidi“ mavzusi boʻyicha mediafayllar bor.