Yazid ibn Jarir al-Qasriy
| Yazid ibn Jarir al-QasriYazid ibn Jarir al-Qasri | |
|---|---|
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Ota-onasi | Jarir ibn Yazid |
| Qarindoshlari | Yazid ibn Xolid (bobosi) |
Yazid ibn Jarir ibn Yazid ibn Xolid ibn Abdulloh al-Qasriy (arabcha: يزيد بن جرير بن يزيد بن خالد بن عبد الله القسري) — Abbosiy xalifaligining viloyat hokimi. 812-yildan 813-yilgacha Yaman hokimi sifatida xizmat qilgan.
Faoliyati
Yazid Umaviylar nomidan Iroq hokimi boʻlgan qudratli Xolid ibn Abdulloh al-Qasriyning avlodidan edi. Uning shaxsi, xalifa Horun ar-Rashid (786–809-yillar) davrida ikki marta Seyiston hokimi boʻlib ishlagan bir Yazid ibn Jarir bilan aynan oʻsha odam boʻlishi mumkin. U avval 794-yilda Al-Fadl ibn Yahyoning oʻrinbosari sifatida, soʻngra 797-yilda Ali ibn Iso ibn Mohan qoʻl ostida xizmat qilgan[1].
Raqib xalifalar al-Amin (809–813-yillar hukmronlik qilgan) va al-Maʼmun (813–833-yillar hukmronlik qilgan) oʻrtasidagi toʻrtinchi fitna chogʻida, Yazidni Yaman viloyatini al-Maʼmun hokimiyati ostiga kiritish vazifasi yuklangan holda al-Maʼmun sarkardasi Tohir ibn Husayn Yaman hokimi etib tayinladi. U katta otliq lashkari bilan Yaman tomon yoʻl oldi va yetib borgach, yamanliklarni al-Aminni tark etib, uning oʻrniga al-Maʼmunga bayʼat qilishga koʻndira oldi. Biroq u tez orada viloyatdagi abna aholisiga nisbatan nihoyatda qattiqqoʻl munosabatda boʻlib, ularning hisobiga mahalliy qahtoniy arablarini qoʻllab-quvvatlash siyosati tufayli muammolarga duch keldi. 813-yilda al-Aminning oʻlimidan koʻp oʻtmay, Yazidning abnaga yomon muomalasi haqida xabar al-Maʼmunga yetib bordi va u Yazidni hokimlikdan chetlashtirish bilan javob qaytardi. Lavozimidan olinishi ortidan, u oʻrniga tayinlangan hokim Umar ibn Ibrohim ibn Voqid al-Umariy tomonidan Sanoda hibsga olinib, zindonga tashlandi[2].
Manbalar
- ↑ Elad 2013, s. 259; Khalifah ibn Khayyat 1985, s. 463.
- ↑ Al-Mad'aj 1988, ss. 204–05; Al-Tabari 1992, ss. 120, 129; Al-Ya'qubi 1883, s. 528 (who gives Yazid's name as Jarir ibn Yazid).
Adabiyotlar
- Elad, Amikam „Al-Ma'mun's Military Units and their Commanders Up to the End of the Siege of Baghdad (195/810-198/813)“, . Abbasid Studies IV: Occasional Papers of the School of Abbasid Studies, Leuven July 5–July 9, 2010. Cambridge: Gibb Memorial Trust, 2013 — 245–284-bet. ISBN 978-0-906094-98-3.
- Khalifah ibn Khayyat. Tarikh Khalifah ibn Khayyat, 3rd ed (Arabic). Al-Riyadh: Dar Taybah, 1985.
- Al-Mad'aj, Abd al-Muhsin Mad'aj M.. The Yemen in Early Islam (9-233/630-847): A Political History. London: Ithaca Press, 1988. ISBN 0863721028.
- Al-Tabari, Abu Ja'far Muhammad ibn Jarir. The History of al-Ṭabarī, Volume XXXI: The War between Brothers., Trans. Michael Fishbein, Albany, NY: State University of New York Press, 1992. ISBN 0-7914-1085-4.
- Al-Ya'qubi, Ahmad ibn Abu Ya'qub. Historiae, Vol. 2. Leiden: E. J. Brill, 1883.