Ali ibn Iso ibn Mahan
| Ali ibn Iso ibn Mahan | |
|---|---|
arabcha: علي بن عيسى بن ماهان | |
| Xalifa qoʻriqchilari qoʻmondoni (Haras) | |
|
Mansab davri 780-yillar – 796 | |
| Xuroson noibi | |
|
Mansab davri 796 – 807/808 | |
| Shaxsiy maʼlumotlari | |
| Tavalludi | Abbosiylar xalifaligi |
| Vafoti |
811-yil 3-iyul Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi |
| Bolalari |
Iso, Husayn |
| Ota-onasi | Iso ibn Mahan |
Ali ibn Iso ibn Mahan (arabcha: علي بن عيسى بن ماهان) – VIII asr oxiri – IX asr boshlarida Abbosiylar xalifaligida xizmat qilgan eronlik harbiy yetakchi shaxs.
Kelib chiqishi va dastlabki faoliyati
Alining otasi Iso ibn Mahan dastlab Hoshimiylar harakatining tarafdorlaridan boʻlgan. Abbosiylar inqilobidan keyin isyon koʻtargan va bu ishi uchun Abu Muslim tomonidan qatl etilgan[1]. Ali 779/780-yillarda xalifa al-Mahdiy (h. 775–785) hukmronligi davrida xalifa qoʻriqchilari qoʻmondoni sifatida xizmat qilgan[1]. Keyinchalik merosxoʻr al-Hodiyning (h. 785–786) ham qoʻriqchilar qoʻmondoni lavozimida xizmat qilgan, al-Hodiy xalifalik taxtiga chiqqach, ushbu lavozimda faoliyatini davom ettirgan. Al-Hodiy hukmronligi davrida Ali qoʻshin ishlari devoni (devon al-jund) kotibi, hojib va davlat xazinasi boshligʻi lavozimlarini ham egallagan[1].
Avlodlari
Alining oʻgʻillaridan biri Iso Siston viloyati noibi oʻrinbosari sifatida otasiga yordam bergan, biroq 807-yilda Rofiy ibn al-Lays tarafdorlari tomonidan oʻldirilgan[1]. Yana bir oʻgʻli al-Husayn ham otasi Xuroson noibi boʻlgan vaqtida Sistonda xizmat qilgan. Al-Husayn Abbosiylarga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonni bostirgan va 811/82-yilda Suriyada qoʻshin toʻplagan[1]. Al-Maʼmun qoʻshinlarining Bagʻdodga yurishi va Bagʻdod qamali boshlangach, al-Husayn qisqa muddatga xalifa al-Aminni hibsga olgan va Bagʻdod aholisi orasida al-Maʼmunga sadoqat bildirishga chaqirgan, ammo bu urinish muvaffaqiyatsizlik bilan yakun topgan va al-Husayn oʻldirilgan[1].
Manbalar
Adabiyotlar
- The History of al-Ṭabarī, Volume XXX: The ʿAbbāsid Caliphate in Equilibrium: The Caliphates of Mūsā al-Hādī and Hārūn al-Rashīd, A.D. 785–809/A.H. 169–192, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-564-4.
- Crone, Patricia. Slaves on Horses: The Evolution of the Islamic Polity. Cambridge: Cambridge University Press, 1980. ISBN 0-521-52940-9.
- Kennedy, Hugh. The Prophet and the Age of the Caliphates: The Islamic Near East from the 6th to the 11th Century, Second, Harlow: Longman, 2004 — 144–148-bet. ISBN 978-0-582-40525-7.
- Mottahedeh, Roy „The ʿAbbāsid Caliphate in Iran“, . The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs. Cambridge: Cambridge University Press, 1975 — 57–90-bet. ISBN 0-521-20093-8.
- Sourdel, Dominique (1971). "Ibn Māhān". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 859. OCLC 495469525. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/ibn-mahan-SIM_3277.