Yahyo bin Ahmad Sirhindiy
| Yahyo bin Ahmad Sirhindiy | |
|---|---|
| Kasbi | Tarixchi |
| Faoliyat yillari | 15-asr |
| Mashhur ishlari | Tarixi Muborak Shohiy |
Yahyo bin Ahmad Sirhindiy — Tarixi Muborak Shohiy asarini yozgan 15-asr hind musulmon tarixchisi. Bu asar Dehli sultonligining fors tilidagi yilnomasi hisoblanadi. Muborak Shoh hukmronligi davrida yozilgan ushbu asar Sayyidlar sulolasi haqida muhim axborot manbaidir.
Tarixi Muborak Shohiy
Yahyo Dehli sultonligi hukmdori Muborak Shoh (h. 1421–1434) saroyida mulozim bo‘lishni kutgan. Shu bois u Tarixi Muborak Shohiyni yozib, sultonga taqdim etgan va shohona homiylikka erishishga umid qilgan[1].
Kitob Muhammad Gʻuriy (1149–1206) ning fathlaridan boshlanib, 1434-yilda to‘satdan yakunlanadi[2]. Avvalroq bir qancha podshohlik yilnomachilari Dehli sultonligining 13–15-asrlar tarixini tasvirlovchi matnlar yozgan edi. Masalan, Minhoji Siroj o‘zining Tabaqoti Nosiriy asarida 1259-yilgacha bo‘lgan davrni yoritgan, Baroniy Ziyovuddin 1259–1356-yillarni qamrab olgan, Shamsi Siroj Afif esa 1356–1388-yillarni bayon qilgan. Yahyo bu xronologiyani 1434-yilgacha davom ettirdi[3].
1351-yilgacha bo‘lgan voqealar uchun Yahyo oldingi mualliflardan tanlab iqtiboslar keltirib, materialni xronologik tartibda joylashtirdi. 1351-yildan keyingi voqealar uchun esa ayrim ishonchli roviylar bayonlari bilan birga shaxsiy xotira va kuzatuvlarga tayandi. Uning asari mintaqaviy tarix bo‘lib, odatda harbiy va siyosiy voqealar bilan cheklanadi. Masalan, Alouddin Xalji (h. 1296–1316) ning iqtisodiy islohotlarini kiritmagan[1].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Hasan 1968, s. 174.
- ↑ Sarkar 1977, s. 33.
- ↑ Nizami 1981, s. 70.
Adabiyotlar
- Sarkar, Jagadish Narayan. O‘rta asrlar Hindistonida tarix yozish tarixi. Ratna Prakashan, 1977. OCLC 905677470.
- Nizami, Khaliq Ahmad. Elliot va Dousonning «Hindiston tarixi»ga qo‘shimcha. Idarah-i Adabiyat-i Delli, 1981. OCLC 10825475.
- Hasan, Mohibbul. O‘rta asrlar Hindistoni tarixchilari. Meerut: Meenakshi Prakashan, 1968. OCLC 35732.