Xos Mahal
Xos Mahal (shuningdek, Aramgoh-i Muqaddas nomi bilan ham tanilgan) — Agra qalʼasi hududida joylashgan saroy. Majmua haram ayollari uchun moʻljallangan xonalardan iborat boʻlgan[1].

Tarixi
Saroy imperator Shoh Jahon tomonidan taxminan 1631-yilda qurilgan. U malika Jahonoro Begim va Ravshanoro begimning qarorgohi boʻlgan. Jahonoro ikki saroydan shimol tomondagisida yashagan deb hisoblanadi[2].
Meʼmoriy tuzilishi
Xos Mahal ikki yon tomonida ayvonlar joylashgan ochiq ayvonli maydonlar va zaldan tashkil topgan. Saroy oq marmar bilan qoplangan baland supa ustiga qurilgan. Majmuada nafis favvoralar, hovuzlar va suv sharsharasi mavjud boʻlib, ular hovlilar hamda ayvonlar bilan oʻralgan xonalar orasida joylashgan.


Saroyning ichki qismida bezakli shiftlar va devorlardagi naqshinkor tokchalar mavjud. Yuqori qismga oʻrnatilgan temir halqalarga ilgari chiroqlar osilgan. Devorlar murakkab naqshli oltin rangdagi freskalar bilan bezatilgan.
Xos Mahal majmuasining roʻparasida 1637-yilda barpo etilgan Anguri Bogʻ joylashgan. Toʻrt qismga boʻlingan ushbu bogʻ haram ayollarining dam olishi uchun moʻljallangan edi. Uning shimoli-sharqiy qismida hammomlar joylashgan boʻlgan[3].
Haram xonalari va Anguri Bogʻ
Anguri Bogʻ suv kanallari va yoʻlaklar orqali toʻrt qismga ajratilgan. Uning markazida marmar bilan qoplangan favvora boʻlgan. Bogʻ yil davomida eng sara uzum navlari va chiroyli gullari bilan mashhur boʻlgan. Uning nomi ham uzum bilan bogʻliq. Jahongiri Mahal yaqinidagi suv havzalari bogʻdagi kanallar va hovuzlarni yetarli miqdorda suv bilan taʼminlagan[4].
Bogʻ atrofida unga bevosita tutashgan haram xonalari joylashgan. Bu xonalar ikki qavatli boʻlib, tashqi tomonida ustunli ochiq ayvonlar mavjud edi[5].


Yana qarang
Galereya
-
Xos Mahal va Musamman Burjning orqa tomondan koʻrinishi.
-
Marmardan ishlangan oʻymakor Jali panjaralar.
-
Bogʻga qaragan saroy qismi.
-
Xos Mahal ichidagi xonalar.
-
Xos Mahal majmuasi va haram xonalari.
-
Haram xonalaridan birining eshigi.
-
Xonalar joylashgan boʻlimlarning ayvonlari.
-
Anguri Bogʻiga qaragan haram xonalari.
Manbalar
- ↑ Latif, Syad Muhammad. Agra, Historical & Descriptive: With an Account of Akbar and His Court and of the Modern City of Agra (en). Printed at the Calcutta Central Press Company, Limited, 1896.
- ↑ „Khas Mahal Agra Fort - Khas Mahal Red Fort Agra - Khas Mahal Agra Fort India“. www.agraindia.org.uk. Qaraldi: 2026-yil 20-may.
- ↑ „Khas Mahal - Agra Fort, Agra - Timings, History, Architecture, Best Time to Visit“ (en). Trawell.in. Qaraldi: 2026-yil 20-may.
- ↑ „Anguri Bagh Agra - Anguri Bagh Agra Fort - Anguri Bagh Red Fort Agra India“. www.agraindia.org.uk. Qaraldi: 2026-yil 20-may.
- ↑ Sinha, Shashank Shekhar. Delhi, Agra, Fatehpur Sikri: Monuments, Cities and Connected Histories (en). Pan Macmillan, 2021-09-23. ISBN 978-93-89104-09-7.