Xoin Ahmed posho
Xoin Ahmed posho (1524-yilda vafot etgan) – Usmoniylar hokimi (beklarbegi) va davlat arbobi, 1523-yilda Misr viloyati hokimi etib tayinlangan.
Yoshlik davri
Ahmad poshoning kelib chiqishi gruzinlardan kelib chiqqan[1]. U Enderun saroy maktabida taʼlim olgan[2].
Oʻzini Misr sultoni deb eʼlon qilishi
Xoin Ahmed posho bosh vazir boʻlishni istagan. Shu maqsadda u Sulaymon I ni Piri Mehmed poshoni lavozimdan ozod etishga koʻndirishga uringan va buni Piri Mehmed poshoning yoshi kattaligi bilan oqlagan, natijada, Piri Mehmed posho lavozimidan ozod etilgan. Biroq uning raqibi Pargali Ibrohim posho 1523-yil iyun oyida bosh vazir etib tayinlangan. Shundan soʻng Ahmed posho Sulton Sulaymonga uni Misr viloyati hokimi etib tayinlashini soʻragan va u Misr hokimi etib tayinlangan. Ahmed posho Misrga borganidan soʻng oʻzini Usmoniylar imperiyasidan mustaqil holda Misr sultoni deb eʼlon qilgan[3][4]. U o‘z nomi va surati tushirilgan tangalar zarb qilgan va shu yo‘l bilan hokimiyatini qonuniylashtirishga uringan. 1524-yil yanvar oyida Ahmed posho Qohira qal’asi va mahalliy Usmoniy garnizonlarini egallagan[3][2].
O‘limi
Oldin lavozimidan ozod qilgan ikki amir tomonidan unga qarshi hammomda suiqasd uyushtirilgan, ammo Ahmed posho suiqasddan omon qolgan va Qohiradan qochib ketgan. Usmoniylar hokimiyati uni qo‘lga olib, boshini kesib qatl etgan[2][1]. Uning qoʻzgʻoloni yangi tashkil etilgan Misr viloyatida qisqa muddatli beqarorlikka sabab boʻlgan. Ahmed poshoning vafotidan soʻng, uning raqibi Pargali Ibrohim posho Misrga tashrif buyurib, viloyatning harbiy va fuqaroviy boshqaruvini isloh qilgan[5][6].
Oilasi
Ahmed posho sulton Boyazid II ning qizi Ilaldi Sultonga uylangan. Ularning kamida bir oʻgʻli va bir qizi boʻlgan[7]:
Ahmed poshoning oʻgʻli Sultonzoda Koʻchiy Bey amakivachchasi Hanzade Hanımsultanga (Boyazid II ning qizi Selçuk Sultonning qizi) uylangan va Ahmad Chelebiy ismli oʻgʻil koʻrgan.
Shahzoda Aynishah Xonimsulton (1570-yilda vafot etgan) Abdussalom Chelebiyga turmushga chiqqan va Ummihan Xonim ismli qiz koʻrgan.
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Yayın Kurulu "Ahmet Paşa (Hain)", (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. volume 2, p.146 ISBN 975-08-0072-9
- ↑ 2,0 2,1 2,2 Süreyya, Bey Mehmet, Nuri Akbayar, and Seyit Ali. Kahraman. Sicill-i Osmanî. Beşiktaş, İstanbul: Kültür Bakanlığı Ile Türkiye Ekonomik Ve Toplumsal Tarih Vakfı'nın Ortak Yayınıdır, 1890. Print.
- ↑ 3,0 3,1 Holt, P. M.; Gray, Richard (1975). Fage, J.D.; Oliver, Roland. eds. "Egypt, the Funj and Darfur". The Cambridge History of Africa (London, New York, Melbourne: Cambridge University Press) IV: 14–57. doi:10.1017/CHOL9780521204132.003. ISBN 9781139054584.
- ↑ Kaya Şahin. Empire and Power in the Reign of Süleyman: Narrating the Sixteenth-Century Ottoman World. Cambridge University Press, 29 March 2013 — 54-bet. ISBN 978-1-107-03442-6.
- ↑ Raymond, André. Cairo: City of History, Harvard, Cairo, Egypt; New York, New York: American University in Cairo Press, 2001 — 191-bet. ISBN 978-977-424-660-9.
- ↑ Şahin, Kaya „The Secretary's Progress (1523-1534): An Ottoman Grand Vizier in Action: The Egyptian Inspection“, . Empire and Power in the Reign of Süleyman: Narrating the Sixteenth-Century Ottoman World, reprint, Cambridge Studies in Islamic Civilization, Cambridge: Cambridge University Press, 2013 — 55–56-bet. ISBN 9781107034426. Qaraldi: 2020-yil 3-fevral. „[İbrahim Pasha] reached Cairo on April 2 [1525]. He immediately set out to secure control of the province through a mixture of violence and charity. [...] However, İbrahim wanted to leave a larger impact on Egypt, and his next step was to lay down the grounds for a viable ottoman administration.“
- ↑ Gökbilgin, M. Tayyib (1952). XV-XVI. asırlarda Edirne ve Paşa Livası: vakıflar, mulkler, mukataalar. Üçler Basımevi. p. 380.
| Usmonlilar imperiyasiga oid shaxslar haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. |
- Misrning Usmoniy hokimlari
- 1524-yilda vafot etganlar
- Usmoniylar imperiyasida qatl etilganlar
- 16-asrda Misr hokimlari
- 16-asrda Usmoniylar tomonidan qatl etilganlar
- Posholar
- Usmoniylar imperiyasi tomonidan boshi kesilganlar
- Usmoniylar imperiyasidagi gruzinlar
- Qatl etilgan hukmdorlar
- Usmoniylar imperiyasidagi qo‘zg‘olonchilar
- Usmonlilar imperiyasiga oid shaxslar haqidagi chala maqolalar