Varvara suv ombori
| Varvara suv ombori | |
|---|---|
| ozarbayjoncha: Varvara su anbarı | |
| Morfometriya | |
| Uzunligi | 13 km (8.1 mi) |
| Kengligi | 3.4 km (2.1 mi) |
| Maydoni | 20.5 km2 (7.9 kv mi) |
| Havzasi | |
| Quyiladigan irmoqlar | Kura |
| Joylashuvi | |
| Mamlakat | Ozarbayjon |
 Varvara suv ombori xaritada | |
Varvara suv ombori — Kura daryosi ustida, Mingechaur GESdan 20 km quyida joylashgan suv ombori. U Mingechaur GESdan chiqariladigan suvlarni sutkalik tartibga solish va elektr energiyasi ishlab chiqarish maqsadida 1956-yilda foydalanishga topshirilgan. Suv omborining uzunligi 13 km, normal sathdagi maksimal eni 3,4 km, chuqurligi 8,2 m, sohil chizigʻining uzunligi 31 km, suv yuzasi maydoni esa 20,5 km²ni tashkil etadi. Varvara suv omborida 3 ta agregatdan iborat, umumiy quvvati 16,5 ming kVt boʻlgan Varvara gidroelektr stansiyasi faoliyat yuritadi[1].
Suv omborining ixtiofaunasi
Varvara suv ombori ixtiofaunasining tur tarkibi va ularning uchrashish intensivligini oʻrganish natijasida bu yerda baliqlarning 34 turi va kenja turi, 2 ta duragay hamda 1 ta shakli (karp) aniqlangan. Tadqiqotlar shuni koʻrsatadiki, hozirgi davrda suv omborida Kaspiy qizil baligʻi, Kura xramulyasi, zardapar, mursa, poru, qilichbaliq va Kaspiy minogasi uchramaydi[2].
Hozirgi vaqtda Varvara suv omborida baliqlarning 26 turi va kenja turi, 2 ta duragay hamda 1 ta shakli, jami 29 ta takson mavjud. Ular orasida son jihatidan koʻp uchraydiganlari — choʻrtan, kullma, hesham, Zaqafqaziya kumushchasi, leshch, laqqa baliq, sif, tovon baliq, Kura kumushchasi; oʻrtacha miqdorda uchraydiganlari — Kura shemayasi, gambusiya, Kura xuli, Kavkaz xuli, zogʻora baliq, karp; kam sonli turlari — Kura qumlagʻchisi, Kura altaogʻizi, il baligʻi, qizil qanot, Kavkaz kengboshi; kamdan-kam uchraydiganlari esa qijovchi va qizilishkendir. Shuningdek, kullma × leshch hamda kullma × altaogʻiz duragaylari ham uchraydi.
Olib borilgan soʻnggi tadqiqotlar natijasida kullma tijoriy ahamiyatga ega baliqlar orasida son dinamikasi boʻyicha birinchi oʻrinni egallashi aniqlangan — 34,5 %. Keyingi oʻrinda 25,5 % bilan leshch turadi. Hesham 15,5 % bilan uchinchi, zogʻora baliq esa 10,7 % bilan toʻrtinchi oʻrinda. Oxirgi oʻrinlarni sif baliği — 8,9 % va choʻrtan — 4,8 % egallaydi.
Suv omborida oʻsimliklarning, ayniqsa qamishning, haddan tashqari koʻpayishi va rivojlanishi yirtqich baliqlarning boshqa tijoriy ahamiyatga ega baliqlar hamda ularning chavoqlarini ovlash imkoniyatini oshiradi.
Adabiyot
- Kura silsilasi suv omborlarining biologiyasi. Boku, Elm, 2010.
Manbalar
- ↑ „SU ANBARLARI“. 2011-yil 19-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 28-iyul.
- ↑ https://meteo.az/index.php?ln=az&pg=98