Uz (Yakkabogʻ)

Uz — Qashqadaryo viloyati, Yakkabogʻ tumani qishloq nomi. Bu nom o‘zbek xalqi tarkibidagi yirik va qadimiy qabilalardan biri bo‘lgan Yuzga borib taqaladi. Ular uzoq yillar davomida qabilalar ittifoqi sifatida faoliyat yuritgan. Asosan Toshkent, Sirdaryo, Jizzax va Surxondaryo viloyatlarida yashaganlar. O‘zbek tilining qipchoq lahjasida ushbu etnonim "juz" shaklida ishlatilgan va muqimlashgan. Juz so‘zi turkiy tillarda ma’muriy va hududiy birlikni ifodalash uchun ham qo‘llanilgan; masalan, qozoq xalqi hududlariga ko‘ra katta, kichik va o‘rta juzlarga bo‘lingan. Yuz qabila nomi turkiy tillarning oltoy bobotillari davridan qolgan qadimiy qabila va urug‘ nomlaridan biri bo‘lib, bunday nomlar oxirida ko‘pincha z, s, uz, us, az yoki as qo‘shimchalari uchraydi (uyaz/uyas, ulus, sulduz/suldus, kenagas, barlos, zarmas, chilkas, chinaz, o‘g‘uz, to‘g‘iz, qurlas/quralas, charkas). Chiroqchi, Yakkabog‘ va Qamashi tumanlari aholisi nutqida bu nom "Uz" shaklida saqlangan. Uz (Yuz)lar asosan Chiroqchi tumanidagi Ko‘kdala vohasida yashagan, ularning bir qismi esa Yakkabog‘ tumaniga ham ko‘chib o‘tgan. Shu etnonim asosida qishloq nomi shakllangan.