Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi
 | |
| Qisqartma | Turkmaniston IIV |
|---|---|
| Turi | Ijro etuvchi hokimiyat organi |
| Joylashuvi | Ashxobod, 2033-ko‘cha (Maxtumquli shoh ko‘chasi), 85-uy |
| Vazir | Muhammet Hydyrow |
| Vebsayti | asuda.gov.tm |
Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi (turkmancha: Türkmenistanyň Içeri Işler Ministrligi) — Turkmanistonda jamoat tartibi va jamoat xavfsizligini saqlash, shuningdek jinoyatlarni ochish va ularning oldini olish bilan bogʻliq vazifalarni amalga oshiruvchi markaziy ijro etuvchi hokimiyat organi. Vazirlik 25000ga yaqin xodimdan iborat Turkmaniston politsiyasini bevosita nazorat qiladi hamda Milliy xavfsizlik vazirligi bilan huquqni muhofaza qilish va milliy mudofaa masalalari boʻyicha hamkorlik qiladi[1]. Politsiyaning asosiy vazifalariga huquq va jamoat xavfsizligini taʼminlash, jinoyatchilikning oldini olish va tergov qilish, pasport nazorati, yoʻl va yongʻin xavfsizligi, huquqni muhofaza qilish sohasidagi xalqaro hamkorlik kiradi. Vazirlik Interpol bilan ham hamkorlik qiladi[2]. Hozirgi vazir Muhammet Hydyrow.
Tarixi
Vazirlik 1998-yil 19-fevralda prezident Saparmurod Niyozovning „Turkmaniston politsiyasini tashkil etish toʻgʻrisida“gi farmoni bilan tashkil etilgan. 2007-yil aprel oyida prezident Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Akmämed Rahmanowni poraxoʻrlik va korrupsiyada gumon qilib, lavozimidan chetlatadi[3]. 2012-yilda Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi Yevropa xavfsizlik va hamkorlik tashkiloti (YXHT) bilan hamkorlikda oʻz politsiya kuchlarini inson huquqlarini himoya qilish va terrorizmga qarshi kurashish masalalari boʻyicha oʻqitgan[4]. 2016-yil may oyida AQShdagi xalqaro giyohvand moddalar va huquqni muhofaza qilish ishlari byurosi ichki ishlar vazirligi mansabdor shaxslari uchun giyohvand moddalar savdosi va tegishli aralashuvlar mavzusida kurs oʻtkazgan[5]. 2017-yil avgust oyida Ozarbayjon Respublikasi Ichki ishlar vazirligi va Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi oʻrtasida hamkorlik toʻgʻrisidagi bitim imzolangan[6]. Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov oʻsha paytdagi ichki ishlar vaziri Isgender Mülikowga „oʻz xizmat vazifalarini yomon bajargani, kadrlar masalasida eʼtiborsizlik qilgani“ uchun 12 marta jiddiy ogohlantirish bergan[7]. 2019-yilda Mülikow ishdan boʻshatilub, lavozimidan tushirilgan va hibsga olingan, bir nechta jinoyatlarda ayblanib, sudlangan hamda 25 yillik qamoq jazosiga hukm qilingan[8][9][10][11][12][13][14][15].
Tuzilmasi
Turkmaniston Ichki ishlar vazirligining tuzilmasi Turkmaniston politsiyasi (markaziy apparat, hududiy apparat, tibbiyot muassasalari, Koʻpetdag stadioni, sport klubi), Turkmaniston ichki qoʻshinlari (har xil harbiy qismlar), Turkmaniston Sogʻlom jamiyat xavfsizligini himoya qilish davlat xizmatidan iborat.
Taʼlim muassasalari
Vazirlikning oliy taʼlim muassalariga Turkmaniston Ichki ishlar vazirligi instituti, Turkmaniston politsiyasi akademiyasi kiradi.
Vazirlar
- Serdar Çaryýarow (1990-yil 17-may — 1993-yil 2-aprel)
- Gurbanmuhammet Kasymow (1993-yil 2-aprel — 1998-yil 17-sentyabr)
- Poran Berdiýew (1998-yil 17-sentyabr — 2002-yil 14-mart)
- Annaberdi Kakabaýew (2002-yil 14-mart — 2003-yil 21-fevral)
- Aşyr Ataýew (2003-yil 21-fevral — 2004-yil 12-avgust)
- Geldimuhammed Aşyrmuhammedow (2004-yil 12-avgust — 2004-yil 9-dekabr)
- Akmämed Rahmanow (2004-yil 9-dekabr — 2007-yil 9-aprel)
- Hojamurat Annagurbanow (2007-yil 9-aprel — 2007-yil 8-oktyabr)
- Orazgeldi Amanmuradow (2007-yil 8-oktyabr — 2009-yil 29-may)
- Isgender Mülikow (2009-yil 29-may — 2019-yil 1-oktyabr)[16]
- Mämmethan Çakyýew (2019-yil 1-oktyabr — 2021-yil 1-iyul)[17][18]
- Öwezdurdy Hojanyýazow (2021-yil 1-iyul — 2022-yil 6-aprel)[18]
- Muhammet Hydyrow (2022-yil 6-aprel — h. v.)[19]
Manbalar
- ↑ „Turkmenistan-Internal Security Forces“.
- ↑ „Turkmenistan / Asia & South Pacific / Member countries / Internet / Home - INTERPOL“. www.interpol.int. 2011-yil 17-oktyabrda asl nusxadan arxivlangan.
- ↑ Turkmenistan president accused Ministry of Internal Affairs of bribery and corruption, Fergananews.com, 7-aprel 2007-yil
- ↑ Training of police trainers on the protection of human rights while countering terrorism in Turkmenistan, Osce.org, 13 mart 2012-yil
- ↑ Ambassador Mustard Underscores U. S. Government Commitment to Long Term Counter-narcotics Cooperation, Usembassy.gov, 6 iyun 2016-yil
- ↑ Azerbaijan, Turkmenistan signed documents, President.az, 8 avgust 2017-yil
- ↑ Turkmenistanʼs Interior Ministry again reprimanded with a final warning, Hronikatm.com, 11-yanvar 2018-yil
- ↑ „Бывший министр внутренних дел Туркменистана осуждён“ (ruscha). RFE/RL, Inc. (2019-yil 3-dekabr).
- ↑ „Watan habarlary 03.12.2019“ (turkmancha). Watan (2019-yil 3-dekabr). (video)
- ↑ „Президент Туркменистана уволил главу МВД за серьёзные недостатки в работе“ (ruscha). Turkmenportal.ru (2019-yil 1-oktyabr).
- ↑ „Обритый экс-глава МВД Туркмении перед камерой повинился за преступления“ (ruscha). Fergana (2019-yil 4-dekabr).
- ↑ „Туркменистан: министр внутренних дел появился в наручниках“ (ruscha). Eurasianet (2019-yil 5-yanvar).
- ↑ „В Туркменистане осужден экс-глава МВД. По ТВ его показали кающимся и остриженным наголо“ (ruscha). RFE/RL, Inc. (2019-yil 4-yanvar).
- ↑ „Президент Туркменистана провёл выездное заседание Госсовета безопасности“ (ruscha). Turkmenportal.com (2019-yil 4-dekabr).
- ↑ „Итоги работы силовых ведомств за 11 месяцев года рассмотрены на заседании Госсовета безопасности“ (ruscha). Туркменистан сегодня (2019-yil 3-dekabr).
- ↑ Ghostarchive : 'You're Fired': Turkmen President Dumps Interior Minister On TV.
- ↑ „Turkmen President Dismisses Once-Powerful Interior Minister“. RFE/RL (2019-yil 2-oktyabr). Qaraldi: 2026-yil 15-aprel.
- ↑ 18,0 18,1 „Türkmenistanyň Prezidentiniň gol çeken resminamalary“ (turkmancha). Turkmenistan: Golden Age (2021-yil 1-iyul). Qaraldi: 2026-yil 15-aprel.
- ↑ Министру внутренних дел объявлен выговор [Minister of internal affairs receives reprimand] (ruscha), Туркменистан: Золотой век, 6 June 2024