Tolib ibn Abu Tolib

Tolib ibn Abu Tolib; arabcha: طَالِب بْن أَبِي طَالِب‎‎
Tavalludi	tax. 568; Hijoz, Arabiston
Vafoti	ehtimol tax. 624; Badr, Arabiston
Mashhur ishlari	Muhammad paygʻambarning amakivachchasi va Alining akasi
Otasi	Abu Tolib ibn Abdulmuttalib
Onasi	Fotima bint Asad
Qarindoshlari	Oqil (akasi); Jaʼfar (ukasi); Ali (ukasi); Faxita (singlisi); Jumona (singlisi); Rayta (singlisi);
Izohlar
	624-yilda hozirgi Saudiya Arabistoni hududida bedarak yoʻqolgan va qariyb 1400 yildan beri bedarak hisoblanadi

Tolib ibn Abu Tolib (arabcha: طَالِب بْن أَبِي طَالِب‎‎) — islom paygʻambari Muhammadning amakivachchasi va xalifa Alining akasi.

Oilasi

Tolib Makkada tugʻilgan. Otasi Abu Tolib ibn Abdulmuttalib, onasi esa Fotima bint Asad boʻlgan^[1]. Paygʻambar Muhammad Tolib 8 yosh boʻlganidan boshlab ularning uyida yashagan^[2].^:79. Tolib ibn Abu Tolibning farzandi boʻlmagan^[1].

Meros huquqi

620-yilda Tolibning otasi Abu Tolib vafot etgach^[2],^:191, meros u va ukasi Oqil oʻrtasida taqsimlangan. Ularning ikki kichik ukasi — Jaʼfar va Ali esa hech qanday meros olmagan. Bu voqea islom huquqida quyidagi tamoyilning qaror topishiga asos boʻlgan: „Moʻmin kofirning mulkidan meros olmaydi va kofir moʻminning mulkidan meros olmaydi“^[3]^[4]. Biroq bu masalada sahobalar oʻrtasida ham ixtilof mavjud boʻlgan. Rivoyatlarga koʻra, Muoviya ibn Abu Sufyon va Muoz ibn Jabal bu tamoyilga qoʻshilmaganlar. Ularning fikricha, musulmon erkaklar imonsiz ayollarga uylanishlari mumkin ekan, demak, ular oʻsha ayollarning merosidan ham foydalanishlari mumkin. Ammo Ali, Abdulloh ibn Umar va boshqa sahobalar mazkur tamoyilga amal qilganlar.

Badr jang

624-yilda Tolib ibn Abu Tolib musulmonlar tomonidan hujum qilinishi kutilayotgan savdo karvonini qutqarish maqsadida makkaliklar qoʻshini bilan birga yoʻlga chiqqan. Biroq Abu Sufyon karvonning eson-omon Makkaga yetib kelgani va shu sababli yurishni davom ettirishga hojat qolmaganini maʼlum qilganidan soʻng ham Quraysh qabilasining ayrim vakillari Badrgacha borishni davom ettirishni istaganlar. Shunda ular Tolibga: „Ey Hoshimning oʻgʻli, biz bilamizki, agar sen biz bilan birga chiqqan boʻlsang ham, qalbing Muhammad tomonda“, — dedilar.

Manbalar

↑ ^1,0 ^1,1 Muhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir. Translated by Haq, S. M. (1967). Ibn Saʼd’s Kitab al-Tabaqat al-Kabir, Volume I Parts I & II, 135. Delhi: Kitab Bhavan.
↑ ^2,0 ^2,1 Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press.
↑ Bukhari 2:26:658; 5:59:579.
↑ Muslim 7:3132.

[Saad1-1] 1,0 ^1,1 Muhammad ibn Saad. Kitab al-Tabaqat al-Kabir. Translated by Haq, S. M. (1967). Ibn Saʼd’s Kitab al-Tabaqat al-Kabir, Volume I Parts I & II, 135. Delhi: Kitab Bhavan.

[Ishaq-2] 2,0 ^2,1 Muhammad ibn Ishaq. Sirat Rasul Allah. Translated by Guillaume, A. (1955). The Life of Muhammad. Oxford: Oxford University Press.

[3] Bukhari 2:26:658; 5:59:579.

[4] Muslim 7:3132.

[1]

[2]

[3]

[4]