Sunan al-Kubra
| Asl nomi | ٱلسُّنَن ٱلْكُبْرَىٰ لِلْبَيْهَقِيّ |
|---|---|
| Muallif(lar) | Bayhaqiy |
| Til | arabcha |
| Janr(lar)i | Hadis toʻplami |
Sunan al-Kubro lil Bayhaqiy, (arabcha: ٱلسُّنَن ٱلْكُبْرَىٰ لِلْبَيْهَقِيّ), yoki as-Sunan al-Kabir (arabcha: ٱلسُّنَن ٱلْكَبِير) – imom al-Bayhaqiy (hijriy 384–458) tomonidan jamlangan, tahrir qilingan va tartiblangan, koʻp jildli, mashhur va juda katta hajmdagi hadis kitobidir[1].
Tavsifi
U Hadis toʻplamlari tarixida mavjud boʻlgan eng katta „Sunan“ kitobi boʻlib, Al-Maktaba al-Shamela maʼlumotiga koʻra qariyb yigirma ikki ming (22 000) hadisni oʻz ichiga oladi[2]. Shunga oʻxshash nomdagi kitob (as-Sunan al-Kubra) imom Nasaiy tomonidan ham yozilgan boʻlib, unda qariyb oʻn ikki ming (12 000) hadis bor.
U hijriy IV asrning soʻnggi buyuk hadis hofizlaridan biri tomonidan tuzilgan asosiy hadis toʻplamlaridan hisoblanadi, uning ahamiyati shunchalik kattaki, bu sohada unga oʻxshashi yozib qoldirilmagan. Asar fiqhga oid masalalar tartibi boʻyicha tuzilgan. Muallif har bir bobda rivoyatlarni keltirishga katta eʼtibor qaratib, bunday rivoyatlardan chiqariladigan hukmlarni va ayrim olimlar ularni qanday tushunganini bayon qiladi. Shuningdek, notoʻgʻri talqinga olib kelishi mumkin boʻlgan muammoli iboralar va/yoki istilohlarni, hamda zohiran qarama-qarshilikni anglatib qolishi mumkin boʻlgan joylarni ham sharhlab beradi. Koʻplab olimlar Sunan al-Kabirga oʻxshash asar yozilmaganini aytganlar[3].
Kitob haqida boshqa olimlarning qarashlari
Ibn as-Saloh oʻzining Muqaddima asarida: „Bu sohada uning oʻxshashini bilmaymiz“, degan. Boshqacha aytganda, u sunan asarlarining eng yaxshisidir. Navaviy „at-Taqrib“da unga bagʻishlanib shugʻullanish lozimligini aytgan, chunki unga oʻxshash narsa yozilmagan. Suyutiy esa „Tadrib ar-Roviy“da bu fikrga izoh berib, qoʻshilgan. Saxoviy „Fath al-Mugʻis“da ahodisi ahkomning aksariyatini qamrab olganligi sababli, undan (Abu Dovud, Nasaiy va Termiziy sunanlari kabi boshqa sunan asarlari bilan kifoyalanib) cheklanmaslik kerakligini aytgan. Saxoviy yana shuni qoʻshimcha qiladiki, uning haqiqiy martabasi Buxoriy va Muslimning „Sahih“laridan keyingi oʻrinda boʻlib, Abu Dovud, Nasaiy va Termiziy sunanlaridan oldinda turadi; ular faqat avvalroq tuzilganligi va shuning uchun isnodlari qisqaroq boʻlgani jihatidan ustunlikka ega[4].
Zahabiy unga oʻxshash narsa yoʻqligini aytib, uni olim kishisiz qilolmaydigan toʻrt durdona asardan biri deb bilgan. Bu toʻrt asar: Ibn Hazmning „al-Muhalla“si, Ibn Qudomaning „al-Mugʻaniy“si va Ibn Abdulbarrning „at-Tamhid“idir[4]. Tojiddin as-Subkiy bunday tasnif, tartib va nafislik bilan boshqa kitob yozilmaganini aytgan[5].
Sharhlar
Ushbu hadis toʻplamiga sharh yozganlar:
- Al-Sunan al-Kabir 24 JILD (السنن الكبير) – Shayx at-Turkiy sharhi: Nashr: Dar 'Aalim al-Kutub | Ar-Riyod, Saudiya, 2013[3].
Yana qarang
Manbalar
- ↑ Adūnīs. Concerto Al-Quds. Yale University Press, 2017 — 76-bet. ISBN 9780300197648.
- ↑ „Sunan Al-Kubra (سنن البيهقي)“. www.australianislamiclibrary.org. Qaraldi: 2019-yil 29-aprel.
- ↑ 3,0 3,1 „al-Sunan al-Kabir 24 VOLUMES (السنن الكبير) Imam al-Bayhaqi + Shaykh A. al-Turki“. www.loohpress.com. 2019-yil 7-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 29-aprel.
- ↑ 4,0 4,1 „Sunan Al-Kubra (سنن البہیقی)“. www.australianislamiclibrary.org. Qaraldi: 2019-yil 29-aprel.
- ↑ Al-Bayhaqi. Allah's Names and Attributes. Islamic Supreme Council of America, 1999 — 5-bet. ISBN 9781930409033.
Havolalar
 |
Vikimanbada bu maqolaga oid asl matn mavjud: |
- Sunan An Nasai – Imom an-Nasaiyning Sunan as-Sugʻro asari boʻyicha qidiruv tizimi