Shayx Babi maqbarasi
| Maqbara | |
Shayx Babi maqbarasi
| |
 | |
Shayx Babi Yoqub maqbarasi (ozarbayjoncha: Şeyx Babı türbəsi) — xalqaro miqyosda Ozarbayjon hududining bir qismi sifatida tan olingan, maqomi bahsli Qorabogʻ mintaqasidagi Fuzuliy tumanining Babi qishlogʻida joylashgan maqbara. 1272-yilda bunyod etilgan[1]. 2020-yil 29-sentabrda Ozarbayjon bilan qurolli toʻqnashuvlar davomida Armaniston qurolli kuchlari tomonidan jiddiy zarar yetkazilgan[2].
Tadqiqotlar
A. I. Brozgul majmuani xato ravishda XII asrga oid deb hisoblagan, I. P. Sheblikin esa maqbarani yanglishib „Shoh Babali“ deb atagan. XIX asr oʻrtalarida N. V. Xanikov maqbaradagi kufiy yozuvga eʼtibor qaratgan. U oʻz asarida qishloq nomini „Babili“, albomida esa „Bab“ shaklida qayd etgan. Biroq Xanikov ushbu yozuvni koʻchirishda xatolarga yoʻl qoʻygan va ayrim qismlarini tushirib qoldirgan. Keyinchalik yozuv toʻliq oʻqilib, Ozarbayjondagi arab, fors va ozarbayjon tillaridagi bitiklar toʻplamiga kiritilgan[3].
2011-yil yozida Ozarbayjon Respublikasi Madaniyat va turizm vazirligi topshirigʻiga binoan maqbarada arxeologik qazishma ishlari boshlangan. Ekspeditsiya rahbari Xagani Almammadovning maʼlum qilishicha, maqbara yaqinidan Shayx Bobo xonaqohining xarobalari ham topilgan. Dastlab karvonsaroy sifatida foydalanilgan ushbu inshoot keyinchalik masjidga aylantirilgan. Uning soʻzlariga koʻra, qazishmalar davomida jangchilarga tegishli boʻlishi mumkin boʻlgan oltita tosh qabr aniqlangan. Qabrlardan birida boshsiz skelet, boshqasida esa skelet va oʻq uchlari topilgan. Qazishma ishlari yakunlanganidan soʻng majmuada restavratsiya ishlarini olib borish rejalashtirilgan[4].
Meʼmorchiligi
Maqbara sakkiz burchak shaklida boʻlib, har bir tomonining uzunligi 3 metrni tashkil etadi. Uning usti yupqa tosh plitalardan ishlangan, sakkiz qirrali gumbaz bilan yopilgan. Qurilish materiali sifatida yoʻnilgan ohaktoshdan foydalanilgan[1].
Galereya
- Shayx Babi Yoqub maqbarasi
-
-
Yana qarang
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Борис Владимирович Иогансон.. Искусство стран и народов мира: краткая художественная енциклопедия : архитектура, живопись, скульптура, графика, декоративное искусство. The Soviet Encyclopedia, 1962 — 52-bet.
- ↑ „Erməni təxribatı nəticəsində Şeyx Babı türbəsinə ciddi ziyan dəyib“ (az). apa.az (2020-yil 29-sentyabr). 2020-yil 29-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 29-sentyabr.
- ↑ Академия наук Азербайджанской ССР.. Известия Академии наук Азербайджанской ССР. Publishing house of Academy of Sciences of the Azerbaijan SSR, 1988 — 109-bet.
- ↑ „В.Мамедов. На территории Физулинского района Азербайджана начались археологические раскопки гробницы XIV века“. 2011-yil 30-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 16-may.
Adabiyotlar
- Brozgul A. I. Mavzoley v sele Babi. — M.: PAEN, 1947.