Kontent qismiga oʻtish

Seyran Ateş

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Seyran Ateş
Fayl:Seyran Ateş (cropped).jpg
Tavalludi
Istanbul, Turkiya
Taʼlimi Berlin erkin universiteti
Kasbi Advokat va feminist

Seyran Ateş (1963-yil 20-aprelda tugʻilgan) — nemis advokati, islom feministi. 2017-yilda Germaniyada musulmonlar uchun birinchi liberal ibodat maskani sifatida Ibn Rushd-Gyote masjidiga asos solgan. Berlin shahrida musulmon boʻlish nimani anglatishi haqidagi anʼanaparast qoidalardan chekinadigan masjid ochib, islom taʼlimotidagi odatiy qarashlarga qarshi chiqqani bilan tanilgan[1][2].

Yoshligi

Ateş Turkiyaning Istanbul shahrida tugʻilgan. Onasi turk, otasi kurd boʻlgan[3]. Olti yoshga toʻlganida oilasi 1961–1973-yillarda Gʻarbiy Germaniya va Turkiya oʻrtasidagi ishchi yollash kelishuvi davrida G‘arbiy Berlinga koʻchib oʻtgan. Bu 12 yil davomida 867 000 Turkiya fuqarosi Gʻarbiy Germaniyaga kelgan, shulardan 367 000 nafari mamlakatda qolgan. 17 yoshida Ateş kelishilgan nikohdan qochish maqsadida uydan ketgan. Ateş maktabda aʼlo oʻqigan, soʻngra Berlin erkin universitetida huquqshunoslikni oʻrgangan.

Faoliyati

1984-yilda ayollar markazida ishlayotganda turk millatchisi Ateşning boʻynidan otib yaralagan. U maslahat berayotgan mijoz ayol esa hujumchi tomonidan oʻldirilgan. Shundan keyin Ateş Germaniyada kelib chiqishi turk boʻlgan ayollarga oʻz huquqlariga erishishida yordam berishga yanada koʻproq bel bogʻlashga qaror qilgan[4]. 1997-yildan buyon Ateş advokatlik bilan shugʻullanadi, yoʻnalishi jinoiy huquq va oila huquqiga ixtisoslashgan[2].

Uning nemis tilida yozilgan „Islam needs a sexual revolution“ (tarjimasi „Islomga jinsiy inqilob kerak“) nomli kitobi 2009-yilda Germaniyada nashr etilishi rejalashtirilgan edi[1]. 2008-yil yanvar oyida National Public Radioga bergan intervyusida Ateş yashirinib yurganini va oʻziga qarshi tahdidlar sabab musulmon ayollari nomidan omma oldida (jumladan, sudlarda) ishlamasligini aytgan. Ayrim hodisalardan birida Germaniya sud binosida tomoshabinlar oldida hech kim aralashmagan bir paytda uni va mijoziga oʻsha ayolning eri hujum qilgan[5].

Ateş 2017-yilda cherkov binosida joylashgan Ibn Rushd-Gyote masjidini ochgan. Ushbu masjid Germaniyadagi yagona liberal masjid boʻlib, unda erkaklar va ayollar birga namoz oʻqishi hamda ayollar namozga imomlik qilishi mumkin[6]. Turkiya diniy idorasi hamda Al-Azhar universiteti huzuridagi Misr fatvo kengashi uning loyihasini qoralagan, Ateşning oʻziga esa oʻlim bilan tahdid qilingan[7][8]. Fatvo hozirgi va kelajakdagi barcha liberal masjidlarni ham qamrab olgan[8].

2021-yilda suratga olingan „Seyran Ateş: Sex, Revolution and Islam“ hujjatli filmi uning feminist, advokat va masjid asoschisi sifatidagi hayotini yoritadi. Film dunyo boʻylab 24 ta kinofestival uchun saralangan[9] va, asosan, ijobiy taqrizlar olgan[10][11][12].

Mukofotlari

2005-yilda Ateş Tinchlik boʻyicha Nobel mukofotiga 1000 nafar tinchlikparvar ayol loyihasi doirasida nomzod qilib koʻrsatilgan[13].

2007-yil mart oyida Ateş inson huquqlarini himoya qilgani uchun oʻzi oʻqigan oliygoh tomonidan mukofotlangan[4].

2019-yil oktyabr oyida u Oslo Inson huquqlari universiteti mukofotini qoʻlga kiritgan[14].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 Beyer, Susanne; Broder, Henryk M.; Ateş, Seyran. „"Islam needs a sexual revolution"“ (en). Der Spiegel (2009-yil 13-oktyabr). Qaraldi: 2010-yil 20-yanvar.
  2. ↑ 2,0 2,1 Ateş, Seyran „Tolerance for the tolerant“ (en). signandsight.com (2005-yil 8-sentyabr). Qaraldi: 2010-yil 29-yanvar. Translated from Ateş, Seyran (31 August 2005). „Toleranz den Toleranten“. Perlentaucher (nemischa). Qaraldi: 18 July 2024.
  3. ↑ Eddy, Melissa. „By Taking a Bullet, a Muslim Woman Finds Her Calling“. The New York Times. Qaraldi: 2021-yil 29-mart. „Born in Istanbul to a Turkish mother and a Kurdish father, she emigrated with her parents to what was then West Berlin in the late 1960s. Ms. Ates was 6 when she and her four siblings moved into a one-room apartment with their parents.“.
  4. ↑ 4,0 4,1 Caldwell, Christopher. „Where Every Generation Is First-Generation“. The New York Times (2007-yil 27-may).
  5. ↑ Poggioli, Sylvia. „Muslim Activist Critical of 'Multicultural Mistake'“. Morning Edition. National Public Radio (2008-yil 22-yanvar). Qaraldi: 2010-yil 29-yanvar.
  6. ↑ Reimann, Anna. „Frauenrechtlerin gründet Moschee: "Unsere Religion nicht den Rückständigen überlassen"“ (de) (2017-yil 12-iyun). Qaraldi: 2017-yil 16-iyun.
  7. ↑ Breyton, Ricarda. „Liberal Moschee in Berlin: "Die meisten liberalen Muslime haben Angst"“ (2017-yil 23-iyun). Qaraldi: 2017-yil 24-iyun.
  8. ↑ 8,0 8,1 Oltermann, Philip. „Liberal Berlin mosque to stay open despite fatwa from Egypt“ (en-GB). The Guardian (2017-yil 25-iyun). Qaraldi: 2017-yil 16-iyul.
  9. ↑ „INTEGRAL FILM“ (en-US). 2021-yil 7-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-noyabr.
  10. ↑ Hadadi, Roxana. „Review: 'Seyran Ateş: Sex, Revolution and Islam' provides a frustrating introduction“ (en-US). Los Angeles Times (2021-yil 1-oktyabr). Qaraldi: 2021-yil 11-noyabr.
  11. ↑ Gilles, Jim. „SEX, REVOLUTION, AND ISLAM: Progressive Hope for Islam“ (en-US). The Hollywood Times (2021-yil 5-oktyabr). 2021-yil 6-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 11-noyabr.
  12. ↑ Sommer, Helena „"Warum wollt ihr mich töten?"“ (de). Humanistischer Pressedienst [de] (2021-yil 10-noyabr). Qaraldi: 2021-yil 11-noyabr.
  13. ↑ 1000 FriedensFrauen Weltweit. Seyran Ates [sic], retrieved 13 April 2018, (deutsche Digitalfassung von 1000 PeaceWomen Across the Globe, Serie: Kontrast Book, Verlag Scalo, Zürich 2005).
  14. ↑ Chesler, Phyllis „Female imam wins University of Osloʻs Human Rights Award 2019“. phyllis-chesler.com. Author (2019). 2022-yil 12-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 3-mart.

Havolalar

"https://ziyosfera.uz/index.php?title=Seyran_Ateş&oldid=773175" dan olindi