Quvib oʻtish

Quvib oʻtish
Yoʻl harakati qoidalari: Asosiy tushuncha va 12-bob qoidalari
	; Quvib oʻtish manyovri sxemasi (qarama-qarshi yoʻnalish tasmasiga chiqib oʻzib ketish)
Huquqiy va meʼyoriy maʼlumotlar
Sohasi	Yoʻl harakati xavfsizligi
Qoidalar bobi	1-bob («Umumiy qoidalar») va 12-bob («Quvib oʻtish»)
Band(lar)i	6-band hamda 82–87-bandlar
Tegishli yoʻl belgilari	3.20, 3.21, 3.22, 3.23
Tegishli yoʻl chiziqlari	1.1, 1.3, 1.5, 1.6, 1.11
Tasdiqlangan hujjat	VMning 2022-yil 12-apreldagi 172-son qarori
Asosiy qonun	Oʻzbekiston Respublikasining «Yoʻl harakati toʻgʻrisida»gi Qonuni (OʻRQ-900)
Kuchga kirgan sanasi	2022-yil 1-may
Soʻnggi tahrir	VMning 2024-yil 30-noyabrdagi 806-son qarori
Rasmiy manba	Lex.uz rasmiy matni

Quvib oʻtish — Oʻzbekiston Respublikasi Yoʻl harakati qoidalariga koʻra, bir yoki bir nechta transport vositalarini qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanish uchun moʻljallangan tasmaga (boʻlakka) chiqib, soʻngra ilgari egallagan qatoriga qaytib oʻtish bilan bogʻliq boʻlgan oʻzib ketish manyovri^[1].

Yoʻl harakati qoidalarida «quvib oʻtish» va «oʻzib ketish» tushunchalari oʻzaro qatʼiy farqlanadi: qarama-qarshi yoʻnalish tasmasiga chiqmasdan, oʻz yoʻnalishidagi harakatlanish boʻlaklari doirasida oldindagi transport vositasidan tezroq harakatlanib oʻtib ketish quvib oʻtish emas, balki oʻzib ketish hisoblanadi^[1].

Huquqiy asos

Oʻzbekiston Respublikasida quvib oʻtish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining «Yoʻl harakati toʻgʻrisida»gi Qonuni (OʻRQ-900-son)^[2] hamda Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 12-apreldagi 172-son qarori bilan tasdiqlangan «Yoʻl harakati qoidalari»ning 1-bobi (6-band) va 12-bobi («Quvib oʻtish», 82–87-bandlar) bilan tartibga solinadi^[1]. Shuningdek, Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 30-noyabrdagi 806-son qarori bilan quvib oʻtish xavfsizligi talablariga (82-band) aniqlashtiruvchi oʻzgartirishlar kiritilgan^[3].

Quvib oʻtishni boshlashdan oldingi majburiyatlar

Yoʻl harakati qoidalarining 82-bandiga muvofiq, quvib oʻtishni boshlashdan oldin haydovchi chapga burilishni bildiruvchi yorugʻlik koʻrsatkich ishorasini yoqib, quyidagi shartlarning barchasiga toʻliq ishonch hosil qilishi shart^[1]^[3]:

Oʻzi oʻtmoqchi boʻlgan harakatlanish boʻlagi quvib oʻtish uchun yetarlicha masofada boʻsh ekanligiga, quvib oʻtish jarayonida harakatlanishga xavf tugʻdirmasligiga va boshqa yoʻl harakati ishtirokchilariga xalaqit bermasligiga;
Shu tasmada orqada harakatlanayotgan transport vositasi quvib oʻtishni boshlamaganligiga;
Oldinda harakatlanayotgan transport vositasi quvib oʻtish, chapga burilish yoki qayta tizilish ishorasini bermayotganligiga;
Quvib oʻtishni tugallayotganda quvib oʻtilayotgan transport vositasiga xalaqit bermasdan ilgari egallagan qatorga qaytib oʻta olishiga.

Quvib oʻtishni bajarish va yakunlash qoidalari

Quvib oʻtilayotgan haydovchining majburiyati (84-band): Quvib oʻtilayotgan transport vositasining haydovchisiga harakatlanish tezligini oshirish yoki boshqa xatti-harakatlar bilan quvib oʻtishga toʻsqinlik qilish qatʼiyan taqiqlanadi^[1].
Avvalgi qatorga qaytish (85-band): Quvib oʻtishni tugallagandan soʻng haydovchi ilgari egallagan harakatlanish yoʻnalishiga (boʻlagiga) qaytishi shart^[1].
Sekin yuruvchi va katta hajmli transport vositalari (87-band): Aholi punktlaridan tashqaridagi yoʻllarda sekin harakatlanadigan, katta hajmli yoki katta hajmli yuk tashiyotgan transport vositasini quvib oʻtish qiyin boʻlgan hollarda, uning haydovchisi ushbu transport vositasini iloji boricha yoʻlning oʻng tomoniga olishi, zarur boʻlganda esa orqasida toʻplanib qolgan transport vositalarini oʻtkazib yuborish uchun toʻxtashi kerak^[1].
Ogohlantiruvchi ishoralar (48–49-bandlar): Aholi punktlaridan tashqarida boshqa haydovchilarni quvib oʻtish haqida ogohlantirish uchun tovushli ishoradan yoki uning oʻrniga (yoxud u bilan birgalikda) fara chiroqlarini qisqa muddatga yoqib-oʻchirishdan foydalanishga ruxsat etiladi^[1].

Quvib oʻtish taqiqlangan holatlar

Yoʻl harakati qoidalarining 86-bandiga binoan, quyidagi joylarda va holatlarda quvib oʻtish taqiqlanadi^[1]:

tartibga solingan chorrahalarda;
tartibga solinmaydigan chorrahalarda asosiy hisoblanmaydigan (ikkinchi darajali) yoʻllarda harakatlanishda;
koʻpriklarda, yoʻl oʻtkazgichlarda, estakadalarda va ularning ostida;
piyodalar oʻtish joylarida;
temir yoʻl kesishmalarida va ulargacha 100 metrdan kam masofa qolganda;
quvib yoki aylanib oʻtayotgan transport vositalarini (qoʻshaloq quvib oʻtish);
tepalikning (balandlikning) oxirida va yoʻlning koʻrinishi cheklangan joylarida;
3.20 («Quvib oʻtish taqiqlangan») va 3.22 («Yuk avtomobillarida quvib oʻtish taqiqlangan») taqiqlovchi yoʻl belgilari taʼsir oraligʻida.

Shuningdek, Qoidalarning 26-bandiga koʻra, koʻk va (yoki) qizil rangli yalt-yalt etuvchi chiroq-mayoqchasi hamda maxsus tovushli ishorasi yoqilgan tezkor va maxsus xizmatlar transport vositalarini hamda ular kuzatib kelayotgan transport vositalarining tashkiliy jamlanmasini quvib oʻtish taqiqlanadi^[1].

Tegishli yoʻl belgilari va yoʻl chiziqlari

Quvib oʻtish tartibini belgilovchi asosiy yoʻl belgilari va chiziqlari (Yoʻl harakati qoidalariga 1 va 2-ilovalar)^[1]:

Quvib oʻtishni tartibga soluvchi taqiqlovchi yoʻl belgilari (YHQ 1-ilova)
3.20. «Quvib oʻtish taqiqlangan»
3.21. «Quvib oʻtish taqiqlangan hududning oxiri»
3.22. «Yuk avtomobillarida quvib oʻtish taqiqlangan»
3.23. «Yuk avtomobillarida quvib oʻtish taqiqlangan hududning oxiri»

3.20 «Quvib oʻtish taqiqlangan» yoʻl belgisi — soatiga 40 km dan kam tezlikda harakatlanayotgan yakka transport vositasidan boshqa transport vositalarini quvib oʻtishni taqiqlaydi.
3.21 «Quvib oʻtish taqiqlangan hududning oxiri» yoʻl belgisi — 3.20 yoʻl belgisining taʼsir oraligʻini bekor qiladi.
3.22 «Yuk avtomobillarida quvib oʻtish taqiqlangan» yoʻl belgisi — toʻliq vazni 3,5 tonnadan ortiq boʻlgan yuk avtomobillarida barcha transport vositalarini quvib oʻtishni taqiqlaydi (soatiga 40 km dan kam tezlikda harakatlanayotgan yakka transport vositasi, traktor, ot-arava va velosipedni quvib oʻtish bundan mustasno).
3.23 «Yuk avtomobillarida quvib oʻtish taqiqlangan hududning oxiri» yoʻl belgisi — 3.22 yoʻl belgisining taʼsir hududini tugatadi.
1.1 va 1.3 yotiq yoʻl chiziqlari — sidirgʻa va qoʻsh sidirgʻa chiziqlar boʻlib, ularni quvib oʻtish maqsadida bosib oʻtish qatʼiyan taqiqlanadi.
1.11 yotiq yoʻl chizigʻi — uzuq-uzuq chiziq tomonidan quvib oʻtish uchun bosib oʻtishga, sidirgʻa chiziq tomonidan esa faqat quvib yoki aylanib oʻtishni tugatayotganda bosib oʻtishga ruxsat etiladi.

Yana qarang

Manbalar

↑ ^1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 ^1,10 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. „Yoʻl harakati qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida (172-son qaror, 1-ilova, 1-bob, 6-band va 12-bob, 82–87-bandlar)“. Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi (Lex.uz) (2022-yil 12-aprel). Qaraldi: 2026-yil 13-noyabr.
↑ Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi. „Oʻzbekiston Respublikasining «Yoʻl harakati toʻgʻrisida»gi Qonuni (OʻRQ-900-son)“. Lex.uz (2024-yil 19-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 13-noyabr.
↑ ^3,0 ^3,1 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. „Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 30-noyabrdagi 806-son qarori“. Lex.uz (2024-yil 30-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 13-noyabr.

Tashqi havolalar

[yhq172-1] 1,00 ^1,01 ^1,02 ^1,03 ^1,04 ^1,05 ^1,06 ^1,07 ^1,08 ^1,09 ^1,10 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. „Yoʻl harakati qoidalarini tasdiqlash toʻgʻrisida (172-son qaror, 1-ilova, 1-bob, 6-band va 12-bob, 82–87-bandlar)“. Oʻzbekiston Respublikasi Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi (Lex.uz) (2022-yil 12-aprel). Qaraldi: 2026-yil 13-noyabr.

[orq900-2] Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi. „Oʻzbekiston Respublikasining «Yoʻl harakati toʻgʻrisida»gi Qonuni (OʻRQ-900-son)“. Lex.uz (2024-yil 19-yanvar). Qaraldi: 2026-yil 13-noyabr.

[vm806-3] 3,0 ^3,1 Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. „Vazirlar Mahkamasining 2024-yil 30-noyabrdagi 806-son qarori“. Lex.uz (2024-yil 30-noyabr). Qaraldi: 2026-yil 13-noyabr.

[1]

[2]

[3]