Qilich Arslon IV
| Qilich Arslon IV | |||||
|---|---|---|---|---|---|
 1248/49-yillarda Sivasda Qilich Arslon IV nomidan zarb qilingan noyob tanga | |||||
| Rum sultoni | |||||
| Birinchi hukmronligi | 1249–1254[1]. | ||||
| Oʻtmishdoshi | Kayxusrav II | ||||
| Davomchisi | Kayqubod II | ||||
| Hamkor sultonlar |
Kayqubod II (1249–1254) Kaykovus II (1249–1254) | ||||
| Ikkinchi hukmronligi | 1257–1266 | ||||
| Oʻtmishdoshi | Kayqubod II | ||||
| Davomchisi | Kayxusrav III | ||||
| Hamkor sulton | Kaykovus II (1257–1262) | ||||
| Tugʻilishi | 1237 yoki 1240[1]. | ||||
| Vafoti | 1265 (25 yoki 28 yoshida) | ||||
| Consort |
Gumaç xotun[2] Fotima xotun Gʻazalya xotun | ||||
| Farzandlari |
Saljuq xotun Kayxusrav III | ||||
| |||||
| Uy | Saljuqiylar | ||||
| Otasi | Kayxusrav II | ||||
| Onasi | Yunon kanizagi[1]. | ||||
| Dini | Islom | ||||
Qilich Arslon IV (قِلِج اَرسلان yoki Rukniddin Qilich Arslon ibn Kayxusrav (turkcha: Rükneddin Kılıçarslan, forscha: رکن الدین قلیچ ارسلان بن کیخسرو) 1249-yildan 1254-yilgacha va keyin 1257-yildan 1266-yilgacha ikki marta Rum saljuqiylar sultonligi sultoni boʻlgan.
Biroq, yorliq 1248-yilda Gyuyuk xon tomonidan chiqarilib, uni akasi Kaykovus IIdan ustun qoʻyib, sulton sifatida tasdiqlagan[3]. Ammo shu yilning oʻzida Gyuyukning vafotidan soʻng bu yorliq tezda qadrini yoʻqotdi. Keyinchalik Arslonning tarafdorlari taxt raqibi boʻlgan akasi Kaykovus II tarafdori Shamsiddin Isfahoniyni oʻldirishdi. 1254-yilda uning vorisi Jaloliddin Qarotoyning oʻlimi hokimiyatdagi boʻshliqni yuzaga keltirdi va bu boʻshliqni ikki aka tarafdorlari oʻrtasidagi kurash toʻldirdi. Oxir-oqibat, 1256-yilda Kaykovus II gʻolib chiqdi[4].
1260-yillarda Muiniddin Parvona oʻz mavqeini mustahkamlash uchun saljuqiylar toj yerlarini oʻz tarafdorlari oʻrtasida qayta taqsimladi. Bu harakati Arslonning noroziligiga sabab boʻldi va oxir-oqibat 1265-yilda Parvona tomonidan Arslonning qatl etilishiga sabab boʻldi[4].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 "KILICARSLAN IV (ö. 664/1266) Anadolu Selçuklu sultanı (1249-1254, 1257-1266)." (Turkish). TDV Encyclopedia of Islam (44+2 vols.). Istanbul: Turkiye Diyanet Foundation, Centre for Islamic Studies. 1988–2016. https://islamansiklopedisi.org.tr/kilicarslan-iv.
- ↑ Yetkin 1961, s. 360.
- ↑ Saunders 2001, s. 98.
- ↑ 4,0 4,1 „Saljuqs“ (en-US). iranicaonline.org. Qaraldi: 2022-yil 11-iyul.
Adabiyotlar
- Hillenbrand, Carole (1993). "Muʿīn al-Dīn Sulaymān Parwāna". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume VII: Mif–Naz (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 479–480 b. ISBN 978-90-04-09419-2. https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/muin-al-din-sulayman-parwana-SIM_5442.
- Jackson, Peter. The Mongols and the Islamic World: From Conquest to Conversion. Yale University Press, 2017. ISBN 978-0300125337.
- Peacock, Andrew (2010). "Saljuqs iii. Saljuqs of Rum". Encyclopaedia Iranica. http://www.iranicaonline.org/articles/saljuqs-iii.
- The Seljuks of Anatolia: Court and Society in the Medieval Middle East. I.B.Tauris, 2012. ISBN 978-1848858879.
- Saunders, J. J.. The History of the Mongol Conquests. University of Pennsylvania Press, 2001.
- Yetkin, S. Kemal (1961). "The Turbeh of Gumaç Hatun, a Seljūk Monument". Ars Orientalis 4.
| Oʻtmishdoshi: ʿIzziddin Kaykovus II (1246–1262) |
Rum sultoni 1249–1266 |
Vorisi: Gʻiyosiddin Kayxusrav III (1266–1282) |