Kontent qismiga oʻtish

Poraxoʻrlikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun (Buyuk Britaniya)

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

2010-yilgi Poraxoʻrlikka qarshi kurash toʻgʻrisidagi qonun — Birlashgan Qirollik Parlamentining poraxoʻrlik bilan bogʻliq jinoiy-huquqiy normalarni qamrab oluvchi akt. Bir necha oʻn yillik hisobotlar va qonun loyihalaridan soʻng 2009-yilda Qirolichaning nutqida parlamentga taqdim etilgan ushbu hujjat 2010-yil 8-aprelda barcha partiyalarning qoʻllab-quvvatlashi bilan qirollik tasdigʻini oldi. Dastlab 2010-yil aprelida kuchga kirishi rejalashtirilgan boʻlsa-da, bu sana 2011-yil 1-iyulga oʻzgartirildi. Qonun poraxoʻrlikka oid barcha avvalgi qonuniy va umumiy huquq normalarini bekor qiladi va ularning oʻrniga pora berish, pora olish, xorijiy davlat mansabdor shaxslariga pora berish hamda tijorat tashkilotining oʻz nomidan poraxoʻrlikning oldini olmagani uchun javobgarlik kabi yangi jinoiy normalarni joriy etadi.

Ushbu qonun boʻyicha jinoyat sodir etganlik uchun eng kuchli jazo 10 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish, cheklanmagan miqdordagi jarima hamda 2002-yildagi „Jinoiy faoliyatdan olingan daromadlar toʻgʻrisida“gi qonunga koʻra mol-mulkni musodara qilish va 1986-yildagi „Kompaniya direktorlarini lavozimdan chetlashtirish toʻgʻrisida“gi qonunga asosan direktorlarni lavozimidan chetlashtirishdan iborat. Ushbu qonun deyarli universal yurisdiksiyaga ega boʻlib, jinoyat qayerda sodir etilganidan qatʼi nazar, Buyuk Britaniya bilan aloqasi mavjud shaxs yoki kompaniyani jinoiy javobgarlikka tortish imkonini beradi. Bu qonun „dunyodagi eng qattiq korrupsiyaga qarshi qonunchilik“ deb taʼriflangan[1].

Taʼsiri

Birlashgan Qirollikda davlat sektoridagi korrupsiya davlat xizmatchilarining oʻz lavozimlaridan shaxsiy manfaat koʻrish uchun foydalanishi sifatida taʼriflanadi[2]. Davlat sektorida korrupsiya kam uchraydi deb hisoblanadi. Transparency International tashkiloti 2020-yilgi Korrupsiyani idrok etish indeksida (mamlakatlarni ekspert baholari va jamoatchilik soʻrovlari asosida korrupsiya darajasi boʻyicha saralaydigan yillik reytingi) Birlashgan Qirollikni 180 ta davlat orasida 11-oʻringa qoʻygan[3].

Birlashgan Qirollikda hozirda davlat xizmatchilarini poraxoʻrlik va korrupsiyaning boshqa shakllari uchun jazolaydigan koʻplab qonunlar mavjud boʻlib, 2010-yilgi „Poraxoʻrlik toʻgʻrisida“gi qonun hozirda eng dolzarb hisoblanadi[4]. Buyuk Britaniya uzoq vaqtdan beri Korrupsiyani idrok etish indeksida yuqori reytingni saqlab kelayotgan boʻlsa-da, jamoatchilik va matbuot tomonidan norozilik va tanqidlar davom etmoqda[5][6]. Bu asosan Buyuk Britaniyaning mazkur indeks boʻyicha eng yaxshi oʻntalikdan tushib qolgani bilan bogʻliq[7][8][9].

2010-yilgi „Poraxoʻrlik toʻgʻrisida“gi qonun hozirda Buyuk Britaniyada davlat va xususiy sektordagi poraxoʻrlikni jazolaydigan eng muhim qonun hisoblanadi. Ushbu qonun davlat yoki xususiy sektorda pora bergan yoki olgan shaxslar oʻrtasida jazo tayinlashda hech qanday farq qoʻymaydi[4].

Manbalar

  1. ↑ Breslin (2010) p.362
  2. ↑ „Corruption and the UK“ (en). Transparency International UK. 2020-yil 13-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 2-fevral.
  3. ↑ „2020 - Corruption Perceptions Index“ (en). Transparency.org. Qaraldi: 2021-yil 30-yanvar.
  4. ↑ 4,0 4,1 Country Review Report of the United Kingdom. United Nations Office on Drugs and Crime, 2013 — 4-bet (2017-yil 12-iyulda asl nusxadan arxivlangan). 
  5. ↑ Monbiot, George. „If you think the UK isn't corrupt, you haven't looked hard enough“ (en). The Guardian (2020-yil 10-sentyabr). Qaraldi: 2021-yil 27-yanvar.
  6. ↑ „We need to talk about corruption in the UK“ (en). www.newstatesman.com. Qaraldi: 2021-yil 27-yanvar.
  7. ↑ Binham, Caroline. „UK drops out of top 10 in global anti-corruption rankings“. Financial Times. 2020-yil 1-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 27-yanvar.
  8. ↑ Millard, Rachel. „UK takes one step down in global corruption rankings“ (en-GB). The Telegraph (2020-yil 23-yanvar). Qaraldi: 2021-yil 27-yanvar.
  9. ↑ Hope, Christopher. „Transparency International's 2009 corruption index: the full ranking of 180 countries“ (en-GB). The Telegraph. Qaraldi: 2021-yil 27-yanvar.

Adabiyotlar

  • Aaronberg, David; Nichola Higgins (2010). "The Bribery Act 2010: all bark and no bite...?". Archbold Review (Sweet & Maxwell) 2010 (5). ISSN 1756-7432. 
  • Anwar, Aisha; Gavin Deeprose (2010). "The Bribery Act 2010". Scots Law Times (Sweet & Maxwell) 2010 (23). ISSN 0036-908X. 
  • Breslin, Brigid; Doron Ezickson; John Kocoras (2010). "The Bribery Act 2010: raising the bar above the US Foreign Corrupt Practices Act". Company Lawyer (Sweet & Maxwell) 31 (11). ISSN 0144-1027. 
  • "The Bribery Act 2010". Criminal Law Review (Sweet & Maxwell) 2010 (6). 2010. ISSN 0011-135X. 
  • Pope, Tim; Thomas Webb (2010). "The Bribery Act 2010". Journal of International Banking Law and Regulation (Sweet & Maxwell) 25 (10). ISSN 0267-937X. 
  • Sheikh, Saleem (2011). "The Bribery Act 2010: commercial organisations beware!". International Company and Commercial Law Review (Sweet & Maxwell) 22 (1). ISSN 0958-5214. 
  • Sullivan, G. (2011). "The Bribery Act 2010: Part One: an overview". Criminal Law Review 2011 (2). ISSN 0011-135X. 

Havolalar