Pierre Le Pesant de Boisguilbert

Per Lepezan Buagilber ( fransuzcha: Pierre Le Pesant de Boisguilbert ) - Fransiyada klassik siyosiy iqtisod asoschisi.

Biografiyasi

Per Buagilber 1646-yilda norman zodagoni va huquqshunosi oilasida tugʻilgan. Yoshligida oʻsha davr uchun mukammal boʻlgan ta'limni olgan va otasi kabi advokat boʻlgan. Parijga borganidan soʻng Buagilber asosan adabiyot bilan shugʻullanadi. Qadimiy tillardagi bir nechta qoʻlyozmalarni fransuz tiliga tarjima qiladi, 1674-yilda Shotlandiya qirolichasi Mariya Styuart haqida yozgan tarixiy yilnomasini nashr etadi.

1677-yilda Buagilber Normandiyada sudya sifatida ma'muriy lavozimda ishlaydi. 1689-yilda esa Ruan sud okrugi general-leytenantining daromadli va nufuzli lavozimini egallaydi. O‘zining ilk islohot gʻoyalarini 50 yoshida e’lon qila boshlaydi. Buagilberning birinchi kitobi, merkantilizmning iqtisodiy siyosatini oʻz ichiga olgan keskin tanqidlarga qaramay e'tibordan chetda qolib ketdi.

1707-yilda Buagilber oʻzining ikki jildlik „Fransiya ayblovi“ asarini nashr etdi. Hukumatni qattiq tanqid qilgani uchun kitob taqiqlangan, muallif esa boshqa viloyatlarga surgun qilinadi. Shunga qaramay, Buagillber oʻz asarini uch marta qayta nashr etdi va hukumatga qarshi hujumlarni asar tarkibidan chiqarib tashladi. Hayotining soʻnggi kunlarigacha hukumat vazirlarini qoʻllab-quvvatlamadi va koʻplab tanqidlarga uchradi.

Iqtisodiyotga qoʻshgan hissasi

Buagilber iqtisodiy nazariya fanida birinchi boʻlib bozor muvozanatidagi narxlar aynan bir nisbatga mos kelishini aniqladi. Bu nisbat ishlab chiqaruvchining mahsulotni boshqa ishlab chiqaruvchidan sotib olishi bilan ifodalanadi, ma'lum bir korxona ishlab chiqargan tovarni toʻgʻridan-toʻgʻri yoki bilvosita boshqa ishlab chiqaruvchilar sotib oladi. Buagilber barcha ishlab chiqaruvchilar oʻz xarajatlarini qoplaydigan tovar narxini "proporsional narxlar" deb ataydi.

Buagilbert g‘oyalarini Richard Kantillon yanada rivojlantirdi. Buagilber fransuz iqtisodiy tafakkuriga katta hissa qoʻshdi, buni Fransua Kene, Jan-Batista Sey, Simon de Sismondi, Pyer-Jozef Prudon, Léon Valras va Moris Alle asarlarida yaqqol ko‘rish mumkin..