Kontent qismiga oʻtish

Pachliopta pandiyana

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Malabar rose
Ilmiy tasniflashUshbu tasnifni tahrirlash
Olam: Hayvonlar
Tip: Boʻgʻimoyoqlilar
Sinf: Hasharotlar
Turkum: Tangachaqanotlilar
Oila: Qaldirgʻochdumlilar
Urugʻ: Pachliopta
Binar nomi
''Pachliopta pandiyana''
((Moore, 1881)[1])
Muhofaza holati
CITES_A2 (CITES)[2]
Sinonimlari
Atrophaneura pandiyana

Pachliopta pandiyana, Malabar rose[3] — Pachliopta urugʻiga mansub qaldirgʻochdumsimon kapalak turi boʻlib, ushbu urugʻ vakillari gul kapalaklari yoki qizil tanali qaldirgʻochdumsimon kapalaklar sifatida ham tanilgan[3][4][5].

Bu Janubiy Hindiston uchun muhim endemik kapalak hisoblanadi[3][5].

Tavsifi

Ilgari bu tur Shri-Lankada uchraydigan Pachliopta jophonning geografik irqi sifatida qaralgan.

Moore tomonidan tasvirlangan pandiyanus irqi haqida Rothschild Bingham tomonidan keltirilgan tavsifda shunday deyiladi: „A. jophon Gray turiga juda yaqin boʻlsa-da, ushbu tur naqshlari bilan doimo farq qiladi. Oldingi qanotlardagi oq rang, ayniqsa uchki qismida, ancha keng tarqalgan, biroq qora tangachalar bilan ham koʻproq qoplangan; median tomirlar (4–6-tomirlar) orasidagi tomirlararo qora chiziqlar ancha uzun, katak ichidagi oq chiziqsimon belgilar esa diskoidal tomirchalarga yetib boradi. Orqa qanotda oxirgi diskoidal oq dogʻ odatda submedian tomirgacha (1-tomir) yetib boradi, oldingi dogʻ erkagida juda katta, urgʻochisida esa kichik yoki ikkita dogʻga boʻlingan yoxud butunlay yoʻqolgan boʻladi“[6][7][8].

Oʻxshash turlar

U Pachliopta aristolochiaega juda oʻxshaydi. Ulardan orqa qanotidagi ancha yirik oq dogʻi bilan farqlash mumkin.

Tarqalishi

Janubiy Hindistonda tarqalgan. Ushbu kapalak oʻzi oʻxshash boʻlgan common rose (Pachliopta aristolochiae) bilan koʻp hollarda birga uchramaydi. Nilgiri tog‘larining gʻarbiy yonbagʻirlarida va G‘arbiy Gatlarning boshqa hududlarida Malabar rose ushbu keng tarqalgan kapalakning oʻrnini toʻliq egallaydi.[9]

Muhofaza holati

Tur kam uchraydi, biroq tur sifatida yoʻqolib ketish xavfi ostida deb hisoblanmaydi. G‘arbiy Gatlarda esa mahalliy miqyosda keng tarqalgan.

Taksonomiyasi

Unga qarindosh boʻlgan Pachliopta jophon turi ilgari ushbu tur bilan konspefik deb hisoblangan va hozirda asosan Shri-Lanka hududlarida uchraydi. Ushbu turning alohida kenja turlari tavsiflanmagan.

Yashash muhiti

Ushbu kapalak Janubiy Hindiston va G‘arbiy Gatlarning nam oʻrmonlari bilan cheklangan boʻlib, dengiz sathidan 1000–3000 fut (taxminan 305–914 metr) balandliklarda uchraydi.

Oziqa oʻsimliklari

Lichinkalarining oziqa oʻsimligi Thottea siliquosa hisoblanadi[10].

Manbalar

  1. ↑ Häuser, Christoph L.; de Jong, Rienk; Lamas, Gerardo; Robbins, Robert K.; Smith, Campbell „Papilionidae – revised GloBIS/GART species checklist (2nd draft)“. Entomological Data Information System. Staatliches Museum für Naturkunde Stuttgart, Germany (2005-yil 28-iyul). 2010-yil 9-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 21-iyun.
  2. ↑ „Appendices | CITES“. cites.org. Qaraldi: 2022-yil 14-yanvar.
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 Varshney, R.; Smetacek, P.. A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India, 2015, New Delhi: Butterfly Research Centre, Bhimtal and Indinov Publishing — 2-bet. 
  4. ↑ Moore, Frederic. Transactions of the Entomological Society of London. London: Royal Entomological Society of London, 1881 — 500-bet. 
  5. ↑ 5,0 5,1 Savela, Markku „Atrophaneura pandiyana (Moore, 1881)“. Lepidoptera and Some Other Life Forms. Qaraldi: 2018-yil 3-iyul.
  6. ↑ Jamoat mulki asas jamoat mulki boʻlgan maʼlumotlarni oʻz ichiga oladi: Rothschild, Lionel Walter. Novitates Zoologicae. Vol. II. A revision of the Papilios of the eastern hemisphere, exclusive of Africa. London: Natural History Museum at Tring, 1895 — 234-bet. 
  7. ↑ Bingham, C.T.. The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma, 1st, London: Taylor and Francis, Ltd., 1907 — 22–23-bet. 
  8. ↑ Moore, Frederic. Lepidoptera Indica. Vol. V. London: Lovell Reeve and Co., 1901–1903 — 177–178-bet. 
  9. ↑ International), Eresha Fernando (BirdLife; Moonen, Jan; Kunte, Krushnamegh; Kehimkar, Isaac; Tiple, Ashish; Jangid, Ashish (2019-02-28). IUCN Red List of Threatened Species: Pachliopta pandiyana. doi:10.2305/iucn.uk.2020-2.rlts.t121973590a170544028.en. https://www.iucnredlist.org/en. Qaraldi: 2021-05-20. Pachliopta pandiyana]]
  10. ↑ Ravikanthachari Nitin; V.C. Balakrishnan; Paresh V. Churi; S. Kalesh; Satya Prakash; Krushnamegh Kunte (2018-04-10). "Larval host plants of the buterfies of the Western Ghats, India". Journal of Threatened Taxa 10 (4): 11502. doi:10.11609/jott.3104.10.4.11495-11550. https://threatenedtaxa.org/index.php/JoTT/article/view/3104/4402.