Najda ibn Amir al-Hanafiy
Najda ibn Amir al-Hanafiy (arabcha: نجدة بن عامر الحنفي; tax. 655–691/92) – 685-yilda oʻz tarafdorlari tomonidan oʻldirilgunga qadar markaziy hamda sharqiy Arabistondan ajralib chiqqan xorijiylar rahbari. Ikkinchi fitna davrida faol boʻlgan. Uning qoʻl ostidagi guruh Suriya va Misrni ustidan nazorat qilgan Umaviylar xalifaligiga hamda Hijoz va Iroqni boshqargan Abdulloh ibn az-Zubayr xalifaligiga qarshi chiqqan.
Yoshlik davri va faoliyati
Najda ibn Amir 655-yilda tugʻilgan boʻlib, markaziy Arabistonning Yamoma mintaqasida yashovchi Banu Bakr qabilasining Banu Hanifa urugʻiga mansub boʻlgan[1]. Yoshligidanoq Banu Hanifa xorijiylari orasida katta taʼsirga ega edi[1]. 680-yilda Yamomada Umaviylar xalifaligiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtargan, bu voqea taxminan Karbalo jangida Husayn ibn Ali tomonidan koʻtarilgan qoʻzgʻolonning Umaviylar tomonidan bostirilishi bilan bir vaqtga toʻgʻri kelgan[2]. 683-yilda Umaviylar Makkani qamal qilganida va Umaviylarga qarshi yetakchi shaxs Abdulloh ibn az-Zubayr shahar ichida yashiringan vaqtda Najda va uning otliqlari Ibn az-Zubayrga yordamga borgan[2][3]. Qamal olib tashlanganidan soʻng, Ibn az-Zubayr oʻzini xalifa deb eʼlon qilgan hamda Najda va boshqa xorijiylar rahbarlari Basraga joʻnab ketgan[2]. U yerda xorijiylar yetakchisi Nofiy ibn al-Azroq boshchiligida Ibn az-Zubayrning armiyasiga qarshi chiqqan[2]. Shahardan Umaviy hokimi quvib chiqarilgach, Ibn az-Zubayr bu hududni egallashga uringan edi. Yakunda shahar va uning arab garnizoni Ibn az-Zubayr hokimiyatini tan olgan va xorijiylar Ahvozga chekingan[2].
Manbalar
- ↑ 1,0 1,1 Dixon 1969, s. 298.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Rubinacci 1993, s. 858.
- ↑ Wellhausen 1927, s. 165.