Нагоя
Нагоя 名古屋市 | |
|---|---|
| вилоят аҳамиятига эга шаҳар | |
| 35°07′0″Н 136°56′0″Э / 35.11667°Н 136.93333°Э | |
| Мамлакат | Япония |
| {{{туман_тури}}} | Айти |
| Ҳукумат | |
| • Мер | Такаси Кавамура |
| Асос солинган | 1614 |
| Илк эслатилиши | 1610 |
| Майдон | 32,643 км2 (12,604 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 250 м |
| Расмий тил(лар)и | японча |
| Аҳолиси (2014) |
2 271 171 |
| Зичлиги | 6969,86 киши/км2 |
| Вақт минтақаси | УТC+9 |
| Телефон коди | +81 52 |
| Почта индекс(лар)и | 23100-223100-2 |
|
| |
Нагоя (япон тилида那古屋[1]) – ҳукуматга бўйсунадиган ва аҳолисининг сони бўйича Япониянинг тўртинчи йирик шаҳаридир.Япониядаги энг катта портлардан бири ва Аичи префектурасининг маъмурий маркази. 2005-йилда Нагоя Бутунжаҳон Экспо кўргазмасига мезбонлик қилган. Шаҳарнинг майдони 326,43 км2, аҳолиси 2 271 171 киши ва зичлиги ҳар километрга 6969,86 та одам тўғри келади.
Умумий маълумот
Нагоя аҳолиси сони бўйича Японияда Токио,Ёкагама ва Осакадан кейин тўртинчи ўринни эгаллайди.Ғарбда қадимги Япония пойтахти Киото ва шарқдаги замонавий пойтахт Токио ўртасидаги оралиқ мавқега эга бўлгани сабабли, баъзан Тюкё (япон тилида 京 中 京: Кё:, "ўрта пойтахт") деб номланади. Нагоя мамлакатнинг муҳим савдо ва саноат маркази ва Чубу минтақаси бўлиб, у ерда муҳим транспорт йўллари Ғарбий ва Шарқий Япония билан кесишади. ХХВИИ асрдан бошлаб шаҳар тарихий Оварининг провинсиясининг маркази бўлиб хизмат қилган ва самурайларнинг қароргоҳига айланган.

Шаҳар тимсоли
Нагоянинг эмблемаси айлана ичига ўралган иэроглиф ("саккиз") дир. Бу шаҳарнинг ўрта аср ҳукмдорлари, Овария провинциясидан бўлган Токугава кланининг латерал филиалининг қадимий рамзи.Япония маданиятида 8 рақами чексизликни англатади, шунинг учун эмблема Нагоянинг чексиз ривожланиши ва гуллаб-яшнашини англатади. Эмблема 1907-йил октабрда тасдиқланган.

Нагоянинг байроғи оқ матодан иборат бўлиб,унинг ёни қизил тимсолдан ишланган.
Географияси
Нагоя Хонсю оролининг марказий қисмида, Овария провинсиясида Мино текислигида жойлашган.Майдони 326,43 км2[2]. Шаҳарнинг жанубини Исе Бай сувлари ювади. Нагоядан жанубга иккита йирик дарёлар оқиб ўтади: шимолдан Шонай ва шарқдан Темпаку. Иккаласи Исе кўрфазига оқади. Шунингдек, шаҳарнинг маркази бўйлаб, шимолдан жанубга, ХВИИ аср бошларида, Нагоя қалъаси қурилиши пайтида қазилган Ҳорикаwа каналининг сувлари ҳам мавжуд. Нагоянинг релефи шартли равишда уч зонага бўлинади: шарқий тепаликлар, марказий плато ва шимолий, ғарбий ва жанубдаги аллювиал текисликларга. Нагоянинг шимолий, ғарбий ва жанубидаги ҳудудлар Кита, Ниши, Накамура, Накагава ва Минато шаҳарларини, шунингдек Минами ва Ацута қисмларини ўз ичига олади. Ушбу жойлар дарё водийларида ва оғизларида аллувий тўпланиши натижасида ҳосил бўлган.
Тарихи
Замонавий Нагоя ҳудудидаги одамлар яшайдиган жойлар палеолит давридан бери мавжуд бўлган. Биринчи минг йилликнинг бошларида бу жойлар нисбатан зич жойлашган эди. ХХВИИ асрга келиб, замонавий шаҳарнинг ҳудуди бир нечта аҳоли пунктларидан иборат эди, уларнинг энг каттаси Ацута шаҳри эди. У худди шу номдаги Шинто ибодатхонасида, Исе императорлик мақбарасидан кейин иккинчи ўринда турарди.Ушбу аҳоли пунктининг ғарбий қисмида Кувана порти бўлган - ўша пайтдаги Япония пойтахти Киотодан мамлакатнинг шарқий вилоятларигача бўлган йўлда муҳим транспорт маркази бўлган. 1610-йилда Япония сёгуни Нагоя қалъасини қуришга буйруқ берди. Қал'а икки йилда қуриб битказилди.Ўшандан кейин бу қал'а провинсиянинг маркази вазифасини ўтаган. 1889-йил 1-октабрда Нагоя округи шаҳар мақомини олди. Ўша пайтга келиб, у 3,34 км майдонни эгаллаган бўлиб, унда 150,700 га яқин аҳоли истиқомат қилган.
Маъмурий бўлиниши
Маъмурий жиҳатдан, Нагоя 16 туманга бўлинади (ку): Нака-ку, Кита-ку, Минами-ку, Ниси-ку, Хигаши-ку, Чикуса-ку, Накамура-ку, Меито-ку, Накагаwа-ку, Мидори-ку, Морияма-ку, Темпаку-ку, Мизуҳо-ку, Ацута-ку, Минато-ку ва Шова-ку. Шаҳар мери-Такаси Кавамура.
Таълим
Нагояда 21 та университет мавжуд. Энг машҳури Нагоя штат университети. 1939-йилда ташкил этилган ушбу университет нафақат Ачи префектурасидаги, балки Марказий Япония минтақасидаги энг йирик университетдир. Ушбу университетнинг тўрт нафар олими Нобел мукофотига сазовор бўлишган[3] Бундан ташқари, Нагоянинг таниқли университетлари рўйхатига Нанзан ва Тюко университетлари киритилган. Шунингдек, Нагояда кўплаб коллежлар ва умумий ўқув муассасалари мавжуд.
Манбалар
- ↑ Также известны старые равнозначные написания: Андоза:Ланг-жа2 и Андоза:Ланг-жа2.
- ↑ „Статистические данные с сайта города Нагоя“ (деадлинк). 2009-йил 14-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2010-йил 23-ноябр. (Wайбаcк Мачине сайтида 2009-03-14 санасида архивланган)
- ↑ „歴史/各種データ | 大学の概要/学部・研究科“ (жа). www.нагоя-у.аc.жп. 2018-йил 6-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 6-сентябр.
| Ушбу мақолада Ўзбекистон миллий энсиклопедияси (2000-2005) маълумотларидан фойдаланилган. |