Nagoya
Nagoya 名古屋市 | |
|---|---|
| viloyat ahamiyatiga ega shahar | |
| 35°07′0″N 136°56′0″E / 35.11667°N 136.93333°E | |
| Mamlakat | Yaponiya |
| {{{tuman_turi}}} | Ayti |
| Hukumat | |
| • Mer | Takasi Kavamura |
| Asos solingan | 1614 |
| Ilk eslatilishi | 1610 |
| Maydon | 32,643 km2 (12,604 kv mi) |
| Markazi balandligi | 250 m |
| Rasmiy til(lar)i | yaponcha |
| Aholisi (2014) |
2 271 171 |
| Zichligi | 6969,86 kishi/km2 |
| Vaqt mintaqasi | UTC+9 |
| Telefon kodi | +81 52 |
| Pochta indeks(lar)i | 23100-223100-2 |
|
| |
Nagoya (yapon tilida那古屋[1]) – hukumatga boʻysunadigan va aholisining soni boʻyicha Yaponiyaning toʻrtinchi yirik shaharidir.Yaponiyadagi eng katta portlardan biri va Aichi prefekturasining maʼmuriy markazi. 2005-yilda Nagoya Butunjahon Ekspo koʻrgazmasiga mezbonlik qilgan. Shaharning maydoni 326,43 km2, aholisi 2 271 171 kishi va zichligi har kilometrga 6969,86 ta odam toʻgʻri keladi.
Umumiy maʼlumot
Nagoya aholisi soni boʻyicha Yaponiyada Tokio,Yokagama va Osakadan keyin toʻrtinchi oʻrinni egallaydi.Gʻarbda qadimgi Yaponiya poytaxti Kioto va sharqdagi zamonaviy poytaxt Tokio oʻrtasidagi oraliq mavqega ega boʻlgani sababli, baʼzan Tyukyo (yapon tilida 京 中 京: Kyo:, "oʻrta poytaxt") deb nomlanadi. Nagoya mamlakatning muhim savdo va sanoat markazi va Chubu mintaqasi boʻlib, u yerda muhim transport yoʻllari Gʻarbiy va Sharqiy Yaponiya bilan kesishadi. XXVII asrdan boshlab shahar tarixiy Ovarining provinsiyasining markazi boʻlib xizmat qilgan va samuraylarning qarorgohiga aylangan.

Shahar timsoli
Nagoyaning emblemasi aylana ichiga oʻralgan ieroglif ("sakkiz") dir. Bu shaharning oʻrta asr hukmdorlari, Ovariya provintsiyasidan boʻlgan Tokugava klanining lateral filialining qadimiy ramzi.Yaponiya madaniyatida 8 raqami cheksizlikni anglatadi, shuning uchun emblema Nagoyaning cheksiz rivojlanishi va gullab-yashnashini anglatadi. Emblema 1907-yil oktabrda tasdiqlangan.

Nagoyaning bayrogʻi oq matodan iborat boʻlib,uning yoni qizil timsoldan ishlangan.
Geografiyasi
Nagoya Xonsyu orolining markaziy qismida, Ovariya provinsiyasida Mino tekisligida joylashgan.Maydoni 326,43 km2[2]. Shaharning janubini Ise Bay suvlari yuvadi. Nagoyadan janubga ikkita yirik daryolar oqib oʻtadi: shimoldan Shonay va sharqdan Tempaku. Ikkalasi Ise koʻrfaziga oqadi. Shuningdek, shaharning markazi boʻylab, shimoldan janubga, XVII asr boshlarida, Nagoya qalʼasi qurilishi paytida qazilgan Horikawa kanalining suvlari ham mavjud. Nagoyaning relyefi shartli ravishda uch zonaga boʻlinadi: sharqiy tepaliklar, markaziy plato va shimoliy, gʻarbiy va janubdagi allyuvial tekisliklarga. Nagoyaning shimoliy, gʻarbiy va janubidagi hududlar Kita, Nishi, Nakamura, Nakagava va Minato shaharlarini, shuningdek Minami va Atsuta qismlarini oʻz ichiga oladi. Ushbu joylar daryo vodiylarida va ogʻizlarida alluviy toʻplanishi natijasida hosil boʻlgan.
Tarixi
Zamonaviy Nagoya hududidagi odamlar yashaydigan joylar paleolit davridan beri mavjud boʻlgan. Birinchi ming yillikning boshlarida bu joylar nisbatan zich joylashgan edi. XXVII asrga kelib, zamonaviy shaharning hududi bir nechta aholi punktlaridan iborat edi, ularning eng kattasi Atsuta shahri edi. U xuddi shu nomdagi Shinto ibodatxonasida, Ise imperatorlik maqbarasidan keyin ikkinchi oʻrinda turardi.Ushbu aholi punktining gʻarbiy qismida Kuvana porti boʻlgan - oʻsha paytdagi Yaponiya poytaxti Kiotodan mamlakatning sharqiy viloyatlarigacha boʻlgan yoʻlda muhim transport markazi boʻlgan. 1610-yilda Yaponiya syoguni Nagoya qalʼasini qurishga buyruq berdi. Qal'a ikki yilda qurib bitkazildi.Oʻshandan keyin bu qal'a provinsiyaning markazi vazifasini oʻtagan. 1889-yil 1-oktabrda Nagoya okrugi shahar maqomini oldi. Oʻsha paytga kelib, u 3,34 km maydonni egallagan boʻlib, unda 150,700 ga yaqin aholi istiqomat qilgan.
Maʼmuriy boʻlinishi
Maʼmuriy jihatdan, Nagoya 16 tumanga boʻlinadi (ku): Naka-ku, Kita-ku, Minami-ku, Nisi-ku, Xigashi-ku, Chikusa-ku, Nakamura-ku, Meito-ku, Nakagawa-ku, Midori-ku, Moriyama-ku, Tempaku-ku, Mizuho-ku, Atsuta-ku, Minato-ku va Shova-ku. Shahar meri-Takasi Kavamura.
Taʼlim
Nagoyada 21 ta universitet mavjud. Eng mashhuri Nagoya shtat universiteti. 1939-yilda tashkil etilgan ushbu universitet nafaqat Achi prefekturasidagi, balki Markaziy Yaponiya mintaqasidagi eng yirik universitetdir. Ushbu universitetning toʻrt nafar olimi Nobel mukofotiga sazovor boʻlishgan[3] Bundan tashqari, Nagoyaning taniqli universitetlari roʻyxatiga Nanzan va Tyuko universitetlari kiritilgan. Shuningdek, Nagoyada koʻplab kollejlar va umumiy oʻquv muassasalari mavjud.
Manbalar
- ↑ Также известны старые равнозначные написания: Andoza:Lang-ja2 и Andoza:Lang-ja2.
- ↑ „Статистические данные с сайта города Нагоя“ (deadlink). 2009-yil 14-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2010-yil 23-noyabr. (Wayback Machine saytida 2009-03-14 sanasida arxivlangan)
- ↑ „歴史/各種データ | 大学の概要/学部・研究科“ (ja). www.nagoya-u.ac.jp. 2018-yil 6-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 6-sentyabr.
| Ushbu maqolada Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi (2000-2005) maʼlumotlaridan foydalanilgan. |