Kontent qismiga oʻtish

Mutayyam al-Hoshimiyya

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya

Mutayyam al-Hoshimiyya (milodiy IX asrda yashagan) — Abbosiylar xalifaligi davridagi xonanda va shoira. Zamondoshlari uni Isʼhoq al-Mavsiliy va Aluyadan keyingi uchinchi eng mohir sanʼatkor deb bilishgan[1][2].

Mutayyam al-Hoshimiyya Basrada tug‘ilgan. U atoqli musiqachi Ibrohim al-Mavsiliy va uning o‘g‘li Isʼhoq al-Mavsiliy[1][3], hamda xonanda Badhl al-Kubradan ta’lim olgan[4].

Uni To‘rtinchi fitna davrida Bag‘dod hokimi bo‘lgan Ali ibn Hishom sotib olgan (al-Hoshimiyya taxallusi uning hokim xonadoniga mansubligini bildirgan). Ularning Safiya ismli qizi va Muhammad hamda Harun ismli ikki o‘g‘li bo‘lgan[5].

U al-Ma'mun va al-Mu'tasim xalifalarning saroylarida qo‘shiq aytgan[1]. al-Ma'mun uning iste’dodidan hayratda qolib, uni she’riy bellashuvga chorlagan. Al-Ma'mun Ali ibn Hishomni qamoqqa olganida Mutayyam uni ozod qilishni she’r bilan so‘rab yolvorgan. Al-Ma'mun uni ozod qilmagan, aksincha Ali ibn Hishomni qatl ettirib, Mutayyamni ozod ayolga aylantirgan[5].

Uning qo‘shiqlari Abulfaraj Isfahoniy tuzgan Kitob al-Agʻoniy antologiyasiga kiritilgan[6]. Zaynab Favvoz uni mashhur ayollar tarjimayi hollari to‘plami al-Durr al-manthur fi tabaqat rabbat al-khudur (Ayollar toifalari haqida sochilib yotgan durdonalar kitobi) ga kiritgan[7].

Manbalar

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Cohen, Aaron I.. International encyclopedia of women composers, Internet Archive, New York : Books & Music USA, 1987. ISBN 978-0-9617485-2-4. 
  2. ↑ Ribera, Julián. Music in ancient Arabia and Spain : being La música de las Cantigas, Internet Archive, New York, Da Capo Press, 1970. ISBN 978-0-306-71622-5. 
  3. ↑ Farmer, Henry George. A History Of Arabian Music, Osmania University, Digital Library Of India, Luzac And Company., 1929. 
  4. ↑ Encyclopedia of Islam, Volume 12, 1986-02-01. 
  5. ↑ 5,0 5,1 The poetry of Arab women from the pre-Islamic age to Andalusia. London ; New York: Routledge, Taylor & Francis Group, 2019 — 108-bet. ISBN 978-0-429-83632-9. 
  6. ↑ Shiloah, Amnon. The theory of music in Arabic writings (c. 900–1900) : descriptive catalogue of manuscripts in libraries of Europe and the U.S.A., Internet Archive, München : G. Henle Verlag, 1979. ISBN 978-3-87328-031-1. 
  7. ↑ Booth, Marilyn. Classes of ladies of cloistered spaces: writing feminist history through biography in fin-de-siècle Egypt. Edinburgh: Edinburgh university press, 2015. ISBN 978-0-7486-9486-0.