Mustaqil taʼlim
 | Ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, ZiyoSferaga yordam berishingiz mumkin. Bu andozani aniqrogʻiga almashtirish kerak. |
Mustaqil taʼlim — talabaning o‘quv dasturida belgilangan bilim, ko‘nikma va kompetensiyalarni o‘zlashtirish uchun darsdan tashqari vaqtda mustaqil ravishda bajaradigan o‘quv faoliyati. Mustaqil taʼlim oliy taʼlimdagi Kredit-modul tizimining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi va zamonaviy taʼlim jarayonida talabaning masʼuliyatini oshirishga xizmat qiladi.[1]
Taʼrif
Mustaqil taʼlim — bu o‘qituvchi rahbarligisiz yoki minimal yo‘riqnomalar asosida talabalar tomonidan o‘quv topshiriqlari, amaliy faoliyat yoki ilmiy izlanishlarni mustaqil bajarish jarayonidir. U ko‘proq talabaning o‘zini-o‘zi boshqarish, o‘z ustida ishlash va mustaqil fikrlash qobiliyatini shakllantirishga qaratilgan.
Mazmuni
Mustaqil taʼlim quyidagi yo‘nalishlarni o‘z ichiga oladi:
- Nazariy tayyorlov — darslik, maqola, ilmiy manbalarni mustaqil o‘qish.
- Amaliy topshiriqlar — laboratoriya ishi, amaliy mashg‘ulot, loyiha yoki case-study.
- Tadqiqot faoliyati — referat, esse, ilmiy izoh, kichik tadqiqot loyihalari.
- Axborot texnologiyalaridan foydalanish — elektron manbalar, onlayn platformalar, virtual laboratoriyalar.
Metodlari
Mustaqil taʼlim quyidagi metodlar orqali amalga oshiriladi:
- Mustaqil ish metodlari
- Konspekt tuzish
- Analitik taqqoslash
- Onlayn resurslardan foydalanish
- Mini-tadqiqotlar
- Portfolio (portfel) yig‘ish
Ahamiyati
Mustaqil taʼlim talabalarga:
- o‘zlashtirish darajasini chuqurlashtirish;
- mustaqil fikrlashni rivojlantirish;
- masʼuliyat va o‘z-o‘zini boshqarish qobiliyatini oshirish;
- ilmiy-ijodiy izlanish ko‘nikmalarini shakllantirish;
- kasbiy kompetensiyalarni mustahkamlash imkonini beradi.
Oliy taʼlimdagi o‘rni
Oliy taʼlimda mustaqil taʼlim hajmi o‘quv rejasida belgilangan kreditlar asosida aniqlanadi. Har bir fan bo‘yicha mustaqil taʼlimga ajratiladigan vaqt fanning murakkabligi va o‘quv yuklamasiga bog‘liq bo‘ladi.[2]