Muqallid ibn Komil ibn Mirdos
Muqallid ibn Komil ibn Mirdos (arabcha: مقلد بن كامل بن مرداس; fl. 1030–1050) — Mirdosiylar sulolasi aʼzosi. Banu Kilab lashkarboshisi boʻlgan va baʼzan Halab qalʼasi hokimi hamda Mirdosiylarning vizantiyaliklar va Fotimiylar huzuridagi elchisi sifatida xizmat qilgan.
Hayoti
Muqallid Komil ibn Mirdosning oʻgʻli edi; Komil Solih ibn Mirdosning akasi boʻlgan[1], u esa Suriya va Yuqori Mesopotamiyadagi Mirdosiylar amirligini barpo etgan edi. 1030-yilda Solihning oʻgʻillari va vorislari — Nasr va Simolning qoʻshma hokimligi davrida Muqallid Vizantiya imperatori Romanos III huzuriga elchi qilib yuborildi va uni Halabga yurishini toʻxtatishga koʻndirishga urindi[2]. Romanos mirdosiylarning xiroj toʻlash haqidagi taklifini rad etdi va Muqallidni hibsga oldi[2]. Romanos yurishini davom ettirdi, biroq Mirdosiylar tomonidan Aʼzaz jangida tor-mor etildi.
Nasr jangda Fotimiy sarkardasi Anushtakin ad-Dizbariy qoʻlidan halok boʻlganidan soʻng, 1038-yil iyunida Simol Halabdan qochib ketdi va Halab qalʼasini Muqallid ixtiyoriga topshirdi[3]. 19-iyunda Halabning noibi Xalifa ibn Jabir al-Kilobiy shaharni Dizboriyning qoʻshinlariga topshirganidan keyin ham Muqallid qarshilikni davom ettirdi[3]. Dizboriyning oʻzi Halabga kelganida, Muqallid u bilan taslim boʻlish shartlarini muzokara qildi va nihoyat qalʼadan koʻplab xazinalarni olib chiqishiga ruxsat etilgan holda Halabni xavfsiz tark etdi[4]. Dizboriy 1042-yil yanvarida vafot etganidan soʻng, Muqallid va Simol Halabga yetib kelishdi; Simol Fotimiylar farmoni bilan allaqachon hokim etib tayinlangan edi va shahar aholisi ularni ichkariga kiritdi[4].
Damashqning Fotimiy hokimi Nosir ad-Davla ibn Hamdon 1050-yilda Mirdosiylarga qarshi harbiy yurish boshladi; bunga Muqallidning akasi Jaʼfar Himsning Fotimiy hokimi Jaʼfar ibn Kulayd al-Kutamini oʻldirgani sabab boʻlgan edi[5]. Fotimiylarning Halab atrofida tayanch nuqtalar oʻrnatishining oldini olish uchun Muqallid Hamo va Maarratun Nuʼmon qalʼalarini buzdirib tashladi[1]. Oʻsha yilning oxirlarida Mirdosiylarning Kilabiy qoʻshinlari fotimiylarni tor-mor etdi[1]. Muqallidning oʻgʻli Maniʻ ham Mirdosiylar siyosatida rol oʻynagan, u amakisi Atiyya ibn Solihga qarshi Mahmud ibn Nasr bilan ittifoqda boʻlgan[1].
Adabiyotlar
- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Bianquis 1993, s. 119
- ↑ 2,0 2,1 Zakkar 1971, s. 112
- ↑ 3,0 3,1 Zakkar 1971, s. 132
- ↑ 4,0 4,1 Bianquis 1993, s. 118
- ↑ Bianquis 1993, ss. 118–119
Adabiyotlar
- Amabe, Fukuzo. Urban Autonomy in Medieval Islam: Damascus, Aleppo, Cordoba, Toledo, Valencia and Tunis. Leiden: Brill, 2016. ISBN 978-90-04-31598-3.
- Bianquis, Thierry (1993). "Mirdās". in Bosworth, C. E.. Encyclopaedia of Islam. Volume VII: Mif–Naz (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. 115–123 b. ISBN 978-90-04-09419-2. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Mird%C4%81s&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- Zakkar, Suhayl. The Emirate of Aleppo: 1004–1094. Aleppo: Dar al-Amanah, 1971.